Winamp Logo
OVT Cover
OVT Profile

OVT

Dutch, History, 1 season, 236 episodes, 1 day, 11 hours, 59 minutes
About
Historische achtergronden bij het nieuws, columns en documentaires over de geschiedenis.
Episode Artwork

2e uur: Wie zetten we op ons geld en waarom?, De toekomst van het verleden, Het Spoor Terug: Verborgen Verbanden #1, 09-06-2024.

(01:06) Deze week werden in de UK nieuwe bankbiljetten gepresenteerd met daarop koning Charles. Maar waarom worden vorsten eigenlijk afgebeeld op geld en vanaf wanneer is dat het geval? Met historicus Pim Möhring, conservator van de Numismatische collectie van DNB. (12:56) Het laatste boek van socioloog Waldo Heilbron pleit voor andere perspectieven op koloniale geschiedenis. Wat kunnen we, tijdens het herdenkingsjaar slavernijverleden, leren van zijn nalatenschap? Miguel Heilbron, mede-oprichter The Black Archives vertelt. (25:19) Het Spoor Terug: De grootmoeder van Reggie Baay werkte begin twintigste eeuw als contractarbeider in Deli op Sumatra. Wanneer hij haar verhaal uitpluist komt hij erachter dat contractarbeid niet zo vrijwillig is als het klinkt. Deel 1 van de serie ‘Verborgen Verbanden’. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/09-06-2024.html (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/09-06-2024.html)
6/9/202454 minutes, 27 seconds
Episode Artwork

1e uur: De Amerikaan en de bizon, de AfD in Oost-Duitsland, de column van Micha Wertheim, 100 jaar Giacomo Matteotti, boeken met Nadia Bouras, 09-06-2024

(01:40) Confrontaties tussen mens en bizon komen regelmatig voor. Het dier verenigt het gehele politieke spectrum van de VS als nationaal symbool, terwijl het eerst tot aan het randje van uitsterven werd gebracht. Te gast is Casper Thomas over de roerige geschiedenis van de bizon. (14:00) Duitsland vormt een van de pilaren van de EU, en gaat zondag as naar de stembus. Voor de radicaal-rechtse AfD is een grote overwinning voorspeld. Waarom heeft de partij juist in de voormalige DDR zoveel aanhang gevonden? Annette Birschel geeft duiding. (28:24) De column is deze week van Micha Wertheim. (32:50) Op 10 juni 1924 werd de Italiaanse Giacomo Matteotti vermoord, door een fascistische knokploeg. Hoe wordt er 100 jaar later naar de moord op de anti-fascistische Matteotti aangekeken? Te gast hierover is historicus Arthur Weststeijn. (41:48) Nadia Bouras bespreekt 3 historische boeken: - Marcel van Engelen – De Stad - Ana van Es - De Bagdad-Berlijnexpress - Hallie Rubenhold - De vijf van Whitechapel Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/09-06-2024.html (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/09-06-2024.html)
6/9/202454 minutes, 38 seconds
Episode Artwork

2e uur: Meisjes van de Goede Herder, Het Spoor Terug: Het probleem de wereld in. 50 jaar Blijf van m’n lijf, 02-06-2024.

(00:40) Tussen 1860 en 1996 boden de Zusters van de Goede Herder onderdak aan 'gevallen' meisjes. Het was een jeugd die bij veel vrouwen diepe littekens achterliet. Britta Hosman maakte een documentaire over oa. het verhaal van Roos te Riet. Ze zijn te gast.   (20:05) “Mishandeld door man of vriend (...) je kunt weg, als je wilt”. Die tekst stond op het eerste affiche waarmee de stichting Blijf van m’n lijf zich 50 jaar geleden bekend maakte. Christianne Alvarado reconstrueert het begin van dit instituut in Het Spoor Terug.
6/2/202453 minutes, 50 seconds
Episode Artwork

1e uur: De Rode Lijn, het leven van Maria Montessori, de column met Nelleke Noordervliet, waarom we Europeaan zijn, boeken met Sanne Frequin, 02-06-2024

(01:20) Afgelopen maand trok de Verenigde Staten een rode lijn: geen aanval op Rafah. Toch ging Israël deze week in de aanval. Het is een ontwikkeling die naadloos past in de geschiedenis van de diplomatieke ‘rode lijn’, aldus historicus Ivo van de Wijdeven. Hij is te gast. (13:39) Sinds deze week is de film 'Maria Montessori' in de bioscoop. Daarin wordt een onderbelicht deel van haar leven getoond: wat deed ze voor ze haar revolutionaire onderwijsmethode ontwikkelde? Joke Verheul is te gast. (25:50) De column is deze week van Nelleke Noordervliet. (29:48) We worden allemaal als Europeaan geboren; tenminste, als we onze paspoorten mogen geloven. Toch lijkt de verbondenheid met Europa bij kiezers steeds minder te resoneren. Hoe kunnen we dit historisch plaatsen? Europeaan Thomas Huttinga vertelt.  (40:52) Sanne Frequin bespreekt 3 historische boeken en een website: -        Marion Anker – Kunstbunkers en cultuurkaravanen -        Jacob van Maerlandt (vert. Ingrid van Biesheuvel) - Der Naturen Bloeme -        Ineke Huysman – Moeder des Vaderlands   Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/02-06-2024.html
6/2/202453 minutes, 34 seconds
Episode Artwork

2e uur: Het mysterie van de piramides, boeken met Annelien de Dijn, Het Spoor Terug: Missie Madurai, 26-05-2024.

(00:46) Uit nieuw onderzoek blijkt dat er vroeger een rivier stroomde langs piramides die nu midden in de woestijn staan. Is dit het laatste puzzelstukje in het eeuwenoude vraagstuk; hoe zijn de iconische graftombes gebouwd? Egyptoloog Daniel Soliman is te gast. (08:53) Annelien de Dijn bespreekt 3 historische boeken en een website: -          Joshua Livestro - Een volmaaktere unie -          Hein de Haas - Hoe migratie echt werkt -          Michael Wolff - De val (18:30) In 1668 trekt VOC-dienaar H. van Reede het binnenland van India in op diplomatieke missie. Maar de opdracht verloopt niet voorspoedig. Luister naar een verhaal met opstandige olifanten, schofferingen en sluikse hovelingen in Het Spoor Terug: Missie Madurai.  Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/26-05-2024.html (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/26-05-2024.html)
5/26/202450 minutes, 43 seconds
Episode Artwork

1e uur: Palestina en Ierland, het verleden van de adoptiekwestie, de column van Abdelkader Benali, de succesvolle emancipatie van de nerd, de Rapaille Partijen, 26-05-2024.

(01:24) Deze week kondigde o.a. Ierland aan de Palestijnse staat te gaan erkennen. Ierland is al langer pro-Palestijns. Welke geschiedenis zit hier achter, en hoe ziet die solidariteit er uit? Hierover is Ierland-historicus Joost Augusteijn te gast. (13:23) Deze week werd aangekondigd dat nieuwe adopties uit het buitenland onmiddellijk worden stopgezet. Het is een nieuwe wending in een debat over adoptie dat al sinds de 19e eeuw loopt. Marlou Schrover is te gast om deze geschiedenis uiteen te zetten. (24:34) De column is deze week van Abdelkader Benali. (28:02) Nerd worden genoemd, dat was lang niet iets om te vieren. Toch is dat precies wat dit weekend gebeurt op Nerdland Festival. Historicus Laurens Bluekens ziet het als het bewijs van de opvallende emancipatie van de nerd.  (40:24) De eerste protestpartij in Nederland wordt vaak geplaatst rondom de komst van Pim Fortuyn. Maar de eerste proteststemmers zag je al veel eerder. Wat kunnen we van de democratische cultuur uit de jaren '20 leren? Historicus Robin te Slaa schreef er een boek over en is te gast. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/26-05-2024.html (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/26-05-2024.html)
5/26/202452 minutes, 4 seconds
Episode Artwork

2e uur: De droom van Den Haag, Het Spoor Terug: Strak & wild: portret van Mien Ruys, 19-05-2024.

(01:03) Het internationaal recht staat steeds meer onder druk in tijden van grote spanningen. Ex-diplomaat Benjamin Duerr schreef het boek 'De droom van Den Haag' over de eerste vredesconferentie. Hoe gaven ze vorm aan het idee om een einde aan alle oorlogen te maken? (14:56) Deze week Het Spoor Terug: Een portret van tuinarchitect Mien Ruys. Voor sommigen een onbekende, voor anderen een legende. Met haar vooruitstrevende ontwerpideeën inspireerde ze mensen binnen en buiten haar vakgebied. Gemaakt door Laura Stek en Ella Meng. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/19-05-2024.html (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/19-05-2024.html)
5/19/202451 minutes, 40 seconds
Episode Artwork

1e uur: De geschiedenis van de term ‘extreemrechts’, de column van John Jansen van Galen, Verhalen van de natuur, de Rubik’s cube, boeken met Fresco Sam-Sin, 19-05-2024.

(01:21 Een botsing tussen kamervoorzitter Martin Bosma en Volt-leider Laurens Dassen zorgde deze week voor ophef door hun verschillende definities van de term 'extreemrechts'. Wat valt er onder en hoe kunnen we de verwarring historisch verklaren? Koen Vossen vertelt.  (12:40) De column is van John Jansen van Galen  (17:16) Dat de natuur onder druk staat, kun je zo ongeveer elke dag in de krant lezen. Dat beseffen we allemaal. Maar dat besef is iets wat de afgelopen eeuwen maar langzaam doordrong. Hans Mulder schreef 'Verhalen van de natuur' over deze ontwikkeling en is te gast.  (31:25) De Rubik's cube viert zijn 50e verjaardag! De Hongaarse architect Ernő Rubik bedacht de wereldberoemde puzzelkubus in 1974. Hoe kwam hij op het idee? En waarom blijft de kubus toch zo geliefd in deze digitale wereld? Wiskundige Vincent van der Noort is te gast.  (40:54) Fresco Sam-Sin bespreekt 2 historische boeken en een website:  Christophe Boltanski - King Kasaï  Frank Dragtenstein - Kaási de rebellenleider  http://Displace.nl    Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/19-05-2024.html  (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/19-05-2024.html)
5/19/202451 minutes, 58 seconds
Episode Artwork

2e uur: Ooggetuigen van de Nederlandse slavernij, Terug naar de Molukken, 12-05-2024.

(5.39) Veel te lang vertrouwden historici blindelings op verhalen die zijn opgetekend door mannen met macht, stellen Karwan Fatah-Black en Camilla de Koning in 'Ooggetuigen van de Nederlandse slavernij'. Hoe veranderen de perspectieven op slavernij in het nieuwe boek? (20.40) Deze week Het Spoor Terug: Van de Molukkers die hier in de jaren 50 aankwamen woont het merendeel nog in Nederland. Maar een deel is ook teruggegaan. Hoe is het ze vergaan? Jakob Koolschijn verbleef op de Molukse eilanden en ging in gesprek met de terugkeerders. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/12-05-2024.html
5/12/202452 minutes, 53 seconds
Episode Artwork

1e uur: Hoe Amerika uitgroeide tot Israëls trouwste bondgenoot, Van appeljood tot zuurjood, de column van Micha Wertheim, de geschiedenis van het korset, boeken met Bart Funnekotter, 12-05- 2024.

(6.00) Amerika is al jaren de grootste wapenleverancier van Israël, maar deze week werden de leveringen stop gezet. Gaat Israël zelfs voor de Amerikaanse regering te ver? Zondag vertelt Peter Malcontent over de geschiedenis van het bondgenootschap. (22.07) In zijn nieuwe boek ‘Van appeljood tot zuurjood’ schetst Ewoud Sanders 40 portretten van joodse straatventers. Jarenlang waren ze niet weg te denken uit het straatbeeld, maar nu kunnen we ons er weinig bij voorstellen. Wie waren deze mensen? Sanders is te gast. (32.50) De column is van Micha Wertheim. (35.44) Op het Met Gala schuifelde Kim Kardashian over de rode loper met een erg strak ingesnoerde taille. Het zorgde voor veel kritiek; het korset heeft namelijk een nogal onvriendelijk imago. Drukt het de vrouw in een keurslijf? Modehistoricus Birthe Weijkamp is te gast. (46.55) Bart Funnekotter bespreekt drie historische boeken: - Peter Longerich - De Sportpalastrede 1943 - Florian Illies - Betoverende stilte - Adrian Goldsworthy - Rome en Perzië Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/12-05-2024.html
5/12/202452 minutes, 32 seconds
Episode Artwork

2e uur: Bewariërs, het drop-spoor, 05-05-2024

(5.42) Hoe is het afgelopen met Joodse eigendommen die in bewaring werden gegeven tijdens de Duitse bezetting? Hierover gaat de documentaire ‘Bewariërs’. Regisseur Timon Moll is samen met nabestaande Sara Coster te gast. (23.28) Drop is typisch Nederlands. Toch? In het Spoor Terug spreekt verslaggever Martin Minkema met auteur van 'Het grote dropboek' Marieke Hendriksen over het ontstaan van de Nederlandse drop-mythe. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/05-05-2024.html
5/5/202453 minutes, 5 seconds
Episode Artwork

1e uur: Studentenprotesten, Land achter de zee, de column van Sana Valiulina, de heropkomst van de Turkse popmuziek, boeken met Wim Berkelaar, 05-05-2024.

(5.43) Afgelopen dinsdagnacht heeft de politie van New York bijna 300 demonstranten opgepakt op de campus van Columbia University. De demonstraties nu worden steeds vaker vergeleken met de studentenprotesten in 1968, maar gaat deze vergelijking op? We vragen het aan Casper Thomas. (17.48) Nadat de oorlog wilde de Joodse Emile Pimentel weg uit Nederland. Naar Palestina. Hij werd onderschept door de Britse Marine en belandde voor twee jaar in een detentiekamp op Cyprus. Hierover schreven Vivian Beekman en Frans Blom het boek ‘het land achter de zee’. Ze zijn te gast. (32.44) De column is van Sana Valiulina. (36.48) Onder leiding van de Nederlands-Turkse band Altin Gün heeft de ‘Anatolische Rock’ een ware heropleving doorgemaakt. Zangeres en actrice Meral Polat presenteert de serie Turkadelica over de oorsprong en de heropleving van de Turkse popmuziek, die vanaf 10 mei te zien is. Ze is te gast.  (47.53) Wim Berkelaar bespreekt twee historische boeken: Onno Blom – Oorlogsduif Ariette Dekker - De vertrouweling Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/05-05-2024.html
5/5/202452 minutes
Episode Artwork

2e uur: De geschiedenis van de rookworst, de eerst Nederlandse narcoticabrigade, Het Spoor Terug: African Parks deel 2, 21-04-2024.

(00:44) Afgelopen week stelde de Europese Unie een verbod in op de rookaroma’s waardoor de meeste fabrieksworsten aan hun karakteristieke rooksmaak komen. Betekent dit het einde van het oer-Hollandse icoon? We vragen het aan voedselhistoricus Amber Striekwold.    (09:10) Steeds vaker krijgt Nederland het onheilspellende label van 'narcostaat' opgeplakt. Micha Peters schreef het boek 'De Centrale' over het begin van het Nederlandse drugsbeleid en de allereerste narcoticabrigade. Hij is te gast.    (19:04) In Het Spoor Terug onderzoekt journalist Olivier van Beemen het heden en verleden van African Parks; een onbekende maar machtige organisatie met volledige zeggenschap over ruim 20 nationale parken in Afrika. Luister naar de documentaire, in samenwerking met Katinka Baehr.    Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/28-04-2024.html  (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/28-04-2024.html)  
4/28/202452 minutes, 58 seconds
Episode Artwork

1e uur: Protest over de Dodenherdenking, het verschil tussen antizionisme en antisemitisme, de column van Nelleke Noordervliet, boeken met Nadia Bouras, 28-04-2024.

(01:37) “Op 4 mei herdenken we de doden en dat doen we in stilte, bewaar je protesten voor een ander moment” zo riep Frans Timmermans op. Een breuk met de geschiedenis, want de Nationale Dodenherdenking is juist het product van protest, aldus historicus Maud van de Reijt. Ze is te gast.  (20:53) Is antizionisme hetzelfde als antisemitisme? Dat idee getuigt van weinig kennis van de Joodse geschiedenis, zo vindt de in Nederland wonende Amerikaanse historicus Benjamin Moser. Hij is te gast.   (37:29) De column van Nelleke Noordervliet  (41:10) Nadia Bouras bespreekt drie historische boeken:  Michal Citroen – Het adres. De geschiedenis van de Joodse onderduik  Ayaan Abukar – Hotel Mogadishu  Nancy Jouwe (red.) e.a. – Caleidoscopische visies    Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/28-04-2024.html  (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/28-04-2024.html)  
4/28/202452 minutes, 31 seconds
Episode Artwork

2e uur: De column van Abdelkader Benali, seks in de renaissance, Het Spoor Terug: African Parks, 21-04-2024.

(01:10) De column van Abdelkader Benali (05:05) De orgasmekloof, slutshamen en brieven van een preutse Italiaanse markiezin; het komt allemaal voorbij in het nieuwe boek 'Seks in de Renaissance' van historicus Marlisa den Hartog. Hoe modern zijn onze hedendaagse seksuele opvattingen eigenlijk?  (20:09) In Het Spoor Terug onderzoekt journalist Olivier van Beemen het heden en verleden van African Parks; een onbekende maar machtige organisatie met volledige zeggenschap over ruim 20 nationale parken in Afrika. Luister naar de documentaire, in samenwerking met Katinka Baehr. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/21-04-2024.html (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/21-04-2024.html)
4/21/202452 minutes, 19 seconds
Episode Artwork

1e uur: Van World Press Photo tot piëta, de Russische ‘gehaktmolentactiek’, de Anjerrevolutie, boeken met Sanne Frequin, 21-04-2024.

(01:13) Op 18 april is de winnende World Press Photo bekendgemaakt. Een aangrijpend beeld dat veel mensen deed denken aan de klassieke piëta-scène. Wat is een piëta? En gaat deze vergelijking wel op? Kunsthistoricus Wieteke van Zeil vertelt. (13:35) In de oorlog in Oekraïne zijn tenminste 50.000 Russische militairen omgekomen volgens de BBC. Het zou wijzen op de zogenaamde ‘gehaktmolentactiek’, en die kent een langere geschiedenis. Historicus en Ruslandkenner Hubert Smeets is te gast. (26:47) Donderdag 25 april as is het 50 jaar geleden sinds de Anjerrevolutie; de militaire staatsgreep die geweldloos een einde maakte aan de Portugese dictatuur. Vertaalster en literatuurwetenschapper Leonor Raven woonde in Lissabon tijdens de revolutie, en is te gast. (41:17) Sanne Frequin bespreekt twee historische boeken en een podcast: - Johan op de Beeck – Versailles - Mauritshuis - Roelant Savery's wonderlijke wereld - De vorstinnen van Vlaanderen Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/21-04-2024.html (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/21-04-2024.html)
4/21/202450 minutes, 59 seconds
Episode Artwork

2e uur: Hoe het Nederlands denken over euthanasie opschuift, Het Spoor Terug: De meisjes van de sigarenfabriek, 14-04-2024.

(00:50) De Coöperatie Laatste Wil vindt dat iedereen ‘baas over eigen sterven’ zou moeten zijn. Deze week staan 7 leden voor de rechter. Waarom ligt de CLW onder vuur? Wat verklaart de voortdurende verschuiving in denken over euthanasie? Met Bert Keizer & Annemarieke van der Woude. (18:03) Deze week in Het Spoor Terug: Stakende meisjes werden ze genoemd. Of, op zn Gronings: wichten. De jonge vrouwen die in 1969 staakten voor gelijker loon. Ze werkten in sigarenfabriek Champ Clark. En gelijk loon? Dat vonden ze daar volstrekt niet nodig. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/14-04-2024.html (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/14-04-2024.html)
4/14/202452 minutes, 10 seconds
Episode Artwork

1e uur: Iran - Isräel, Hoe kunnen we ons weren tegen anti-democratische partijen?, De onschendbare ambassade, Column van Suzanna Jansen, Tombaroli - grafroof als volkscultuur, 14-04-2024.

(01:28) Bart Wallet is te gast om de ontwikkelingen tussen Iran en Israël in historisch perspectief te plaatsen. (08:30) Deze week werd er een nieuwe wet besproken die de Nederlandse democratie ‘robuuster’ moet maken. Nieuw voor Nederland, maar in Duitsland bestaat deze wetgeving al meer dan een halve eeuw. Wat kunnen we van Duitsland leren? Historicus Ton Nijhuis vertelt. (22:43) De column is deze week van Suzanna Jansen.  (29:19) Afgelopen week werd de Mexicaanse ambassade binnengevallen door Ecuador, wat leidde tot een diplomatieke rel. Ambassades hebben namelijk diplomatieke immuniteit. Waar komt het concept van de onschendbare ambassade vandaan? Grenzenexpert Milo van Bokkum vertelt. (39:41) De Italiaanse grond zit vol met antieke schatten waarmee je goud geld kan verdienen, zo weet ook de maffia. De nieuwe film La Chimera gaat over Italiaanse grafrovers; de Tombaroli zijn de schrik van politie en archeologen. Archeoloog Rogier Kalkers is te gast, ook hij heeft in zijn werk te maken gehad met deze traditie.  Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/14-04-2024.html (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/14-04-2024.html)
4/14/202452 minutes, 28 seconds
Episode Artwork

2e uur: Het nalatenschap van Thatcher, het Huis van Herinnering, Het Spoor Terug: De geschiedenis van regen en wind, 07-04-2024.

(01:09) Meer dan 40 jaar na haar aftreden is de echo van de naam Margaret Thatcher nog steeds te horen in het Verenigd Koninkrijk. Opmerkelijk genoeg lieten veel leden van de Labour Party zich afgelopen weken positief uit over de ‘Iron Lady’. Lia van Bekhoven is te gast om dit te duiden.    (12:32) In het Nederlands Openluchtmuseum staan gebouwen die bepalend zijn voor de vaderlandse geschiedenis. Deze week is de eerste doorzonwoning in gebruik genomen. Conservator Tim Smeets werkt bij het Nederlands Openluchtmuseum en is te gast.  (20:56)Deze week in Het Spoor Terug: de geschiedenis van regen & wind.    Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/07-04-2024.html  (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/07-04-2024.html)
4/7/202452 minutes, 21 seconds
Episode Artwork

1e uur: Het roerige verleden van de NAVO, reizende relieken, de column van Sana Valiulina, De geschiedenis van het Pan-Afrikanisme, boeken met Fresco Sam-Sin, 07-04-2024.

(01:29) Deze week bestaat de NAVO 75 jaar, en dat jubileum wordt gevierd in roerige tijden. Maar dit is niet de eerste crisis die de NAVO heeft doorgemaakt. Historicus Ivo van de Wijdeven schreef in het Historisch Nieuwsblad een artikel over die roerige geschiedenis en is te gast.    (13:56) De heilige Bernadette gaat op tournee. Op paaszondag begon dit relikwie aan een tocht langs de zeven bisdommen in Nederland. Waarom gaat het op reis en wat is de geschiedenis van rondreizende relieken?  Te gast is middeleeuws historicus Carine van Rhijn.    (25:37) De column is deze week van Sana Valiulina.    (29:15) In Senegal is deze week Bassirou Diomaye Faye ingezworen als president. De nieuwe president schaart zichzelf bewust onder het kopje pan-Afrikanist. Wat is er bekend over deze ideologie? NRC-redacteur Jamila Meischke is te gast.    (41:13) Elke week bespreken we historische boeken met afwisselend Nadia Bouras, Wim Berkelaar, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, Annelien de Dijn en Fresco Sam-Sin. Deze week is de beurt aan Fresco Sam-Sin. Hij bespreekt:    Marcel Haenen - Pinguïns en de mensen  Frans Thuijs – Galg & rad  Historische verhalen van DisPLACE.nl    Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/07-04-2024.html  (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/07-04-2024.html)
4/7/202452 minutes, 7 seconds
Episode Artwork

2e uur: Het ‘mensentijdperk’, de terugkeer van de polyamorie, Het Spoor Terug: Mina & Mevrouw #9, 31-03-2024.

(00:30) Het Antropoceen wordt geen nieuw geologisch tijdperk, zo werd onlangs officieel besloten door de commissie die zich de afgelopen vijftien jaar over dit vraagstuk heeft gebogen. Kim Cohen van de Universiteit Utrecht zat in de commissie en is te gast. (07:55) Polyamorie en open relaties riepen tot voor kort vooral associaties op met de jaren ’60 en ’70. Maar polyamorie is weer helemaal terug. Te gast daarover is Lotte Houwink ten Cate, die als historicus gespecialiseerd is in het feminisme van de Tweede Golf, en de seksuele ethiek. (19:08) Deze week in Het Spoor Terug: aflevering #9 van onze serie Mina & Mevrouw. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/31-03-2024.html (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/31-03-2024.html)
3/31/202451 minutes, 53 seconds
Episode Artwork

1e uur: De Israëlische dienstplichtskwestie, elke provincie een eigen gouden eeuw, de column van Abdelkader Benali, verzet tegen slavernij, boeken met Wim Berkelaar, 31-03-2024.

(01:38) De vraag of de ultraorthodoxe bevolking vrijgesteld moet blijven van de dienstplicht legt fundamentele vragen bloot over wat voor land Israël is. Correspondent Midden-Oosten voor NRC David de Jong is te gast. (13:40) Als het in de geschiedenis over de bloeiperiode van Nederland gaat, dan gaat het eigenlijk altijd over de geschiedenis van Holland in de 17de eeuw. Louis Sicking stelde een bundel samen waarbij de verschillende bloeiperiodes van al onze 12 provinciën aan bod komen en is te gast. (24:11) De column is deze week van Abdelkader Benali. (27:38) De tentoonstelling ‘Verzet tegen slavernij’ gaat van start in het Verzetsmuseum te Amsterdam. Welke nog onbekende stemmen van abolitionisten en verzetsstrijders komen aan bod? Onze redacteur Dominique van Varsseveld bezocht de expositie en vertelt. (40:05) Elke week bespreken we historische boeken met afwisselend Nadia Bouras, Wim Berkelaar, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, Annelien de Dijn en Fresco Sam-Sin. Deze week is de beurt aan historicus Wim Berkelaar. hij bespreekt: - Georges Duby (vert. Ger Groot) - De kathedralenbouwers - Cor Hermans - De uitgewiste horizon - Anita Terpstra – Hiltje Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/31-03-2024.html (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/31-03-2024.html)
3/31/202451 minutes, 54 seconds
Episode Artwork

2e uur: Het leven van dingen, Het Spoor Terug: Mina & Mevrouw #8, 24-03-2024.

(00:33) Het is lente en daarmee tijd voor de grote voorjaarsschoonmaak. Overbodige spullen worden op straat gezet en zwerfvuil wordt opgeruimd van de straten. Maar wat zegt de manier waarop we omgaan met die grote hoeveelheid spullen over ons? Warna Oosterbaan is te gast.    (13:53) Deze week in Het Spoor Terug: aflevering #8 van onze serie Mina & Mevrouw.     Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/24-03-2024.html  (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/24-03-2024.html)
3/24/202452 minutes, 27 seconds
Episode Artwork

1e uur: Honger als oorlogswapen, ISIS K, de column van Nelleke Noordervliet, Oppenheimer in Japan, boeken met Sanne Frequin, 24-03-2024.

(01:19) De aanslag in de Moskouse concerthal wordt nu door IS opgeëist. De Amerikanen waarschuwden eerder al voor een aanslag van ISIS K. Wat is het voor groep? En waar liggen de wortels van de haat tegen Rusland? Gulnaz Sigbatullína van de Universiteit van Amsterdam, gespecialiseerd in taal en religie in Rusland, is te gast.  (12:10) Vanaf aankomende maandag is de film Oppenheimer na veel onzekerheid toch in Japanse bioscopen te zien. Wat zegt de reactie op de film over de Japanse omgang met het eigen oorlogsverleden? Japanoloog Manya Koetse vertelt ons meer.  (22:39) De column is deze week van Nelleke Noordervliet.    (26:11) Volgens EU-diplomaat Josep Borell is Israel schuldig aan het gebruik van honger als wapen – een eeuwenoude militaire strategie. Te gast is universitair docent economische en Milieugeschiedenis Ingrid de Zwarte, die onderzoek doet naar de rol van voedsel en hongersnood in oorlogstijd.  (39:59) Elke week bespreken we historische boeken met afwisselend Nadia Bouras, Wim Berkelaar, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, Annelien de Dijn en Fresco Sam-Sin.   Deze week is de beurt aan historicus Sanne Frequin. Zij bespreekt:    Tore Skeie - Wolventijd  Nancy Marie Brown - Schildmaagd  Hannah Iterbeke en Marthy Locht – Ridders van het Gulden Vlies    Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/24-03-2024.html  (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/24-03-2024.html)
3/24/202452 minutes, 19 seconds
Episode Artwork

2e uur: Gaza, Het Spoor Terug: Mina & Mevrouw #7, 17-03-2024.

Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/17-03-2024.html 
3/17/202452 minutes, 51 seconds
Episode Artwork

1e uur: Haïti, Column van John Jansen van Galen, Voyager, Porno, Boeken met Annelien de Dijn #7, 17-03-2024.

Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/17-03-2024.html 
3/17/202452 minutes, 19 seconds
Episode Artwork

2e uur: De contractarbeiders van Deli, Het Spoor Terug: Mina & Mevrouw #6, 10-03-2024.

(00:43) De oma van Reggie Baay werd nadat zijn vader was geboren bruut weggestuurd. Waarschijnlijk is ze als contractarbeider naar Sumatra vertrokken. Daarover schreef hij het boek 'De contractarbeiders van Deli'. Reggie is te gast. (14:00) Deze week in Het Spoor Terug: aflevering #6 van onze serie Mina & Mevrouw. Op Berkenbosch koesterde Mina een innige vriendschap met de tuindersvrouw van een landgoed verderop. Of was het meer dan dat? Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/10-03-2024.html (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/10-03-2024.html)
3/10/202452 minutes, 26 seconds
Episode Artwork

1e uur: Vredesbewegingen in Israël, de pispot van Duchamp, de column van Nelleke Noordervliet, spanningen rond de Suwałki-corridor, boeken met Nadia Bouras, 10-03-2024.

(01:21) Deze week reed een Israëlische organisatie met vrachtwagens vol hulpgoederen richting Gaza. Wat voor plek is er in Israël nog voor dit soort organisaties en welke positie hadden dit soort groepen eerder? Te gast is over dit onderwerp is Peter Malcontent. (16:10) Het wordt gezien als hét voorbeeld van de moderne kunst: het wereldberoemde urinoir met handtekening van kunstenaar Marcel Duchamp. Maar was hij wel de echte bedenker? Regisseur Barbara Visser maakte de documentaire 'Alreadymade' hierover en is te gast. (27:15) De column is van Nelleke Noordervliet. (31:07) ‘De achilleshiel van de NAVO’, dat is de bijnaam voor de Suwałki-corridor die Wit-Rusland en Rusland met elkaar verbindt. Wat is de geschiedenis van dit gebied? En hoe werkt deze door in het heden? Mark Middel bezocht onlangs het gebied en is te gast. (42:39) Nadia bespreekt een tentoonstelling en twee boeken: · De tentoonstelling Frans Hals van het Rijksmuseum · Steven Nadler – De portretschilder: Frans Hals en zijn wereld · Varian Fry – Vluchtoord Marseille Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/10-03-2024.html (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/10-03-2024.html)
3/10/202452 minutes, 8 seconds
Episode Artwork

2e uur: De opening van het Nationaal Holocaustmuseum, Het Spoor Terug: Mina & Mevrouw #5, 03-03-2024.

(00:35) Binnenkort opent in Amsterdam het Nationaal Holocaustmuseum zijn deuren. Nu lijkt het niet meer dan logisch dat er zo’n museum is, maar dat was lange tijd niet vanzelfsprekend. We spreken erover met Emile Schrijven en Judith Belinfante van het Joods kwartier.    (15:36) Deze week in Het Spoor Terug: aflevering #5 van onze serie Mina & Mevrouw. Maartje’s familie vond bij Mina warme armen en een luisterend oor, maar de dagboeken vertellen ook een ander verhaal: een van ziekte en depressie.    Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/03-03-2024.html  (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/03-03-2024.html)
3/3/202452 minutes, 25 seconds
Episode Artwork

1e uur: De begrafenis van Navalny, zwarte countrymuziek, de column van Suzanna Jansen, de serie Mary & George, boeken met Bart Funnekotter, 03-03-2024.

(01:19) Vrijdag werd Aleksei Navalny een kerkelijk begraven. Waarom heeft de Russische regering nu toch een officiële begrafenis toegestaan? En wat is de rol van de Russisch-Orthodoxe kerk als het gaat om vijanden van het regime? Ruslandkenner Hubert Smeets is te gast.  (15:03) De column is van Suzanna Jansen.  (20:05) Kan een Zwarte vrouw countrymuziek maken? Het klinkt als een vreemde vraag, maar in Amerika is daar op het moment veel discussie over. En dat terwijl countrymuziek juist een diepe connectie heeft met Afro-Amerikaanse cultuur. Muzikant en gitarist Joep Pelt is te gast.    (33:16) Hekserij, moordpartijen en orgies. Het ging er heftig aan toe aan het 17e eeuwse Engelse hof, als we de nieuwe dramaserie Mary & George mogen geloven. De serie pretendeert op waarheid gebaseerd te zijn, maar ging het er echt zo wild aan toe? Te gast daarover is historica Nadine Akkerman.  (43:15) Bart bespreekt twee boeken:  Ned Blackhawk – De herontdekking van Amerika  Rory Stewart – Op het scherpst van de snede  Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/03-03-2024.html  (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/03-03-2024.html)
3/3/202452 minutes, 29 seconds
Episode Artwork

2e uur: Phillipp Blom over zijn historische roman Dieven van het licht, Het Spoor Terug: Mina & Mevrouw #4, 25-02-2024.

(00:42) Vluchten voor het geweld van de 80-jarige oorlog, naar een wereld vol grote schilders, denkers en geestelijken om daar een beter leven op te bouwen; hierover gaat de nieuwe roman Dieven van het licht van Philipp Blom.    (14:20) Deze week in Het Spoor Terug: aflevering #4 van onze serie Mina & Mevrouw. Maartje Duin buigt zich over het dagboek van haar overgrootmoeder en ontdekt een uniek vrouwelijk perspectief op het dagelijks leven tijdens de oorlog.    Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/25-02-2024.html  (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/25-02-2024.html)
2/25/202452 minutes, 1 second
Episode Artwork

1e uur: Ruimtebom, een nieuwe vondst in het BVD-archief, boeken met Fresco Sam-Sin, Volendam als kunstenaarswalhalla, de column van John Jansen van Galen, 25-02-2024.

(01:08) Amerikaanse inlichtingendiensten maken zich zorgen over de ontwikkeling van een nieuw Russisch ruimtewapen. Wat is er bekend over dit vermeende nieuwe wapen? En wat weten we over wapens in de ruimte vanuit de geschiedenis? Historicus en analist Ivo van de Wijdeven is te gast.  (10:58) Tegenwoordig staat Volendam niet bekend als bruisend kunstenaarsoord; eind 19de eeuw was dit heel anders. Zo'n 1400 kunstenaars streken er neer, waaronder 200 vrouwen. Jan Brokken schreef hierover het boek De ontdekking van Holland en is te gast.    (24:36) De column is van John Jansen van Galen.    (28:16) Parool-journalist Teun Dominicus dook de afgelopen maanden intensief in de archieven van de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD). Hij is zondag te gast en vertelt over een nieuwe vondst.  (38:37) Fresco bespreekt twee boeken:  Inge Misschaert - Verzameld! Gepassioneerde verzamelaars door de eeuwen heen  Inger Leemans & Caro Verbeek (red.) - De neuswijzer  Ons koloniale verleden in 50 voorwerpen    Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/25-02-2024.html  (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/25-02-2024.html)
2/25/202452 minutes, 4 seconds
Episode Artwork

2e uur: Een muur uit de steentijd, de klimaattwijfellobby, Het Spoor Terug: Mina & Mevrouw #3, 18-02-2024.

(00:40) Onderwater-archeologen hebben een spectaculaire vondst gedaan op de bodem van de Oostzee: een kilometer lange muur van ongeveer 10.000 jaar oud. Waar diende die muur voor? En wat leert de vondst ons over onze verre voorouders uit de steentijd? Luc Amkreutz is te gast. (07:48) Nadat klimaatontkenners wetenschapper Michael Mann jarenlang onterecht voor fraudeur hadden uitgemaakt, zijn ze door de rechter voor smaad veroordeeld. Komt met deze zaak een einde aan de jarenlange acties van klimaattwijfelzaaiers? En hoe schadelijk is die lobby geweest? Te gast is Alexander Beunder. (20:43) Deze week in Het Spoor Terug: aflevering #3 van onze serie Mina & Mevrouw. Maartje Duin probeert het feodale systeem waarin de vrouwen leefden te begrijpen, maar ze stuit op de grenzen van haar inlevingsvermogen. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/18-02-2024.html (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/18-02-2024.html)
2/18/202452 minutes, 20 seconds
Episode Artwork

1e uur: De droom van een zakenkabinet, opstandige druïden, de column van Sana Valiulina, de geschiedenis van de boycot, boeken met Annelien de Dijn, 18-02-2024.

(01.17) In het Tweede Kamerdebat over de kabinetsformatie deze week was het grootste onderwerp de vorm. Al sinds de verkiezingscampagne benoemd de partij NSC een ‘zakenkabinet’ als heilige graal. Wanneer duikt de droom van een zakenkabinet op, en wat zegt die droom over de politieke realiteit? Henk te Velde is te gast. (13:23) De column van Sana Valiulina. (19:09) De Britse overheid is van plan een tunnel aan te leggen nabij het beroemde, maar een kleine groep opstandige druïdes stelt alles in het werk om dit te voorkomen. Wie zijn deze druïdes precies? En waarom roepen de plannen zoveel weerstand op? Cristian van der Linde is te gast. (28:29) De Palestijnse BDS-beweging, die voor boycots tegen Israël pleit, plaatst zichzelf in een lange traditie van geweldloos protest maar is desalniettemin in sommige landen enorm omstreden. Hoe past deze beweging in de geschiedenis van de boycot? Te gast zijn Maartje Janse en Derk Walters. (44:03) Annelien bespreekt twee boeken: · Cat Bohannon - Eva · Freeke De Meyer - Hoog geboren, ambitieus en eigenzinnig Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/18-02-2024.html (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/18-02-2024.html)
2/18/202452 minutes, 21 seconds
Episode Artwork

2e uur: De column van Sana Valiulina, schijnverkiezingen in Rusland, Het Spoor Terug: Mina & Mevrouw #2, 11-02-2024.

(00:47) De column van Sana Valiulina (04:44) Oppositiekandidaat Boris Nadezjdin mag niet deelnemen aan de Russische verkiezingen. Waarom houdt Rusland nog vast aan de stembusgang, als de uitkomst al vast lijkt te staan? En welke rol speelde verkiezingen in de autocratische Sovjet-Unie? Ivo van de Wijdeven is te gast.  (14:54) Deze week in Het Spoor Terug: aflevering #2 van onze serie Mina & Mevrouw. Maartje Duin verdiept zich in de jeugd van Mina en Mevrouw en ontdekt dat beide meisjes op hun manier bewegingsvrijheid zochten in de standenmaatschappij van begin 20e eeuw. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/11-02-2024.html#  (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/11-02-2024.html)
2/11/202452 minutes, 38 seconds
Episode Artwork

1e uur: Dries van Agt: De laatste katholieke premier, boeken met Bart Funnekotter, Het verhaal achter Madame Tussaud, Witte strijders, 11-02-2024.

(01:12) Afgelopen week overleed oud-premier Dries van Agt op 93-jarige leeftijd. Roomser dan Van Agt kreeg je het niet, dat schrijft Jos Palm deze week in De Groene Amsterdammer. Was hij de laatste katholieke politicus van Nederland? Jos Palm, kenner van het katholicisme, is te gast. (12:59) Bart bespreekt drie boeken: ·         Robin Waterfield - Plato van Athene ·         Ned Blackhawk - De herontdekking van Amerika ·         Masters of the Air (en de nieuwe gelijknamige serie!) (26:51) De Groene Amsterdammer, onderzoeksgroep Bellingcat en de Belgische bladen Knack en le Vif onthulden deze week hoe vechtclubs worden gebruikt om extreemrechtse overtuigingen te normaliseren. Maar wat weten we over deze relatie uit de geschiedenis? Or Goldenberg en Gertjan Broek zijn te gast. (44:29) Bij ‘Madame Tussaud’ denken de meeste mensen niet meteen aan wassen doodsmaskers van hoofden die zijn afgehakt door de guillotine. De historische roman 'Madame' van Jacobine van den Hoek laat een ander licht schijnen op de beroemde naam Marie Tussaud.  Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/11-02-2024.html#  (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/11-02-2024.html)
2/11/202453 minutes, 39 seconds
Episode Artwork

2e uur: de nieuwe speelfilm The Zone of Interest, Het Spoor Terug: Mina & Mevrouw #1, 04-02-2024.

(00:40) Historicus gespecialiseerd in dadertrauma Bart Nauta keek voor ons de nieuwe speelfilm The Zone of Interest en las hierbij de memoires van kampcommandant Rudolf Höss. (15:36) Een halve eeuw waren de levens van ‘Mina en Mevrouw’ innig met elkaar verstrengeld. Maar kan er wel liefde zijn, als er zo’n grote ongelijkheid is? In de eerste aflevering van deze achtdelige serie in Het Spoor Terug stuit podcastmaker Maartje op een ongelofelijke bron: haar overgrootmoeders dagboeken. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/04-02-2024.html#  (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/04-02-2024.html)
2/4/202453 minutes, 36 seconds
Episode Artwork

1e uur: de omstreden restauratie van de Giza-pyramide, het ontstaan van homoseksuele identiteit, de column van Micha Wertheim, homopolitiek in Nederland, boeken, 04-02-2024.

(01:30) Waarom lopen de gemoederen zo hoog op rond een project om een Giza-pyramide ‘in glorie te herstellen’? Egyptoloog en conservator van het Rijksmuseum van Oudheden Daniel Soliman geeft duiding. (09:05) Homoseksuele gevoelens en gedrag hebben altijd al bestaan, maar het idee van homoseksuele identiteit niet. Literatuurwetenschapper Mary Kemperink schreef hier een boek over en is te gast.  (23:06) De column van Micha Wertheim. (26:55) Dat Nederland als eerste het homohuwelijk invoerde, dat zien veel Nederlanders tegenwoordig als niet meer dan logisch. Het verleden van het homohuwelijk kent echter ook een andere kant. Politicoloog en homoactivist van het eerste uur Joke Swiebel is over die grillige geschiedenis te gast. (42:19) Historicus Wim Berkelaar bespreekt drie historische boeken: Het Onderwater Cabaret – Gerard Groeneveld Schitterende verontrusting - Rémon van Gemeren De bolle Gogh – Jaap Cohen Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/04-02-2024.html#  (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/04-02-2024.html)
2/4/202453 minutes, 21 seconds
Episode Artwork

2e uur, boekbespreking door Fresco Sam-Sin, vrouwelijke verzetsstrijders, en deel 4 van Het Spoor Terug, Spanjestrijders, 28-01-2024

Deze zondag bespreekt Fresco Sam-Sin drie historische boeken: - Pierre Jacques Benoit - Reis door Suriname - Veerle de Vos - Alles onder de hemel - Rick Honings - De ontdekking van insulinde (…) Vrouwelijke verzetsstrijders zijn in tegenstelling tot hun mannelijke collega's vaak anoniem gebleven. Wie zijn zij en waarom bleven hun namen in nevelen gehuld? Historicus Rianne Oosterom deed onderzoek naar de vrouwen van de verzetsgroep Trouw. (…) Deel 4 van ‘Het Spoor Terug: De Spanjestrijders en ik' gaat over de nasleep van de Spaanse Burgeroorlog. Laura vraagt zich af of Franco's overwinning betekent dat de offers van Jenny en Jaap voor niks waren. Heeft activisme wel zin als je de strijd verliest? Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/28-01-2024.html#
1/28/202451 minutes, 58 seconds
Episode Artwork

1e uur: de oorsprong van de term genocide, de omstreden opening van een Indiase Hindoetempel, column, een opera voor Suriname, 28-01-2024

(…) Op 26 januari velde het Internationaal Gerechtshof het tussenoordeel dat Israël maatregelen moet treffen om de genocide in Gaza te voorkomen. Waar komt die term genocide eigenlijk vandaan? Daarover historicus Thijs Bouwknegt. (…) De Indiase premier heeft recentelijk een nieuwe hindoetempel geopend. De tempel is omstreden; op dezelfde plek stond meer dan 500 jaar een Moskee. Wat vertelt het ons over de roerige geschiedenis van India? India-kenner Devi Boerema vertelt meer. (…) De column van Nelleke Noordervliet. (…) De Surinaamse opera 'Het Pand der Goden' gaat in première op Nederlandse bodem. Componist Johannes Helstone werd in slavernij geboren, en studeerde cum laude af aan het conservatorium in Leipzig. Wat weten we over zijn werk? Met Diederik Burgersdijk en Astrid Helstone. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/28-01-2024.html#
1/28/202452 minutes, 1 second
Episode Artwork

2e uur: het mysterie van de verdwenen ridderromans, boeken, Het Spoor Terug: De Spanjestrijders en ik #3: Actie, 21-01-2024

(01:07) Kunsthistoricus Sanne Frequin bespreekt drie boeken: -          Dan Jones - Een bloedige zomer -          Joren Vermeersch - Vlaanderens waanzinnigste eeuw  -          Josephine Rombouts - Opmerkelijke Vrouwen (11:20) De edele ridder op zijn nobele ros komt in talloze verhalen voor. Maar veel ridderromans zijn ook verloren gegaan; beschadigd, vernietigd of simpelweg zoekgeraakt. Hoeveel pareltjes moeten wij missen? Mike Kestemont en Folgert Karsdorp zochten het uit. (22:24) In De Spanjestrijders en ik aflevering 3 zijn Jaap en Jenny midden in de Spaanse burgeroorlog beland. Ze inspireren Laura om op een andere manier toch in actie te komen voor een betere toekomst; ze besluit om mee te doen aan een protest van Extinction Rebellion. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/21-01-2024.html#  (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/21-01-2024.html)
1/21/202452 minutes, 12 seconds
Episode Artwork

1e uur: De kolonie mept terug, een muzikaal eerbetoon aan Remco Campert, de column van Abdelkader Benali, Tula, 21-01-2024

(01:25) 'De kolonie mept terug. Over witte arrogantie en voortschrijdend inzicht', schrijft Adriaan van Dis over zijn veranderende blik op de koloniale erfenis van Indonesië. Hij en Lara Nuberg, die over haar Indische roots schreef, zijn te gast. (24:34) Op het Writers Unlimited Festival wordt de in 2022 overleden schrijver en dichter Remco Campert geëerd. Kleindochter Frederique van Rijn brengt samen met samen met Frans van Deursen, Frank van Bommel en Mark Nieuwenhuis een muzikale ode (uit voorstelling Poëzie is mijn adem).  (31:57) Column van Abdelkader Benali (39:43) In OVT brengt schrijver Gershwin Bonevacia een ode aan Tula; de man die de grootste opstand tegen slavernij op Curaçao heeft geleid. Hoe wordt Bonevacia geïnspireerd door deze verzetsstrijder? Tijdens de live-uitzending op het Writers Unlimited Festival vertelt hij meer. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/21-01-2024.html#  (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/21-01-2024.html)
1/21/202452 minutes, 9 seconds
Episode Artwork

2e uur: De opera die Bach nooit schreef, Het Spoor Terug: De Spanjestrijders en ik #2: Keuze, 14-01-2024

(00:54) In ‘De opera die Bach nooit schreef’ van OPERA2DAY wordt het verhaal van Jan van Leiden verenigd met de muziek van Bach. In de 16e-eeuw stichtte de polyamoureuze Van Leiden een theocratie met het idee dat de wereld snel zou vergaan. Regisseur Serge van Veggel vertelt meer. (16:13) In Het Spoor Terug: De Spanjestrijders en ik #2 gaat Laura op zoek naar mensen die, net als Spanjestrijders Jaap en Jenny, de keuze maakten om te vechten voor vrijheid in een onbekend land. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/14-01-2024.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/14-01-2024.html)
1/14/202451 minutes, 44 seconds
Episode Artwork

1e uur: Neofascisten in Italië, de inventieve Middeleeuwen, column, Afrofuturisme, boeken, 14-01-2024

(01:05) Zondag brachten honderden Italianen de Hitlergroet tijdens de herdenking van drie neofascisten die in '78 door links geweld om het leven kwamen. Premier Meloni zwijgt over het incident. Hoe verhoudt ze zich tot het fascistische verleden? Historicus Arthur Weststeijn geeft duiding. (14:53) Voor praktisch advies kunnen we vertrouwen op Google. Maar hoe deden Middeleeuwers dat? In 'De Inventieve Middeleeuwen' lees je wijze raad over hoe je nep-sieraden laat fonkelen, wolven verjaagt en een stralende huid krijgt. Daarover Carine van Rhijn, een van de auteurs en samensteller van het boek. (24:35) Column Sana Valiulina (28:11) In het Stedelijk Museum Amsterdam is de tentoonstelling All of no man’s land is ours te zien, met metershoge kunstwerken van de Afro Amerikaanse Ellen Gallagher. Het opvallendste doek is geïnspireerd door de mythe van Black Atlantis. Wat vertelt deze mythe ons? OVT-redacteur Dominique van Varsseveld bekeek de werken in het museum en vertelt meer. (41:11) Historicus Wim Berkelaar bespreekt driehistorische boeken: - Fik Meijer - Goede tijden, slechte tijden - Thijs Lijster - Frankfurter Schule - De catalogus 'Kunst in het derde rijk' van de gelijknamige tentoonstelling in het Museum Arnhem Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/14-01-2024.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/14-01-2024.html)
1/14/202451 minutes, 57 seconds
Episode Artwork

2e uur: De comeback van de zeppelin, het gebalsemde lichaam van Lenin, Het Spoor Terug: De Spanjestrijders en ik #1: cassettebandjes, 07-01-2024

(01:05) Maakt de zeppelin een comeback? Deze vliegende sigaar leek ooit de toekomst van de luchtvaart, maar na een aantal dramatische ongelukken waagde niemand zich meer aan het zeppelin-avontuur. Journalist Maarten van Gestel schreef erover in Trouw en vertelt meer. (12:50) 100 jaar geleden overleed Lenin. Zijn gebalsemde lichaam wordt goed onderhouden en ligt opgebaard in Moskou. Hoe kijken Russen naar de communistische leider? En hoe wordt hij nog altijd politiek ingezet? Oud-Ruslandcorrespondent Michel Krielaars vertelt meer. (25:29) In Het Spoor Terug: De Spanjestrijders en Ik #1. Laura Lubbers gaat opzoek naar de Spanjestrijders, die in de jaren '30 naar Spanje vertrokken om tegen het fascisme te vechten. Wie zijn ze? En wat doet zij eigenlijk voor de dingen waar ze in gelooft? Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/07-01-2024.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/07-01-2024.html)
1/7/202454 minutes, 2 seconds
Episode Artwork

1e uur: Taiwan en de wereld, De Vereniging Rembrandt, column, de bloederige geschiedenis van de walvisvaart, historische boeken, 07-01-2024

(01:14) Op 13 januari gaan Taiwanezen naar de stembus. Het zal een belangrijke strijd worden tussen de pro-China partij KMT en de DPP, die streeft naar meer autonomie. Hoe werd werd het kleine eiland Taiwan een geopolitieke splijtzwam? Historicus Ivo van de Wijdeven vertelt meer. (12:51) Is het gerechtvaardigd om een enorm bedrag te besteden aan een Rembrandt in tijden van culturele bezuinigingen? Die discussie laaide op toen De Vereniging Rembrandt 'De Vaandeldrager' aankocht. Oeke Hoogendijk maakte een documentaire over de vereniging en is te gast. (25:17) Column van John Jansen van Galen (29:01) De walvisjacht is vanaf 2024 in IJsland verboden. Het was 1 van de 3 landen waar de jacht op de bedreigde diersoort vanwege traditie is toegestaan. Het betekent het einde van de bloederige historie van de walvisjacht vertelt poolonderzoeker Louwrens Hacquebord. (41:49) Bart Funnekotter bespreekt drie historische boeken: - Jos Gabriëls - De man met de witte tulband - Uwe Neumahr - Het schrijverskasteel - Louis Ferrante - Borgata: De start van een imperium Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/07-01-2024.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2024/07-01-2024.html)
1/7/202452 minutes, 19 seconds
Episode Artwork

2e uur: Boeken, Het Spoor Terug: Sterrenkijken, 31-12-2023

(00:40) Kunsthistoricus Sanne Frequin bespreekt drie historische boeken” - Kees Nieuwenhuijsen - Moord ende doodslag - Bob Pierik - Zo veel leven voor de deur - Frans Willem Verbaas - Suster Bertken (18:26) Astrologie is het zoeken betekenis in de sterren; “Zo boven, zo ook hier beneden”. Vandaag de dag wordt het vaak afgedaan als onzin, maar dat was niet altijd zo. In Het Spoor Terug: Sterrenbeelden ontrafelen Christianne Alvaradoa en Katinka Baehr deze geschiedenis. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/31-12-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/31-12-2023.html)
12/31/202354 minutes, 33 seconds
Episode Artwork

1e uur: OVT-oudjaarsspecial: in memoriam, 31-12-2023

Het is oudjaarsdag, een dag bij uitstek om terug te kijken op het afgelopen jaar. Nu doet OVT natuurlijk niet anders dan terugkijken op wat er gebeurd is, maar in de laatste uitzending van het jaar doen we dat traditiegetrouw door aandacht te besteden aan bijzondere mensen die ons het afgelopen jaar ontvallen zijn. Met Nadia Bouras, Wim Berkelaar en Nelleke Noordervliet als gasten. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/31-12-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/31-12-2023.html)
12/31/202353 minutes, 27 seconds
Episode Artwork

2e uur: Carbidschieten, Het Spoor Terug: Het Hongaarse Danshuis

Op het platteland is carbidschieten (het opblazen van melkbussen) dé manier om het nieuwjaar te vieren. Het is nu zelfs uitgeroepen tot UNESCO-immaterieel erfgoed. Waarom is het zo bijzonder? Historicus Jonn van Zuthem en politiechef Johan Ekkel vertellen. In Het Spoor Terug: Het Hongaarse danshuis. Een docu van Marian Pluijm over Hongaarse folkmuziek, die in de jaren 80 en 90 een heropleving doormaakte. Een verhaal over hoe volksliedjes nieuwe generaties inspireren en mensen bij elkaar kunnen brengen. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/24-12-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/24-12-2023.html)
12/24/202352 minutes, 27 seconds
Episode Artwork

1e uur: Column John Jansen van Galen, een overwinning voor de Surinaamse rechtsstaat, Trump en Colorado, Aleksej Navalny en de politieke-gevangenen in Rusland, 24-12-2023

(01:01) De column van John Jansen van Galen. (05:04) De Surinaamse oud-president Desi Bouterse is woensdag definitief veroordeeld tot 20 jaar cel voor zijn rol in de Decembermoorden. De uitspraak is een overwinning voor de Surinaamse rechtsstaat, zo wordt gezegd. Bestuurskundige Bharti Girjasing legt uit waarom. (18:22) In Colorado mag Trump niet meedoen aan de presidentiële voorverkiezingen. Zo oordeelde het Hooggerechtshof aldaar, met een grondwetsartikel uit de tijd van de Burgeroorlog. Waarom is dat artikel in het leven geroepen? Amerikakenner Casper Thomas is te gast. (28:57) De Russische oppositieleider Aleksej Navalny wordt vermist. Wat is er op dit moment bekend, en wat kunnen we uit de omgang van Rusland met politieke gevangenen uit het verleden afleiden? Rusland-correspondent Eva Cukier geeft uitleg. (41:20) Historicus Nadia Bouras bespreekt twee boeken en een film: - De film 'De bezette stad' van Steve McQueen - Cathelijne Boland - Reuchlins reis - Peter Paul de Baar - Theo Thijssen: schrijver, schoolmeester en socialist Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/24-12-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/24-12-2023.html)
12/24/202352 minutes, 13 seconds
Episode Artwork

2e uur: hoe homoseksualiteit uit de lijst psychiatrische aandoeningen werd geschrapt, Het Spoor Terug: Manusama, vriend of vijand, 17-12-2023

(01:02) Als je homo was, was je ziek. Dat dachten psychiaters lange tijd. 50 jaar geleden werd de kwalificatie 'psychiatrische stoornis' geschrapt. Psychiater (in opleiding) Lars van Dee en Henk Brouwer, die in de jaren '60 conversietherapie onderging, vertellen meer. (19:47) In Het Spoor Terug: Manusama, vriend of vijand? Over de president in ballingschap van de Republiek Zuid-Molukken die langdurig in de gaten werd gehouden door de BVD. Olaf Oudheusden van Argos dook in deze roerige geschiedenis en kreeg het dossier te zien. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/17-12-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/17-12-2023.html)
12/17/202352 minutes, 35 seconds
Episode Artwork

1e uur: Israël en kolonialisme, slavernij in de Romeinse oudheid, column van Sana Valiulina, de mythe van het moederschap, historische boeken met Wim Berkelaar, 17-12-2023

(01:22) Israël wordt de laatste maanden steeds vaker koloniaal genoemd. Waar komt dat vandaan? En in hoeverre klopt deze typering? Te gast is Erella Grassiani, als antropoloog gespecialiseerd in de Israëlische veiligheidsindustrie. (17:23) In Pompeï vonden archeologen recent sporen van slavernij: bij een bakkerij troffen ze een kleine ruimte aan waar tot slaaf gemaakte mensen graan moesten malen. Wat leert dit ons over hoe slavernij eruitzag bij de Romeinen? Historicus Coen van Galen vertelt. (26:17) Column van Sana Valiulina. (30:15) In elke vrouw huist een moederinstinct. Ze hoeft alleen maar een kind te krijgen, en het dient zich aan. Maar is dat wel zo? In 1980 wierp Elisabeth Badinter dit idee omver in het boek 'de mythe van het moederschap'. Relevanter dan ooit zegt Xandra Schutte (42:18) Historicus Wim Berkelaar bespreekt drie historische boeken: - Annet Mooij - Alles gaat op vroeger terug: Ischa Meijer - Sytze van der Zee - Willi Lages - Jan-Jaap van den Berg & Jan de Roos - Fout volk Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/17-12-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/17-12-2023.html)
12/17/202352 minutes, 27 seconds
Episode Artwork

2e uur: Column, De Affaire Buck, Kweekje #6, 10-12-2023

(01:02) De column van Sana Valiulina (04:53) Hoogleraar Henk Buck is afgelopen dinsdag overleden. In 1990, te midden van de Aidsepidemie, claimde hij een medicijn tegen de ziekte te hebben gevonden. Het bleek te mooi om waard te zijn. Hoogleraar farmaceutische geschiedenis Toine Pieters vertelt meer. (17:40) Journalist Nicole Terborg confronteert haar moeder: waarom mocht ze in haar tienerjaren niet bij haar wonen en werd ze door haar tante opgevoed? Dat en meer in de laatste aflevering van ‘Kweekje, mi kwekipikin’. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/10-12-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/10-12-2023.html)
12/10/202353 minutes, 29 seconds
Episode Artwork

1e uur: de turbulente relatie tussen de VN en Israël, Maria Callas, het kanon van kandy, boeken, 10-12-2023

(01:07) De relatie tussen de VN en Israël is verslechterd. Secretaris-generaal António Guterres deed een beroep op de Veiligheidsraad omdat er “een ernstig risico bestaat dat het humanitaire systeem in Gaza instort”. Historicus Internationale betrekkingen Peter Malcontent geeft historische duiding. (13:45) Maria Callas was dé opera-diva van de 20ste eeuw. Wat maakt haar zo'n icoon? Sopraan Francis van Broekhuizen is te gast om te praten over Callas haar leven, haar legendarische optreden voor onder andere Charlie Chaplin en Brigitte Bardot en natuurlijk over haar muziek. (26:43) Groot nieuws in museumland: afgelopen dinsdag is het kanon van Kandy teruggegeven aan Sri Lanka. Een grote stap voor Nederland; teruggave was immers lange tijd taboe. Jos van Beurden schreef een boek over de teruggave van roofkunst en is te gast. (39:50) Kunsthistoricus Sanne Frequin bespreekt twee boeken en een spel: - Anjou Cube - een trivia-spel - Anthony Bale - Op reis in de Middeleeuwen - Raoul Bauer - De lange schaduw van de duivel Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/10-12-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/10-12-2023.html)
12/10/202352 minutes, 4 seconds
Episode Artwork

2e uur: de column van Nelleke Noordervliet, hippe stoïcijnen, Kweekje #5, 03-12-2023

(00:51) De column van Nelleke Noordervliet. (04:12) Stoïcijn zijn is hip. De eeuwenoude filosofie wordt aangehangen door diverse topsporters, zelfhulpgoeroes en miljardairs. Maar wat heeft deze antieke filosofie ons eigenlijk te bieden? Classicus Gerard Boter en ervaringsstoïcijn Floris Leest vertellen meer. (20:55) In Kweekje #5 gaat maker Nicole Terborg naar Suriname. Ze treft een onrustig land in economische crisis waar veel mensen in de overlevingsstand zitten. Ze duikt dieper het verleden van kweekjes in en onderzoekt haar familiegeschiedenis. Zondag 10u in OVT & nu in de podcast. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/03-12-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/03-12-2023.html)
12/3/202353 minutes, 32 seconds
Episode Artwork

1e uur: de geschiedenis van asielwetgeving, Elagabalus, hardnekkige Middeleeuwse clichés, boeken met Bart Funnekotter, 03-12-2023.

(01:22) De PVV pleit al jaren voor een 'asielstop'. Daarvoor zou Nederland moeten breken met internationale verdragen en wetten die de opvang van vluchtelingen verplichten. Hoe zijn die verdragen ontstaan? Hoogleraar migratiegeschiedenis Marlou Schrover geeft uitleg. (17:10) De Romeinse keizer Elagabalus wilde volgens de overlevering als vrouw worden aangesproken. Is dit een queer icoon avant la lettre? Het Britse North Hertfordshire Museum meent van wel, en paste de bordjes aan. Is dat historisch verantwoord? Daarover historicus Martijn Icks. (29:35) De middeleeuwen: onwetenschappelijke donkere eeuwen vol brandstapels, kuisheidsgordels, zielige burgers, brave ridders en eenzame prinsessen. Mediëvisten Jonas Roelens & Nathan van Kleij zijn deze clichés zat, en stelden een bundel samen om ze te bestrijden. (42:06) Bart Funnekotter bespreekt drie historische boeken: - Fitzroy Maclean – Oostwaarts - Coen Brummer - Sam van Houten tegen de rest - Peter Hoppenbrouwers – Stormruiters Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/03-12-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/03-12-2023.html)
12/3/202353 minutes, 24 seconds
Episode Artwork

2e uur: Congolina, de blockbuster Napoleon, Het Spoor Terug: Kweekje #4, 26-11-2023

(00:56) De Congolees-Belgische dichteres Nele Marian krijgt in België steeds meer aandacht. Ze schreef gedichten over het leven in koloniaal Congo. Toch is haar werk niet erg bekend geworden. Waarom? Politicoloog Nadia Nsayi schreef haar biografie getiteld ‘Congolina. Ze is te gast. (09:37) De langverwachte film Napoleon is op 23 november te zien in de Nederlandse bioscopen. Bart Funnekotter, vaste OVT-boekenrecensent én groot Napoleon-kenner, bekeek het spektakelstuk en vertelt of het historisch een beetje klopt.  (18:55) In Het Spoor Terug: Kweekje #4: Wortel schieten gaat Nicole met haar broer en zus terug naar het Brabantse Cuijk om herinneringen op te halen. Verder luistert ze in deze aflevering naar de cassettebandjes en duikt ze in het verleden.   Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/26-11-2023.html#  (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/26-11-2023.html)
11/26/202352 minutes, 16 seconds
Episode Artwork

1e uur: historische duiding bij de verkiezingsuitslag, de column van Abdelkader Benali, Boeken met Annelien de Dijn, Roofkunst en restitutie, 26-11-2023

(01:16) De PVV van Geert Wilders overviel vriend en vijand door met een monsterzege de parlementsverkiezingen te winnen. Hoe kunnen we dat verklaren? We praten met historici Nadia Bouras, Ivo van de Wijdeven en Annelien de Dijn over hoe we de populariteit van de partij kunnen duiden vanuit de geschiedenis; over de behoefte aan een terugkeer naar een geïdealiseerd verleden en meer. (26:49) De column van Abdelkader Benali.  (30:47) Historices Annelien de Dijn bespreekt deze week drie boeken: - Marleen de Vries – Verlicht en Vilein - George Orwell & Bas Heijne – Over Nationalisme - Mark Lila – The Shipwrecked Mind: On Political Reaction (35:14) Nagaan of roofkunst moet worden teruggegeven is niet altijd even makkelijk. Het ligt gevoelig; wat juridisch juist is, kan gevoelsmatig onrechtvaardig zijn. In de podcastserie 'Hier hing een schilderij' pluizen Pieter van Os en Emmie Kollau zo’n zaak uit.  Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/26-11-2023.html#  (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/26-11-2023.html)
11/26/202352 minutes, 11 seconds
Episode Artwork

2e uur: het CDA en de wolf, boeken met Lotfi El Hamidi, Kweekje #3, 19-11-2023

(00:36) ‘Voor de wolf is geen plek in Nederland’ stelt het CDA in zijn verkiezingsprogramma. De wens om de wolf terug te dringen is al eeuwenoud. Historicus Kristof Smeyers schreef een boek over het dier en geeft duiding. (14:30) Deze week bespreekt historicus Lotfi El Hamidi het boek ‘Footnotes in Gaza’ van Joe Sacco.  (20:35) De geschiedenis van kweekjes blijkt ook een verhaal van ontworteling te zijn. Om iets te bereiken moesten Surinamers naar ‘het moederland’. Op cassettepost klinkt verlangen naar Suriname en gemis van famiri door: Kweekje #3 van Nicole Terborg Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/19-11-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/19-11-2023.html)
11/19/202352 minutes, 9 seconds
Episode Artwork

1e uur: Pieter Omtzigt en het kiesdistrictenstelsel, de VVD en het asielbeleid, de column van John Jansen van Galen, BBB en het landbouwbeleird, GroenLinks-PvdA en de rode en groene idealen, 19-11-2023

(01:00) We moeten toe naar een nieuwe bestuurscultuur, vindt Pieter Omtzigt. Een van de manieren waarop hij die cultuur wil veranderen ins door een kiesdistrictenstelsel in te voeren. Wat weten we vanuit de geschiedenis over dit stelsel? Henk te Velde, hoogleraar Nederlandse Geschiedenis aan de Universiteit Leiden, geeft uitleg. (14:20) Het beperken van de asielstroom is belangrijk voor de VVD. Kabinet Rutte IV viel hierover. Wat is de geschiedenis van de VVD-standpunten over migratie? Hoogleraar sociale en economische geschiedenis aan de Universiteit Leiden Marlou Schrover vertelt meer. (24:26) De column van John Jansen van Galen. (28:16) De BoerBurgerBeweging komt op voor de boerenbelangen. Opvallend genoeg ziet cultuurhistoricus Gerard Rooijakkers in de BBB-plannen vooral een terugkeer naar een landbouwpolitiek die zorgde voor een krimping van het aantal boeren. Hij is te gast. (40:40) Het is een worsteling voor links: hoe verenigen we de rode én groene idealen. Oftewel: hoe zorgen we goed voor de arbeider, maar ook voor het klimaat. Journalist Coen van de Ven van de Groene Amsterdammer schreef over de fusie van GroenLinks en de PvdA, en dook voor ons in de geschiedenis van die worsteling. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/19-11-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/19-11-2023.html)
11/19/202352 minutes, 8 seconds
Episode Artwork

2e uur: Column, Fellow Travelers, Het Spoor Terug: Kweekje #2, 12-11-2023

(00:46) De column van Nelleke Noordervliet (04:41) In de jaren '50 was er in Amerika een heksenjacht op homoseksuele overheidswerknemers; de Lavender Scare van Senator McCarthy. Cultuurwetenschapper Looi van Kessel bekeek een nieuwe dramaserie over deze vergeten hetze: 'Fellow Travelers'. Hij is te gast.   (18:39) In Het Spoor Terug: Kweekje, mi kwekipikin #2 duikt journalist Nicole Terborg in de geschiedenis van de Afro-Surinaamse gemeenschap in Nederland. Ze stuit op weerstand als ze het gesprek wil aangaan over de ervaringen binnen haar familie. Meer informatie: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/12-11-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/12-11-2023.html)
11/12/202350 minutes, 58 seconds
Episode Artwork

1e uur: de politieke geschiedenis van Hamas, middeleeuwse moorden, de poppenspeler van Mengele, historische boeken, 12-11-2023

(01:27) De dodenaantallen in Gaza lopen alsmaar op, zonder uitzicht op een staakt-het-vuren. Dit verloop van de oorlog lijkt precies de bedoeling van Hamas, zo schreef The New York Times, die ze te spreken kreeg. We leggen het voor aan Jeroen Gunning, verbonden aan King’s College in Londen, die al decennialang onderzoek doet naar Hamas en een politieke geschiedenis van Hamas schreef.  (16:41) In de middeleeuwse steden werden er heel wat moorden gepleegd. Wat is een typische middeleeuwse moord? Wat waren de motieven en welke wapens gebruikte men? Mediëvist Sanne Frequin vertelt wat ze leerde van de nieuwe digitale Medieval Murder Map. (26:46) Medisch-historicus Leo van Bergen schreef het boek De poppenspeler van Mengele, en geeft een andere blik op de rol die medici in Nazi-Duitsland hebben gespeeld. Een controversieel onderwerp dat te vaak alleen als onderdeel van het nazi-tijdperk wordt gezien. (39:51) Historicus Wim Berkelaar bespreekt drie historische boeken: - Herman Langeveld – De zwarte schapen van de familie - Piet Hagen – Joodse klokkenluiders - Sarah Bakewell – De humanisten Meer informatie: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/12-11-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/12-11-2023.html)
11/12/202352 minutes, 4 seconds
Episode Artwork

2e uur: de column, de oorsprong van het begrip ecocide, Het Spoor Terug: Kweekje #1, 5-11-2023

(01:06) De column van Sana Valiulina. (04:42) Ecocide is het (on)bedoeld aantasten van het ecosysteem in een bepaald gebied. Er zijn talloze historische voorbeelden; het gebruik van Agent Orange en het doen van atoomproeven. Journalist Maurice Swirc schreef er een stuk over voor de Groene Amsterdammer en vertelt meer. (19:55) Journalist Nicole Terborg komt uit een warm nest. Toch knaagt er iets. Toen ze dertien jaar was, moest Nicole bij haar tante gaan wonen in de grote stad. Ze is een kweekje, zoals veel Surinamers dat noemen; je groeit niet op bij je ouders maar bij andere familieleden of pleegouders. Aanstaande zondag is de eerste aflevering van de zesdelige podcastserie te beluisteren in Het Spoor Terug: Kweekje. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/05-11-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/05-11-2023.html)
11/5/202351 minutes, 49 seconds
Episode Artwork

1e uur: de kibboets, de geschiedenis van de makeover, het kleedje voor Hitler, historische boeken, 5-11-2023

(01:28) Ze vormen een kleine minderheid, maar hun invloed op de Israëlische geschiedenis is altijd enorm geweest: de kibboetsniks, zoals de inwoners van de agrarische gemeenschappen worden genoemd. Wat weten we over de dubbelzinnige positie van de kibboets? Bart Wallet is hoogleraar Joodse geschiedenis en te gast. (19:35) In de Hollywood-filmgeschiedenis is de make-over een bekend begrip; de metamorfose van een lelijk eendje naar een beeldschone prinses. Amerikanist Annelot Prins onderzoekt celebrity-feminisme en keek voor ons naar Makeover Movie, voordat de film tijdens IDFA in premiere gaat.  (29:48) Historicus Ban von Benda Beckmann kwam er als dertienjarige jongen achter dat zijn oudtante getrouwd was met Alfred Jodl; Hitlers trouwste generaal. Over de zoektocht naar het naziverleden van zijn familie schreef hij een nieuw boek: ‘Het kleedje voor Hitler’. (41:28) Historicus Bart Funnekotter bespreekt drie historische boeken: · Keizer van Rome - Mary Beard · Mijn oudoom Harry - Micheal Palin · Melancholie in de Gouden Eeuw - Luuc Kooijmans Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/05-11-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/05-11-2023.html)
11/5/202352 minutes, 21 seconds
Episode Artwork

2e uur: de winnaar Libris Geschiedenis Prijs 2022, uitreiking van de Libris Geschiedenis Prijs 2023, live muziek, 29-10-2023

(01:00) René van Stipriaan won vorig jaar de Libris Geschiedenis Prijs voor zijn biografie De zwijger: het leven van Willem van Oranje. Hij is overigens niet uitgeschreven: zijn pas verschenen boek gaat over de reizen van de vaderlandse held.   (09:00) Dit jaar werden er vijf boeken genomineerd voor de Libris Geschiedenis Prijs. De kanshebbers zijn: -          De Chinezenmoord - Leonard Blussé  -          De Zanzibardriehoek - Martin Bossenbroek  -          Etty Hillesum - Judith Koelemeijer. -          Hoog spel - Marcel Metze  -          De macht van het verleden - Ivo van de Wijdeven (20:58) Zangeres Shishani Vranckx zingt het nummer ‘Kuku’.  (44:07) Zangeres Shishani Vranckx zingt het nummer ‘Lost’. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/29-10-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/29-10-2023.html)
10/29/202353 minutes, 59 seconds
Episode Artwork

1e uur: juryvoorzitter Libris Geschiedenis Prijs, de ijzeren muur doctrine, column, de wereldgeschiedenis in 12 bonen, live muziek, historische boeken, 29-10-2023

(01:35) Deze uitzending van OVT staat in het teken van de Libris Geschiedenis Prijs 2023. Voordat juryvoorzitter Kathleen Ferrier de winnaar aan het einde van de uitzending bekend zal maken, praten we met haar over de nominaties. (07:50) In 1923 publiceerde Ze’ev Jabotinski een invloedrijk essay waarin hij stelde dat een ijzeren muur tussen Israël en Palestina noodzakelijk is. Nog steeds vormt het de grondslag voor het denken van de Likud-partij van Netanyahu. Midden-Oosten-deskundige Peter Malcontent is te gast.  (22:18) De column is van Adbelkader Benali (22:25) Zangeres Shishani Vranckx zingt het nummer ‘Forget To Remember’ (29:29) Bonen zijn niet sexy. Het is armeluisvoer en zorgt voor winderigheid. Maar volgens culinair journalist en historicus Joël Broekaert moeten we de proteïnebommetjes meer waarderen. Hij vertelt over zijn boek: ‘De wereldgeschiedenis in 12 bonen’.   (42:50) Kunsthistoricus Sanne Frequin bespreekt twee historische boeken en een podcast:  -          Lapidarium - Hettie Judah -          Fake History - Jo Hedwig Teeuwisse -          Middeleeuwse toestanden - de podcast van de Universiteit Leiden Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/29-10-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/29-10-2023.html)
10/29/202353 minutes, 3 seconds
Episode Artwork

2e uur: Het Philicorda-orgel is een Eindhovens icoon, De Osage-moorden, Muziek: Elephant: Post punk, De column Abdelkader Benali, De papyrusrollen van Herculaneum, Livemuziek van Elephant: Calling, Historische boeken met Wim....

 (00:47) De column van Abdelkader Benali (04:22) De nieuwe film Killers of the Flower Moon gaat over een tragische geschiedenis: de Osage-moorden. Witte Amerikanen waren uit op het land van de Osage nadat daar olievelden werden gevonden. Historicus Lea Zuyderhout vertelt. (18:23)  Livemuziek van Elephant: Post Punk (21:09) Het Philicorda-orgel is een Eindhovens icoon, door onze verslaggever Christianne Alvarado (26:30) De inhoud van verkoolde papyrusrollen uit 79 na Christus werd lange tijd verloren gewaand. Afgelopen week was er een doorbraak: AI maakte een woord op de rollen leesbaar. Wat kunnen we van deze nieuwe techniek verwachten? Papyroloog Mark de Kreij vertelt. (39:23)  Livemuziek van Elephant: Calling (42:54) Historische boeken met Wim Berkelaar. Hij bespreekt: Libris Geschiedenis Prijs-nominatie Hoog spel - Marcel Metze In wat voor land leef ik eigenlijk? - Karin Amatmoekrim Op veler verzoek. Inclusieve politiek in Nederland - Joris Oddens Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/22-10-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/22-10-2023.html#%20%20)
10/22/202352 minutes, 51 seconds
Episode Artwork

1e uur: Oorlogsrecht en het ‘menselijk schild’, Livemuziek van Elephant: Dog in the Park, Einstein in het Natlab, De wereld van ASML, De brandstofloze motor van Johannes Wardenier, 22-10-2023

(02:07) Israël houdt Hamas verantwoordelijk voor de burgerdoden in Gaza, omdat ze burgers zouden inzetten als 'menselijk schild'. Wat zegt het oorlogsrecht hierover? Militair historicus Christ Klep geeft uitleg. (21:51) Livemuziek van Elephant: Dog in the Park (25:04) Einstein in het Natlab, door onze verslaggever Christianne Alvarado (29:10) Techgigant ASML is misschien wel het succesvolste project dat is voortgevloeid uit het NatLab. NRC-journalist Marc Hijink is te gast. Hij schreef een boek over ASML en het machtsspel om de meest complexe machine op aarde (43:25) Johannes Wardenier kondigde in 1934 zijn uitvinding aan: een brandstofloze motor. De motor is er niet gekomen. Waarom bleef deze uitvinding toch zo lang een raadsel? Techniekjournalist en industrieel ontwerper Paul Schilperoord schreef een boek over Wardenier en vertelt.  Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/22-10-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/22-10-2023.html)
10/22/202353 minutes, 9 seconds
Episode Artwork

1e uur: Israël en ‘urban warfare’, angst voor tweede nakba, column van John Jansen van Galen, livemuziek door Beatrice van der Poel, de Oslo-akkoorden, 15-10-2023

(01:32) De wereld kijkt gespannen toe terwijl Israël een grondoffensief in Gaza voorbereid. Een veelgebruikte in Israël ontwikkelde tactiek is 'urban warfare'. Wat houdt dat in?  Bij ons is antropoloog Erella Grassiani, gespecialiseerd in de veiligheidsindustrie in Israël. (17:10) Vrijdag sommeerde het Israëlische leger 1,1 miljoen mensen het noorden van de Gazastrook te ontvluchten. Sommigen vertrekken niet, omdat ze bang zijn voor een tweede Nakba. Wat was de eerste Nakba? Antropologe Dina Zbeidy geeft duiding. (29:48) Column van John Jansen van Galen (33:50) Zangeres Beatrice van der Poel zingt het nummer ‘Laat me niet alleen’ (38:18) Zelfs het merendeel van de Israëlische vredesactivisten gelooft niet meer in een vredesproces na de gruwelijke terreur van Hamas. Hoe kwam het dat die mogelijkheid in 1993 wel op tafel lag? Historicus David Wertheim woonde destijds in Jeruzalem en vertelt. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/15-10-2023.html#  (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/15-10-2023.html)
10/15/202350 minutes, 9 seconds
Episode Artwork

2e uur: de eerste kunstnier, de ontdekkingen van Antoni van Leeuwenhoek, livemuziek door Beatrice van der Poel, de bevalpop in Rijksmuseum Boerhaave, het Poolse trauma, historische boeken, 15-10-2023

(02:09) In een zaal van het Rijksmuseum Boerhaave is een ietwat lugubere pop te vinden: een vrouwenromp met een babypop erin. Het groezelige uiterlijk duidt erop dat het vaak is gebruikt. Wil je weten waarvoor? Conservator Mieneke te Hennepe vertelt. (07:02) Antoni van Leeuwenhoek is onlosmakelijk verbonden aan de microscoop. Hij is niet de uitvinder, maar heeft wel de wereld die ermee te zien is ontdekt. Hoe zag die wereld eruit? Journalist Geertje Dekkers en conservator bij het Rijksmuseum Boerhaave Tiemen Cocquyt vertellen meer. (22:30) Zangeres Beatrice van der Poel zingt het nummer ‘Mijn vlakke land’ (27:33) Een van de meest innovatieve medische instrumenten in Rijksmuseum Boerhaave is de eerste kunstnier. Hij is gemaakt door Willem Kolff die wel meer kunstorganen in elkaar sleutelde. Conservator Mieneke te Hennepe vertelt meer over deze levensreddende uitvinding. (32:32) Zondag zijn er Poolse verkiezingen. Het land worstelt met zijn verleden en identiteit doordat het vaak bezet is geweest. Hoe werkt dit door in de aanstaande verkiezingen? Te gast is de Pools-Nederlandse journalist Dore van Duivenbode. (44:18) Zondag as bespreekt Annelien de Dijn twee historische boeken: - Ivo van de Wijdeven: De macht van het verleden - Hanno Sauer: Moraal Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/15-10-2023.html#  (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/15-10-2023.html)
10/15/202352 minutes, 56 seconds
Episode Artwork

2e uur: weermeetcentrum, Natuurkundig Genootschap der Dames, slavernijregister, historische boeken, 08-10-2023

(00:09) Het Zeeuws Archief zit in het Van de Perrehuis: een achttiende eeuws stadspaleis. Maar wie was hij eigenlijk? Anneke van Waarden-Koets vertelt over Johan Adriaen van de Perre die het meten van weer zeer serieus nam. (04:52) 200 jaar geleden zat er in het gebouw van het Zeeuws Archief het Natuurkundig Genootschap der Vrouwen. Een plek waar gegoede vrouwen kennis maakten met wetenschap. Waarom is deze vrouwenclub in Middelburg opgericht? Historicus Dorothee Sturkenboom vertelt. (17:46) Lotfi El Hamidi bespreekt twee historische boeken en een Netflixserie: - Martin Bossenbroek: De Zanzibardriehoek - Timothy Brennan:  Places of Mind: A Life of Edward Said - Malkit Shoshan en Joost Grootens: Atlas of the Conflict: Israel-Palestine (30:22) Het slavenregister lijkt een zakelijke, kille namenlijst. Toch kan het de lezer nieuwe inzichten verschaffen over het verleden weten onderzoekers Coen van Galen en Ank de Vogel-Muntslag. Ze zijn te gast om te vertellen over dit bijzondere archief.  Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/08-10-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/08-10-2023.html)
10/8/202349 minutes, 34 seconds
Episode Artwork

1e uur: slavernijmonument, aanvallen in Israël, het verhaal van Leonora, column, mummieportretten, 08-10-2023

(02:00) De aanvallen in Isräel begonnen bijna op de dag af 50 jaar na de Jom Kippoeroorlog, waarbij Syrië en Egypte onverwacht Israël aanvielen. Wat verklaart de beslissing om juist op dit jubileum opnieuw Israël aan te vallen? Derk Walters is te gast. (11:41) Zeeland was ooit het middelpunt van de Nederlandse slavenhandel. Niet zo gek dus dat er sinds 2005 een monument middenin Middelburg staat om deze geschiedenis te herdenken. Ferdinand Ralf was een van de initiatiefnemers en vertelt over deze geschiedenis. (17:12) De column van Nelleke Noordervliet. (23:29) Leonora voer als verstekeling mee op een schip van de Middelburgse Commercie Compagnie. Wat vertelt Zeeuws Archief over Leonora, wiens ontsnapping uit slavernij tot "groote onsteltenis van hem & zijn officieren" leidde? Roosanne Goudbeek vertelt meer.  (26:08) Eeuwenoude mummieogen staren je indringend aan in het Allard Pierson Museum. De schilderijen in de nieuwe tentoonstelling Oog in Oog uit de 1e tot 3e eeuw na Christus staan bekend als de oudste realistische portretten. Egyptoloog Ben van den Bercken vertelt meer.  Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/08-10-2023.html#  (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/08-10-2023.html)
10/8/202348 minutes, 12 seconds
Episode Artwork

2e uur: Historische trams in het Nederlands Openluchtmuseum, essay geschiedenis van de maand, de hartenkoningin, historische boeken met Bart Funnekotter, 01-10-2023

(01:07) Het immense terrein van het Nederlands Openluchtmuseum hoeft de bezoeker niet per sé te bewandelen. Er rijden namelijk ook heel veel historische trams over het terrein. Wat de komst van de tram betekende voor de Nederlandse binnensteden, vertelt tramchauffeur Rob van Oostenrijk u live vanuit een tram.  (08:33) Het thema van de Maand van de geschiedenis is Eureka!, het moment van de geniale ingeving. Maar volgens Louise O. Fresco is dat helemaal niet hoe wetenschap over het algemeen werkt. Ze schreef hierover een essay en is te gast.  (22:16) Koningin Elizabeth Stuart gaf meer om haar huisdieren dan om haar kinderen. Althans, dat is het beeld dat van haar bestaat. Onterecht zegt hoogleraar vroegmoderne literatuur en cultuur Nadine Akkerman. Zij deed jarenlang onderzoek en vertelt meer. (39:37)Bart Funnekotter bespreekt drie historische boeken: - Leonard Blussé: De Chinezenmoord - Harald Jähner: Hoogteroes - Daan Nijssen: Alle wegen leiden naar Babel Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/01-10-2023.html#   (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/01-10-2023.html#%20)
10/1/202351 minutes, 58 seconds
Episode Artwork

1e uur: De papiermolen in het Nederlands Openluchtmuseum, Livemuziek van Pieternel, beeldenstorm in het Bijbelsmuseum, De Nederlandse Cocaïnefabriek, Column van Sana Valiulina en een kleine cultuurgeschiedenis van menstrua...

(01:40) Ooit was de Veluwe het bloeiende centrum van de papierproductie. Vanaf eind 16e eeuw tot in de 18e eeuw stond deze heuvelstreek vol met papiermolens. Zo’n soort papiermolen, is nu in het Nederlands Openluchtmuseum te zien. Ada Meurs, (04:47) Een beeldenstorm Bijbels Museum; een bezoeker stampte beeldjes van Godin Asjera kapot terwijl ze riep: "Er is maar één God!" Wat is er bekend over Asjera? En waarom is de vrouwelijk verbeelding van God nog altijd een heikel punt? Theoloog Jana Stegeman geeft uitleg.  (18:52) Column van Sana Valiulina. (23:15) Honderd jaar geleden was cocaïne nog niet verboden. Sterker nog, er stond in Amsterdam een cocaïnefabriek. Hoe zag de wereld van legale cocaïne eruit? Hoogleraar farmaceutische geschiedenis Toine Pieters vertelt. (38:59)Lange tijd richtte de medische wetenschap zich op mannen. Door dat gebrek aan kennis werden de meest vreemde theorieën over de menstruatie bedacht. Wat waren de verklaringen door de eeuwen heen en wat vertellen ze over het beeld van de vrouw? Historicus Karen Hollewand geeft uitleg.  Meer info:  https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/01-10-2023.html#   (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/01-10-2023.html#%20)
10/1/202352 minutes, 18 seconds
Episode Artwork

2e uur: De Amerikaans-Nederlandse geschiedenis van de ‘Tawl’, de Column van John Jansen van Galen en Het Spoor Terug: De as van Multatuli en meer, 24-09-2023

(00:40) Nederlandsen kolonisten werden uit Amerika verjaagd, maar de Nederlandse taal hield het veel langer uit ontdekte historicus Philip Dröge. Hij schreef De Tawl over het Neder-Amerikaans dialect dat tot in de 20e eeuw werd gesproken. (16:55) de Column van John Jansen van Galen (20:44) Multatuli was de eerste Nederlander die zich liet cremeren. Uniek, want dat was in zijn tijd nog verboden. Waarom koos hij er dan toch voor? Maarten van den Heuvel en Katinka Baehr maakte Het Spoor Terug: De as van Multatuli.  Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/24-09-2023.html#  (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/24-09-2023.html)
9/24/202353 minutes, 56 seconds
Episode Artwork

1e uur: de neonazigroep Hammerskins, de Nederlandse pauselijke zoeaven, de Jodensavanne en historische boeken, 24-09-2023

1e uur: de neonazigroep Hammerskins, de Nederlandse pauselijke zoeaven, de Jodensavanne en historische boeken (01:10) Deze week verbood Duitsland de neonazigroep ‘Hammerskins’. Hoe kan het dat uitgerekend een Amerikaanse nazigroep in Duitsland een tak heeft? Historicus Annelotte Janse onderzoekt de geschiedenis van extreemrechtse Amerikaans-Duitse netwerken en is te gast.  (14:07) Vechten voor je geloof in een onbekend land associeren we nu met IS-strijders. Maar in de 19e eeuw sloten ruim drieduizend Nederlanders zich aan bij het pauselijke elitekorps in Rome. Historicus Koen de Groot schreef het boek Martelaren voor de paus en is te gast.  (24:06) De Jodensavanne behoort sinds deze week tot het werelderfgoed. De nederzetting aan de Surinamerivier illustreert volgens Unesco de eerste joodse pogingen tot kolonisatie van de nieuwe wereld. Historicus Mark Ponte sprak de archeologen ter plaatse en geeft duiding. (37:32) Historische boeken met Wim Berkelaar. Hij bespreekt: Judith Koelemeijer: Etty Hillesum, Laurens Bluekens, Maarten van Rossem: Van Rossem, Christopher Clarke: Europese Lente. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/24-09-2023.html#  (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/24-09-2023.html)  
9/24/202352 minutes, 46 seconds
Episode Artwork

2e uur: Hoe we verslaafd raakten aan kip, historische boeken, Het Spoor Terug: De open wonden van Chili, 17-09-2023

(00:46) De mens heeft deze kip geplooid naar zijn behoeften; er is weinig natuurlijks meer aan volgens historicus Dirk-Jan Verdonk. Hij beschreef de ongemakkelijke geschiedenis van deze problematische en paradoxale mens-kip relatie in zijn boek De ontplofte kip. Want wat zegt het over de mens dat we de vleeskip hebben geschapen? (14:28) Historische boeken met Annelien de Dijn. Zij bespreekt Lewis Dartnell: Corpus, Trudy Dehue: Ei, foetus, baby en Angela Saini: De Patriarchen (23:56) Het Spoor Terug: De open wonden van Chili. Chili staat dit jaar stil bij de staatsgreep die plaatsvond op 11 september 1973. Hoewel Pinochet al sinds 2006 dood is, zorgt zijn dictatuur nog steeds voor verdeeldheid in het land. Correspondent Boris van der Spek maakte Het Spoor Terug. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/17-09-2023.html# 
9/17/202351 minutes, 35 seconds
Episode Artwork

1e uur: de geschiedenis van fossiele subsidies, het mao-pak, column Ellen Ombre, een berg die mijn naam draagt, 17-09-2023

(01:47) De Nederlandse overheid geeft jaarlijks zo’n 37,5 miljard euro aan fossiele subsidies uit. Ondanks dit megabedrag had niemand het ooit over deze fossiele subsidies, totdat klimaatactivisten ertegen gingen protesteren. Hoe is dit zo gekomen? Politicoloog Thomas Muntz geeft uitleg. (18:44) Column Ellen Ombre (23:33) In China ligt de vrijheid om te dragen wat je wilt onder vuur. Er is een wet op komst die vormen van zelfexpressie verbiedt die ‘de Chinese geest schaadt en de gevoelens van het Chinese volk kwetsen.’ Keert China terug naar het keurslijf van het Mao-pak? Garrie van Pinxteren, Chinacorrespondent van NRC, is hierover te gast. (37:22) De Wayana en de Toemoek-Hoemak expeditie. Filmmaker Freek de Goeje zag zijn oud-oom eerst als avonturier, maar stelt nu vragen over zijn expedities door de Surinaamse amazone. Wat vonden de Wayana van zijn komst? Hij vertelt over zijn boek Een berg die mijn naam draagt. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/17-09-2023.html# 
9/17/202351 minutes, 41 seconds
Episode Artwork

2e uur: Heeft u Hitler gezien?, Tip uit het archief, Het Spoor Terug: Flessenpost, 10-09-2023 

(00:45) Walter Kempowski probeerde te achterhalen wat de Duitsers van de Hitler-generatie heeft bezield. Met de schijnbaar eenvoudige vraag ‘Heeft u Hitler gezien?’ ging hij de straat op. Het leidde tot een uitzonderlijke bundeling getuigenissen. Roxane van Iperen schreef het voorwoord voor de heruitgave van Kempowski’s boek en is te gast. (19:22) Het Spoor Terug: Flessenpost. Flessenpost lijkt een eeuwenoude traditie. Maar heeft een recentere oorsprong dan je zou vermoeden. Wolfgang Struck schreef er het boek Flaschenpost over. Matthijs Deen zocht hem op in Hamburg om de geschiedenis van flessenpost te ontrafelen. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/10-09-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/10-09-2023.html) 
9/10/202349 minutes, 5 seconds
Episode Artwork

1e uur: India wil naamsverandering, Bekendmaking Shortlist 2023 Libris Geschiedenisprijs, Column Abdelkader Benali, Gat in Chinese Muur, Historische Boeken met Lotfi El Hamidi, 10-09-2023

(01:10) Abdelkader Benali is te gast om te praten over de aardbeving die in Marokko plaatsvond. Ook leest hij zijn column. (08:35) De Indiase overheid heeft plannen om de landsnaam te veranderen in Bharat. De discussie is eeuwenoud en ligt gevoelig. Wat is de geschiedenis van deze namenstrijd? Carolien Stolte, India-kenner aan de Universiteit Leiden, geeft uitleg.  (20:05) In OVT wordt de langverwachte Shortlist 2023 van de Libris Geschiedenis Prijs bekend gemaakt. Juryvoorzitter Kathleen Ferrier kondigt de vijf beste historische boeken aan. (27:36) Bouwvakkers sloopten een stukje Chinese muur. De strenge straf voor deze vernielingen was niet altijd gangbaar; het hergebruiken van de stenen was zelfs heel gewoon. Wat is er veranderd? Sinoloog Fresco Sam-Sin ontleedt de mythische status van de muur.  (39:35) Historische boeken met Lotfi El Hamidi. Hij bespreekt: Frank G. Bosman: De Oude Man van Masyaf  Joya Chatterji: Schaduw rond het Middaguur  Albert Camus: Algerijnse kronieken Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/10-09-2023.html (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/10-09-2023.html)
9/10/202349 minutes, 1 second
Episode Artwork

1e uur: Een beladen neus, De eerste persoon #8: Het einde van de rode mens van Svetlana Alexijevitsj

Een beladen neus, historicus Merlijn Schoonenboom vertelt over de filmneusrel. Bradley Cooper speelt de joodse dirigent Leonard Bernstein met een lange prothetische opplak-neus in Maestro. Ook de kettingrokende Israëlische premier Golda wordt vertolkt met een nep-neus. Hebben criticaster van dit fenomeen een punt? De eerste persoon #8: Het einde van de rode mens van Svetlana Alexijevitsj. Te gast is de Nederlands-Oekraïense schrijver Lisa Weeda. Herkent zij zich in de verhalen over het leven na de Sovjet-Unie?
9/3/202352 minutes, 31 seconds
Episode Artwork

2e uur: Historische boeken met Wim Berkelaar, Het Spoor Terug: Vrij, blij en bloot

Historicus Wim Berkelaarbespreekt: Thijs Weststeijn: De Toekomst van het verleden, Olaf van Nimwegen, Willem V: de laatste stadhouder van Nederland, Eduard Táborský, Prokop Drtina, Aat in ’t Hout: Vriendschap en samenwerking met Stalin? Het eerste officiële naaktstrand in Nederland bestaat dit jaar vijftig jaar. Het is het naaktstrand van Callantsoog. In de documentaire 'Vrij, blij en bloot' horen we de geschiedenis van dat eerste officiële naaktstrand én alles wat eraan vooraf ging. Wanneer en waar begonnen mensen gezamenlijk blootte recreëren? En wat willen en wilden de blootlopers? Luister naar een programma van Katinka Baehr.
9/3/202353 minutes, 19 seconds
Episode Artwork

1e uur: Luidt de dood van Prigozjin een nieuw tijdperk in?, Wilde Zwanen van Jung Chang, 27-08-2023

Ivo van de Wijdeven vertelt over de dood van Prigozjin. Kremlinwatchers en Rusland-deskundigen draaien na het neerstorten van het vliegtuig waar Prigozjin in zou zitten overuren. In hoeverre rijmt deze episode met hoe Poetin al jaren handelt en in hoeverre is het een breuk met dat verleden? De eerste persoon #7: Garrie van Pinxteren over Wilde Zwanen van Jung Chang. Garrie van Pinxteren is te gast over "Wilde Zwanen" in #7 "De eerste persoon". Hoe kijkt zij naar het boek dat de propaganda van socialistisch China als "paradijs op aarde" naar het rijk der fabelen verwees?
8/27/202352 minutes, 8 seconds
Episode Artwork

2e uur: Vakantieman Christianne Alvarado naar Cuba, Het Spoor Terug, 27-08-2023

De Vakantieman: Christianne Alvarado gaat naar Isla de la Juventud op Cuba. Tijdens de hoogtijdagen van Fidel Castro waren er scholen voor alle 'kinderen van de revolutie'. Historicus Alvarado bezocht scholen op Isla de la Juventud waar Ethiopische kinderen werden onderwezen en sprak de betrokkenen. Het Spoor Terug: De ramp met de Phoenix. Een verhaal over een groep Achterhoekers die in 1847 naar Amerika vertrok in de hoop op een beter leven en een scheepsbrand in het zicht van de haven.
8/27/202352 minutes, 17 seconds
Episode Artwork

1e uur: Hoe de mens de beheersing over het vuur verloor, Roxane van Iperen over Anne Frank, 20-08-2023

Hoe de mens de beheersing over het vuur verloor. De eerste persoon #6: Roxane van Iperen over Het Achterhuis van Anne Frank. "Het Achterhuis" maakte de beklemming van het onderduiken voelbaar. Maar waarom groeide juist het dagboek van Anne Frank uit tot het bekendste ooggetuigenverslag van de tweede wereldoorlog? Roxane van Iperen vertelt in #6 "De eerste persoon".
8/20/202351 minutes, 36 seconds
Episode Artwork

2e uur: Vakantieman: Gabriella Adèr, Het Spoor Terug: De Ranchi Baby's, 20-08-2023

De Vakantieman (m/v/x): Gabriella Adèr gaat naar Ragusa op Sicilië. Vakantieman (m/v/x) Gabriella Adèr gaat naar de sprookjes-stad Ragusa op Sicilië, ze vertelt meer over de gevolgen van een desastreuze aardbeving in 1693 en detective Montalbano, ‘de Baantjer van Italië'. Het Spoor Terug: De Ranchi Baby's
8/20/202351 minutes, 21 seconds
Episode Artwork

2e uur: Vakantieman Leendert van der Valk, Spoor Terug over Rob Touber

De Vakantieman (m/v/x): Leendert van der Valk gaat naar Ouidah in Benin. Leendert van der Valk neemt ons mee naar het strand van de stad Ouidah in Benin. Daar wordt jaarlijks een Voodoo-festival gehouden. Datzelfde strand heeft ook een treurige geschiedenis, want daar staat ook een herdenkingsboog voor deze oude slavenhaven. Het Spoor Terug. Rob Touber, octopus van de liedkunst, over het verloren gewaande oeuvre van producer Rob Touber. Een maniakaal wonderkind dat jong stierf, op de top van zijn kunnen.
8/13/202351 minutes, 39 seconds
Episode Artwork

1e uur: linkshandigen, Grunberg over Van het westelijk front geen nieuws, 13-08-2023

Het is 13 augustus, de dag van de linkshandigen, de in omvang vrij constante minderheid onder ons van mensen die door het leven gaan in een wereld die is ingericht op rechtshandigen. En dat heeft een lange geschiedenis. Rik Smits, taalkundige, journalist en schrijver publiceert al jaar en dag over linkshandigheid. De eerste persoon #5: Arnon Grunberg over Van het westelijk front geen nieuws. "Een aanklacht noch een bekentenis" had Erich Maria Remarque voor ogen gehad met "Van het westelijk front geen nieuws". Arnon Grunberg is in #5 van podcastserie "De eerste persoon" te gast over Remarque's magnum opus en over de vraag wat oorlog met mensen doet.
8/13/202352 minutes, 13 seconds
Episode Artwork

2e uur: Vakantieman Bart Nauta, Wat weet jij eigenlijk van mij?, 06-08-2023

De Vakantieman (m/v/x): Bart Nauta gaat naar Litouwen. Het Spoor Terug: Wat weet jij eigenlijk van mij? Programmamaker Pam van der Veen kreeg na het overlijden van haar moeder een unieke herkansing om haar te leren kennen, in de vorm van een doos met luchtpost.
8/6/202352 minutes, 10 seconds
Episode Artwork

1e uur: Denken over de bom, Frederick Douglass, 06-08-2023

Deze week kwam de oproep van hoofdredacties van meer dan honderd medischwetenschappelijke tijdschriften overal ter wereld om het gebruik van kernwapens uit te sluiten. Het is een vervolg op het IPPNW, internationale medici ter voorkoming van een kernoorlog, een initiatief uit de jaren 80 van medici aan beide kanten van het ijzeren gordijn, dat bedoeld was om in oost en west de machthebbers in te peperen dat gebruik van kernwapens catastrofaal zal zijn. We spreken met Ben Schoenmaker, directeur van het Nederlands Instituut voor Militaire Historie. De eerste persoon #4: Dominique van Varsseveld over Het levensverhaal van Frederick Douglass. Frederick Douglass legde de gruwelijkheden tijdens de slavernij bloot in Amerika en Europa. De bestseller uit 1845 wordt gezien als het eerste levensverhaal dat door een uit slavernij ontsnapte man zelf is opgeschreven. Journalist Dominique van Varsseveld in #4 van "De eerste persoon".
8/6/202351 minutes, 48 seconds
Episode Artwork

2e uur: Vakantieman Thalia Ostendorf, De Grote Wetering, 30-07-2023

De Vakantieman (m/v/x): Thalia Ostendorf gaat naar Brodick Castle in Schotland. Op het Schotse eiland Arran staat een imposant kasteel met een aantal mysterieuze objecten in haar collectie. Thalia Ostendorf neemt ons mee met de veerboot naar de geheimen van Brodick Castle in de Vakantieman (m/v/x). Het Spoor Terug: Terug naar De Grote Wetering. Eind jaren '70 probeerde de kraakbeweging de sloop van monumentale panden, zoals De Grote Wetering, tegen te houden. Oud-bewoners Sandra Rottenberg en Servaas Tullenaars houden de herinneringen aan het pand levend en maakten er een podcast over.
7/30/20231 hour
Episode Artwork

1e uur: Brieven van Amerigo Vespucci, Oppenheimer, 30-07-2023

In India is ophef ontstaan over de film Oppenheimer. De uitvinder van de atoombom leest in de film namelijk in de Bhagavad Gita, een heilig boek voor de hindoes, en daar zijn ze in India boos over. Waarom? En klopt het dat Oppenheimer vaak in de Bhagavad Gita las? Dat vragen we aan Paul van der Velde, als hoogleraar vergelijkende godsdienstwetenschap aan de Radboud Universiteit gespecialiseerd in het hindoeïsme. De eerste persoon #3: Johan van de Gronden over De brieven van Amerigo Vespucci. De brieven van Amerigo Vespucci zouden het westerse beeld van Amerika vormen - het continent dat naar hem is vernoemd. Hoe kan het dat zijn ooggetuigenverslagen onze waarneming nog altijd kleurt? Filosoof en schrijver Johan van de Gronden over Vespucci in #3 van "De eerste persoon".
7/30/20230
Episode Artwork

2e uur: Vakantieman Thijs Weststeijn, Spoor Terug: Scharrelmens met vrije uitloop, 16-07-2023

De Vakantieman : Kunsthistoricus Thijs Weststeijn neemt ons mee naar het San Marcoplein in Venetië. Nu het nog kan, want door de stijgende zeespiegel is de kathedraal van San Marco al herhaaldelijk overstroomd. Wat staat Venetië in de nabije toekomst te wachten? En op welke schaal wordt cultureel erfgoed wereldwijd bedreigd door de klimaatverandering? Thijs Weststeijn schreef het boek ‘De toekomst van het verleden’ en is te gast.  Het Spoor Terug: Scharrelmens met vrije uitloop In 1973 kraakten kunstenaars het dorp Ruigoord, nu een culturele vrijhaven voor festivals. Podcastmaker Tjitske Mussche onderzoekt wat er 50 jaar later nog over is van de kunstenaarskolonie en haar idealen.
7/16/202352 minutes, 2 seconds
Episode Artwork

1e uur: De geschiedenis van de controverses rondom Barbie, Reisverslag Marco Polo, 16-07-2023

De  geschiedenis van Barbie met Hélène Winkelman De eerste persoon #2: Sanne Frequin over Het reisverslag van Marco Polo Op Marco Polo's sterfbed smeekten zijn vrienden hem om sensationele verhalen over China en de grote Tartarenleider in te trekken. Maar hij hield voet bij stuk. Met mediëvist Sanne Frequin in #2 van "De eerste persoon" zetten we zijn geloofwaardigheid op scherp.
7/16/202352 minutes, 8 seconds
Episode Artwork

1e uur: De val van het kabinet en de asielinstroom, Procopius’ schandaalkroniek, 09-07-2023

De val van het kabinet en de asielinstroom. Het kan u niet zijn ontgaan: vrijdagavond viel het kabinet Rutte 4, omdat de coalitie er niet in slaagde om tot een nieuw asielbeleid te komen. Volgens Mark Rutte is de asielinstroom wel ‘twee tot drie keer hoger dan normaal’. Maar klopt dat wel? Dat vragen we aan Marlou Schrover, hoogleraar aan de Universiteit Leiden, gespecialiseerd in migratie. De eerste persoon #1: Raphael Hunsucker over de Verzwegen verhalen van Procopius. Corruptie, overspel en moord aan het Byzantijnse hof. Procopius schreef het allemaal op in "Anekdota". Hoe heeft deze sensationele schandaalkroniek ons beeld over de nadagen van het Romeinse Rijk gevormd? Classicus Raphael Hunsucker vertelt in #1 van de podcastserie “De eerste persoon”.
7/9/202352 minutes, 29 seconds
Episode Artwork

2e uur: Italiaanse maffia, Kamp in Jenin, Surinaamse schat #4, 09-07-2023

Eenzame strijder tegen de maffia. Afgelopen week heeft de Italiaanse politie weer 68 leden van de maffia opgepakt. Het is een van de vele acties in de decennialange strijd tegen de Italiaanse onderwereld. De macht van de maffia begon pas echt te groeien in de jaren '70 en '80. In die periode zet één man alles op het spel om de zogenaamde Cosa Nostra ten val te brengen: de Siciliaanse onderzoeksrechter Giovanni Falcone. Italië-kenner Arthur Weststeijn is te gast. De roerige geschiedenis van Jenin. Afgelopen week vielen honderden Israëlische militairen met veel geweld het Palestijnse vluchtelingenkamp Jenin binnen. Twaalf mensen, onder wie vijf kinderen, kwamen om het leven en ruim honderd anderen raakten gewond. In 2003 werd het kamp al eerder binnengevallen door Israël. In 2013 opnieuw. Wat is de geschiedenis van het kamp, en hoe groeide het uit tot symbool van verzet? De Nederlands-Israëlische antropoloog Erella Grassiani is te gast. Het Spoor Terug: Een verborgen Surinaamse schat #4 Naar Suriname. In de laatste aflevering van “Een verborgen Surinaamse schat” ontdekt theatermaker Mathieu Wijdeven hoe zijn betovergrootvader GGT Rustwijk (1862-1914) in zijn tijd al voor het vieren van de afschaffing van de slavernij pleitte.
7/9/202352 minutes, 29 seconds
Episode Artwork

2e uur: Snelfotografie, Rupert Murdoch, Verborgen Surinaamse schat, 02-07-2023

(01:09) Met de uitvinding van de snelfotografie democratiseerde de fotografie. Fotograaf Dirk Kome schreef er een boek over en stelde de tentoonstelling samen die nu te zien is in het Nederlands Fotomuseum.   (11:42) Hij is waarschijnlijk de machtigste mediamagnaat ter wereld: Rupert Murdoch. En met die mediamacht, komt ook politieke invloed. Dat is te zien in The Rise of the Murdoch Dynasty, die vanaf 3 juli te zien is. Amerikanist Sara Polak beoordeelt de serie.    (24:28) Theatermaker Mathieu Wijdeven vindt een 5-uur durende onemanshow die Rustwijk opvoerde in 1911. Hij schreef het speciaal voor een commissie uit Nederland die naar Suriname kwam om te kijken hoe er na de afschaffing van de slavernij nog geld kon worden verdiend met de kolonie. Mathieu is onder de indruk, wil er alles over weten én besluit het stuk zelf op toneel te brengen. Dit is de derde aflevering van Het Spoor Terug: Een verborgen Surinaamse schat.   Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/02-07-2023.html#
7/2/202351 minutes, 29 seconds
Episode Artwork

1e uur: Extreemrechts Duitsland, Bambi, Titanic, 02-07-2023

 (01:13) "Een alarmsignaal voor alle democratische krachten", zo noemde een minister in Thüringen de verkiezingswinst van de AFD. Wat zit er achter deze verkiezingszege? Met welke strategieën probeerde Duitsland, tot nu toe, radicale partijen te weren, en waarom werken deze tactieken nu niet meer? Te gast is Marja Verburg, historicus bij het Duitsland Instituut en maker van de podcast Achtung! Duitse updates   (15:10) Veel mensen zullen zijn opgegroeid met de Disney-klassieker Bambi, maar minder bekend is de roman van de Joodse Oostenrijks-Hongaarse schrijver Felix Salten waarop het gebaseerd is. Door de film raakte het ooit beroemde boek op de achtergrond, en dat terwijl er allerlei lagen in zitten die ons meer kunnen vertellen over de schrijver en de tijd waarin hij leefde. Arnon Grunberg schreef het voorwoord bij de hernieuwd uitgegeven Bambi.   (28:39) De column van Nelleke Noordervliet.   (32:21) Vorige week bleek dat de passagiers van de vermiste onderzeeër haar fascinatie voor de Titanic met de dood heeft moeten bekopen. En ook deze week was het mythische passagiersschip volop in het nieuws. Een handgeschreven brief van een passagier van de Titanic werd voor duizenden dollars geveild. Maar wanneer is de fascinatie voor deze beroemdste oceaanstomer aller tijden eigenlijk begonnen? Hierover te gast Dirk Musschoot, journalist en schrijver.    (42:17) Historische boeken met Bart Funnekotter. Hij bespreekt:    -       Martyn Rady: De koninkrijken van Midden-Europa: Een nieuwe geschiedenis van het hart van Europa -       Simon Schama: In gezonde staat: hoe pandemieën en vaccins de geschiedenis hebben bepaald -       Christine Kooi: De reformatie in de Lage Landen 1500-1620    Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/02-07-2023.html#
7/2/202351 minutes, 57 seconds
Episode Artwork

2e uur: Suiker, Opgraving Tiel, Surinaamse schat #2, 25-06-2023

(01:29) Theatermaker Mathieu Wijdeven leert zijn betovergrootvader G.G.T. Rustwijk steeds beter kennen. Maar er zijn nog steeds missende puzzelstukjes. En dus probeert Mathieu hem dichterbij te halen, de 21e eeuw in. Dit is de tweede aflevering van Het Spoor Terug: Een Surinaamse schat.   (28:10) Groot nieuws vanuit Tiel deze week: een 4000-jaar oud heiligdom werd onthuld. Opvallend is een glazen groene kraal uit Irak - hoe is die 4000 jaar terug in Tiel beland? En wat leert ons dat over de Bronstijd? Cristian van der Linde, die de opgraving in Tiel leidde, is te gast.   (38:14) De geschiedenis van suiker is een geschiedenis van een verslaving, zo lijkt het. In The World of Sugar toont historicus Ulbe Bosma dat mensen er al eeuwenlang veel te veel van eten, én bereid zijn om elkaar de meest gruwelijke dingen aan te doen om steeds meer te produceren.      Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/25-06-2023.html#  
6/25/202349 minutes, 24 seconds
Episode Artwork

1e uur: Wagner Groep, Keti Koti, Familieverhalen Surinaamse Amsterdammers, 25-06-2023

 (01:20) Gisteren nam het huurlingenleger de Wagner Groep de stad Rostov in. Poetin hield een toespraak op TV waarin hij de opstandelingen ‘verraders’ noemde en een vergelijking trok met de situatie in 1917 tijdens de Eerste Wereldoorlog. Te gast hierover is Hubert Smeets, Ruslandkenner die de gebeurtenissen op de voet volgt. 
   (09:46) Op 1 juli 1863 werd de slavernij bij wet afgeschaft in Suriname en de Antillen. Maar hoe verliep die eerste Keti Koti eigenlijk, en hoe groeide 1 juli uit tot hét moment van herdenking en viering? Jurist en historicus Ellen Neslo, gespecialiseerd in 19e-eeuws Suriname, is te gast.   (19:33) De column van John Jansen van Galen   (23:33) Voor de koloniale wereldtentoonstelling van 1883 werden er mensen uit de Nederlandse koloniën gehaald en in gefabriceerde nederzettingen op het Museumplein tentoongesteld. Goziëm Frijmersum is een van de nazaten en te gast samen met Mark Ponte, historicus en curator van het Stadsarchief Amsterdam. De bijzondere geschiedenis van de Frijmersums maakt deel uit van de tentoonstelling Famiri Familie.   (37:40) Historische boeken met Annelien de Dijn. Zij bespreekt:   -       Jonathan Eig, KING: Het leven van Martin Luther King -       Julian E. Zelizer en Kevin M. Kruse, Myth America: Historians Take On the Biggest Legends and Lies About Our Past -       Jill Lepore, New York in brand: Vrijheid, slavernij en samenzwering in 18-eeuws Manhattan   Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/25-06-2023.html#  
6/25/202348 minutes, 8 seconds
Episode Artwork

2e uur: Vrouwenstakingen, Voorouders, Surinaamse schat #1, 18-06-2023

(00:50) Afgelopen week was er in Zwitserland een landelijke vrouwenstaking. Honderdduizenden vrouwen eisten onder meer gelijk loon voor gelijk werk, actie tegen seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksisme op de werkvloer en gratis kinderopvang. Met historica Rosa Kösters duiken we in de rijke geschiedenis van de vrouwenstakingen. (09:55) Drie journalisten van de Volkskrant tekenden in het boek “Wie zijn mijn voorouders” persoonlijke verhalen op over de doorwerking van het koloniale verleden. Auteur Ianthe Sahadat vertelt samen met Gisèle Mambre: een van de mensen wiens familiegeschiedenis de journalisten onderzochten. (24:17) Theatermaker Mathieu Wijdeven ontdekt dat hij wel een heel bijzondere betovergrootvader heeft: G.G.T. Rustwijk. Een voorvader die zich dapper weerde tegen het koloniale bewind en die, net als hij, ook nog eens kunstenaar was. Aanstaande zondag is de eerste aflevering van de vierdelige podcast in Het Spoor Terug: Een verborgen Surinaamse schat. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/18-06-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/18-06-2023.html)
6/18/202352 minutes, 4 seconds
Episode Artwork

1e uur: Joegoslavië-tribunaal, caravan, Russische ooggetuigen, 18-06-202

(01:30) Na ruim 30 jaar is het Joegoslaviëtribunaal tot een eind gekomen. Maar waar het tribunaal voor stond mag niet vergeten worden, vinden nazaten van slachtoffers van de oorlog. Srebrenica-overlevende Alma Mustafić pleit ervoor om er een museum van te maken. (16:29) Het is iets typisch Nederlands, maar niet iets waar we trots op zijn: de sleurhut. Zo noemde Youp van ’t Hek de caravan ooit, een symbool van burgerlijkheid. Onterecht, zo vindt historicus en journalist Marchien den Hertog. (25:54) De column van Ellen Ombre. (30:12) Toen de oorlog in Oekraïne begon, was er in Europa verbazing over hoe weinig protest er was vanuit de Russische burgers tegen de oorlog. Ruslandkenner Eva Peek verbaasde zich minder. Volgens haar zijn de parallellen talrijk. Zij toont dit samen met Hans Driessen en Michel Krielaars in het boek Dit volk heeft zijn God op aarde, waarin ruim twee eeuwen aan ooggetuigenverslagen over en van Russen zijn opgenomen. Peek is te gast. (42:29) Historische boeken met Nadia Bouras. Zij bespreekt: - Wim Willems, Op weg naar later. De geschiedenis van een naoorlogse jeugd - Aomar Boum, Undesirables: A Holocaust Journey to North Africa - Maral Noshad Sharifi, Citroeninkt Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/18-06-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/18-06-2023.html)
6/18/202352 minutes, 27 seconds
Episode Artwork

2e uur: Veteranen, Boekenmarkt, 11-06-2023

(00:42) Een veteraan, dat is toch een heel oude man die zijn leven waagde tijdens de Tweede Wereldoorlog? Dat clichébeeld moet worden bijgesteld volgens veteraan Niels Roelen. Hij scheef het boek Sporen: Veteranen na hun missie. Roelen vertelt meer met veteraan Arnold Jansen op de Haar.    (18:41) Het is zowat zomer en tijd voor de grote tweedehands boekenmarkten. Marten Minkema duikt in Het Spoor Terug: de Boekenmarkt in de geschiedenis van de straathandel in boeken.   Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/11-06-2023.html#
6/11/202352 minutes, 30 seconds
Episode Artwork

1e uur: Dambreuk, Hans van Manen, Verjaringswet, 11-06-2023

 (01:10) Afgelopen dinsdagnacht werd een belangrijke stuwdam in het zuiden van Oekraïne verwoest, met desastreuze overstromingen tot gevolg. Deze militaire tactiek is eerder toegepast in een oorlogsgebied weet historicus Ivo van de Wijdeven.    (12:10) Hans van Manen stond aan de wieg van grote veranderingen in de danswereld en creëerde meer dan 150 balletten. Maar hoe werd de kleine Amsterdamse straatvechter met slechte papieren grootmeester van de hedendaagse dans? Sjeng Scheijen dook in het bewogen leven van Van Manen en schreef de biografie Gelukskind.    (27:33) De column van Micha Wertheim.    (30:28) Binnenkort debatteert de Tweede Kamer over de reactie van het kabinet op het onderzoek naar de Onafhankelijkheidsoorlog in Indonesië 1945-1950. Een langverwacht debat, ook voor auteur van De Indische doofpot Maurice Swirc.    (41:35) Historische boeken met Lotfi El Hamidi. Hij bespreekt:    ·       Francio Guadeloupe e.a., Rotterdam, een postkoloniale stad in beweging ·       Claudia Rankine, Citizen, an American Lyric Marc David Baer, De Ottomanen: Khans, keizers en kaliefen   Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/11-06-2023.html#
6/11/202353 minutes, 3 seconds
Episode Artwork

2e uur: Cash geld, Moeder der Geuzen, 04-06-2023

 (00:52) Tegen welke prijs verdwijnt cash geld? Cash geld wordt steeds minder gebruikt, maar moet volgens minister Kaag wel voluit beschikbaar blijven. Simon Lelieveldt is gespecialiseerd in financieel erfgoed en vertelt hoe cash geld steeds meer uit ons leven is verdwenen en de gevolgen daarvan.    (10:34) Historische boeken met Sanne Frequin. Zij bespreekt: Esther van Gelder, Flora Batava 1800-1934. De wilde planten van Nederland Geertje Dekkers, Veel, klein en curieus. De wereld van Antoni van Leeuwenhoek (1632-1723) Sietske Fransen en Tim Huisman, Antoni. Van Leeuwenhoek en de microwereld   (19:01) Het Spoor Terug: Moeder der Geuzen. Ze gaf leiding aan de beeldenstorm en stond bekend als De moeder der geuzen: we hebben het over de opstandige edelvrouwe Petronella van Praet. In deze radiodocumentaire reconstrueert Mathijs Deen met Pieter Serrien en Violet Soen het opstandige leven van de Geuzenleidster.   Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/04-06-2023.html#    
6/4/202352 minutes, 5 seconds
Episode Artwork

1e uur: AI, Hindostaanse migratie, Perzische sjah, 04-06-2023

(01:20) Een 'existentieel gevaar' zo noemden vooraanstaande wetenschappers de ongecontroleerde ontwikkeling van Artificial Intelligence. Het lijkt een nieuw debat, maar wetenschapper Joseph Weizenbaum wees in de jaren '60 al op het gevaar. We spreken erover met filosoof Guido van der Knaap.   (14:05) Maandag is het precies 150 jaar geleden dat het eerste schip met contractarbeiders in Suriname arriveerde. Hoe wordt er nu naar dit systeem gekeken? En hoe wordt dit gevierd of herdacht? Pravini Baboeram en Karin Amatmoekrim vertellen meer.   (37:59) De column van Nelleke Noordervliet.    (41:30) Wie vandaag het nieuws leest kan zich nauwelijks voorstellen dat de relaties tussen Nederland en Iran in de jaren ‘60 en ‘70 goed waren. Over de Nederlandse fascinatie met Iran en hoe dat beeld in duigen viel schreef Irandeskundige Maaike Warnaar ‘Onze vriend op de pauwentroon'.   Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/04-06-2023.html#
6/4/202352 minutes, 31 seconds
Episode Artwork

2e uur: Cesaria Evora, Vissersvrouwen, 28-05-2023

(00:40) Cesaria Evora: de koningin van het Kaapverdiaanse levenslied. Wie was Evora en wat zegt haar muziek over de roerige geschiedenis van de voormalige Portugese kolonie Kaapverdië? Vanaf 1 juni draait de documentaire ‘Intiem’ over Evora’s levenspad in de Nederlandse bioscopen. Muzikant en schrijver Jorge Lizardo is te gast. (19:00) Het Spoor Terug: Vissersvrouwen op Scheveningen. Het oude Scheveningen was een micromaatschappij die eeuwenlang maar weinig veranderde en die nu niet meer bestaat. Wat weten we over die vissersvrouwen? Wat is er over hun levens bewaard? Deze radiodocumentaire is gemaakt door Katinka Baehr. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/28-05-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/28-05-2023.html)
5/28/202351 minutes, 46 seconds
Episode Artwork

1e uur: Bola Ahmed Tinubu, Disney, Phallus, 28-05-2023

(01:13) Aanstaande maandag wordt in Nigeria een nieuwe president geïnstalleerd: Bola Ahmed Tinubu. Wie is deze man precies, die in het verleden beschuldigd is van drugshandel, maar ook een voorvechter van democratie was in de tijd van dictatuur? Te gast is Afrika-correspondent Femke van Zeijl. (14:18) Deze week ging de nieuwe versie van de De kleine zeemeermin in première. Discussie als gevolg; Ariel is zwart. Hoe moeten we nu naar die Disney-films kijken? Zijn ze progressief of bewegen ze juist vertraagd mee met de tijd? Te gast hierover is filmrecensent Dandyano Zentveld. (27:45) De column van Ellen Ombre. (31:57) Maakt de penis echt de man? Dat is een van de vragen die wordt gesteld in de tentoonstelling Phallus – norm en vorm. Marjan Doom opende de expositie deze week in Universiteitsmuseum Groningen en is te gast. (40:03) Historische boeken met Wim Berkelaar. Hij bespreekt: - Koen Hilberdink, Strijd om de ziel. Het leven van P.C. Kuiper (1919-2002) in de psychiatrie - Lenneke Berkhout, Hoveniers en tuinbazen. Een cultuurgeschiedenis van het tuinieren door de eeuwen heen - Virginia Cowles, Op oorlogspad Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/28-05-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/28-05-2023.html)
5/28/202350 minutes, 12 seconds
Episode Artwork

2e uur: De Europese vlag, historische boeken, Het vergeten verhaal van de gijzelaars, 21-05-2023 

2e uur: De Europese vlag, historische boeken, Het vergeten verhaal van de gijzelaars, 21-05-2023  (00:41) Frankrijk is in rep en roer. De Europese vlag wordt namelijk mogelijk verplicht bij de gemeentehuizen. Maar wat is de geschiedenis achter deze vlag eigenlijk? Clara van de Wiel, EU-correspondent van NRC, is te gast. (09:55) Historische boeken met Bart Funnekotter. Hij bespreekt: Achter de Muur. Oost- Duitsland 1949-1990 van Katja Hoyer De transformatie van de aarde. Een nieuwe wereldgeschiedenis van Peter Frankopan De zelfdenker. Karel van het Reve 1921-1999 van Willem Melching (20:32) Het Spoor Terug: In 1995 waren ze even groot nieuws: de ongewapende Nederlandse waarnemers die werden gegijzeld tijdens de oorlog in Joegoslavië en door de Bosnische Serviërs als menselijk schild werden gebruikt. Het vergeten verhaal van de gijzelaars is gemaakt door Paul van der Gaag. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/21-05-2023.html#  (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/21-05-2023.html)
5/21/202351 minutes, 50 seconds
Episode Artwork

1e uur: Maai Mei Niet!, Huurlingenleger Wagner Groep, Sonderkommando, 21-05-2023

(01:10) Maai mei niet! Omwille van insecten en vogels is er een nationale actie om het gras met rust te laten, zodat nectarbloemen kunnen groeien en bloeien. Matthijs Deen vertelt over de geschiedenis van gras en gazon (11:14) Uit de Pentagon Leaks zou blijken dat de leider van de Wagner Groep heeft aangeboden om de locatie van Russische troepen te delen met Oekraïne. Hoort een dubieuze loyaliteit altijd bij een huurlingenleger? Militair-historicus Christ Klep vertelt. (22:15) De column van Micha Wertheim (25:22) Het boek Sonderbehandlung van Filip Müller - het ooggetuigenverslag uit de gaskamers van Auschwitz- komt voor het eerst uit in het Nederlands. Arnon Grunberg schreef het voorwoord en is samen met Bart Nauta te gast.  Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/21-05-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/21-05-2023.html)
5/21/202351 minutes, 50 seconds
Episode Artwork

2e uur: Turkse verkiezingen, morele ziekte Shell, Jurk en het Scheepswrak #4

(00:40) Vandaag zijn de Turkse verkiezingen en zullen we weten of het tijdperk van president Erdogan definitief ten einde is. Want er is een serieuze tegenkandidaat: de centrum-linkse Kemal Kilicdaroglu. De man die twee weken geleden dapper uitkwam als ‘Aleviet’. Maar wat betekent dat begrip in Turkije? En waar staat deze kandidaat voor? Turkije-kenner Joost Lagendijk is te gast.   (06:35) Shell steunde de ‘Politionele Acties’ in Indonesië en hielp de Duitsers tijdens de WO2 met patenten op nieuwe brandstoffen. Een kleine greep uit ontdekkingen die onderzoeksjournalist Marcel Metze die onthult in zijn nieuwe boek Hoog spel. De politieke biografie van Shell. Metze is te gast over zijn decennialange onderzoek en trekt een cynische conclusie over de oliegigant.   (21:16) Het familiewapen van de adellijke familie Ostrogski is gevonden op de bodem van de Waddenzee. In het laatste deel van de vierdelige podcastserie De Jurk en het Scheepswrak vertellen Arnold van Bruggen en Tjitske Mussche meer over de bijzondere boekomslagen uit het wrak en de link met de eigenaresse van de jurk.   Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/14-05-2023.html#
5/14/202351 minutes, 51 seconds
Episode Artwork

1e uur: Israël 75 jaar, Roemeense dictatuur, The Lion Sleeps Tonight

(00:58) De staat Israël bestaat deze zondag precies 75 jaar. Een goed moment om ook eens te kijken naar de rol van Nederland, meent historicus David Wertheim. Want hoe werd Israël van natie-breed knuffeldier tot politieke splijtzwam? En welke consequenties heeft dat voor het huidige Israël?    (13:35) The Lion Sleeps Tonight is een lied met een rollend refrein dat je maar niet uit je hoofd krijgt. Componist en zanger Solomon Linda werkte in 1939 in het magazijn van de enige platenzaak in Johannesburg en ontving twee dollar voor de rechten van het lied. Wat is er bekend over Linda en hoe is het lied de wereld overgegaan? Joep Pelt, gitarist en deel van het muziekcollectief Soweto Soul, werkt nauw samen met Zuid-Afrikaanse artiesten in de townships en vertelt meer.   (25:00) De column van Abdelkader Benali.   (29:05) Led Zeppelin en the Doors galmen stiekem uit de radiootjes van Roemeense jongeren. De speelfilm Metronom toont de onderdrukking in communistisch Roemenië. Maar wat betekende Metronom, en hoe gevaarlijk was het om ernaar te luisteren in het Roemenië van Ceausescu en de beruchte geheime dienst de Securitate? Te gast is schrijver en dichter Mira Feticu, net als de hoofdpersoon uit de film, een indertijd opgroeiend meisje in een meedogenloze dictatuur.   (39:50) Historische boeken met Lotfi el Hamidi. Hij bespreekt:    - De honderdjarige oorlog tegen Palestina. Een geschiedenis van kolonialisme en verzet vanRashid Khalidi - Ms. Davis: A Graphic Biography van Amazing Ameziane en Sybille Titeux de la Croix - Alleen door Afrika. De opzienbare reis van Kazimierz Nowak van Tom Ysewijn   Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/14-05-2023.html#
5/14/202352 minutes, 21 seconds
Episode Artwork

2e uur: Bende van Nijvel, de Jurk en het Scheepswrak #3, 07-05-2023

2e uur: Bende van Nijvel, de Jurk en het Scheepswrak #3, 07-05-2023  (00:47) De column van John Jansen van Galen.  (03:34) In de jaren 80 werd België geterroriseerd door een golf van geweld. De daders? De ‘Bende van Nijvel’, die een reeks overvallen en diefstallen pleegde waarbij 29 mensen het leven lieten. Nooit werd een motief duidelijk, nooit werd iemand veroordeeld. Willem Wallyn, scenarioschrijver van de serie 1985 over de Bende, is te gast.  (19:08) Het Spoor Terug: de Jurk en het Scheepswrak #3. In het derde deel van de vierdelige podcast vinden Tjitske Mussche en Arnold van Bruggen een leren boekomslag, ook afkomstig uit het scheepsrak. Op het omslag staan initialen die wellicht afkomstig zouden kunnen zijn van de ambassadeur in Constantinopel. Is de jurk aan boord van het schip dan van zijn echtgenote geweest?  Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/07-05-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/07-05-2023.html)
5/7/202352 minutes, 42 seconds
Episode Artwork

1e uur: Zwarte Cleopatra, Nederlandse Jack the Ripper, 07-05-2023

(01:20) De Russen claimen dat de drone-aanval van afgelopen week op het Kremlin het werk was van Oekraïne. Waarschijnlijker is dat de actie een ‘false flag’ operatie is: een poging om een zelfgeorkestreerde oorlogsdaad in de schoenen van de tegenstander te schuiven. Het is een tactiek die in bijna elke oorlog wel wordt toegepast, zo weet historicus Ivo van de Wijdeven, maar waarin Rusland is gespecialiseerd. (15:13) Snelle praatjes en sinistere geruchten over het verminken en vermoorden van vrouwen. Hendrik de Jong werd eind 19 eeuw ervan verdacht een seriemoordenaar te zijn, een soort Nederlandse Jack the Ripper. Journalist en historicus Steffie van den Oord schreef de historische roman over de slachtoffers, getiteld: De vrouwen van Hendrik de Jong. De auteur is te gast. (28:12) Cleopatra verbeeld als Zwarte vrouw in een nieuwe Netflix-documentaire? Onbestaanbaar volgens een Egyptische advocaat. Hij startte een rechtszaak om de streamingsdienst plat te leggen. Waarom is de discussie rondom de iconische koningin zo explosief? En hoe worden de gelaatstrekken van Egyptenaren in de oudheid wetenschappelijk onderzocht? Daniel Soliman, Egyptoloog en conservator van het Rijksmuseum van Oudheden, bekeek Queen Cleopatra en is te gast. (42:30) Historische boeken met Sanne Frequin. Zij bespreekt:  - De geuren van de kathedraal van Wendy Wauters - Wij Habsburgers: Een geschiedenis van onze globalisering, 1500-1700 van Johan Verberckmoes - Bloed, zweet en tranen van Ruben Verwaal Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/07-05-2023.html#
5/7/202352 minutes, 58 seconds
Episode Artwork

2e uur: oorlogstrauma’s Roma en Sinti, De Jurk en het Scheepswrak #2, 30-04-2023

(00:52) De vader van Lalla Weiss stopte toen ze klein was handgranaten en landmijnen in de banden van hun woonwagen. Het was ter verdediging, maar tegen wie of wat? Dat wist Lalla niet. Pas later, toen ze woordvoerder van de Sinti en Roma in Nederland werd, kwam ze achter zijn verzwegen oorlogstrauma’s. Ze besloot dat er binnen en buiten de gemeenschap gesproken moest worden over de genocide op de Roma en Sinti, maar ondervond veel weerstand. Nu heeft ze op 4 mei een theatersolo Eens waren we vogels. Ook te gast is theatermaker Giovanni Brand, die pas recentelijk zijn Roma-familiegeschiedenis ontdekte en vorig jaar een theaterstuk op 4 mei maakte. (22:28) In het tweede deel van de vierdelige podcast De Jurk en het Scheepswrak krijgt historicus Arnold van Bruggen een nieuwe tip van een van de wetenschappers uit het onderzoek rondom de jurk. Het zou heel goed een jurk uit een theatergarderobe kunnen zijn. Gemaakt door Van Bruggen en Tjitske Mussche. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/30-04-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/30-04-2023.html)  
4/30/202352 minutes, 41 seconds
Episode Artwork

1e uur: beer voor de rechter, verdwenen joodse winkels, 30-04-2023

(01:03) In Italië werd deze week een beer voor de rechter gedaagd, vroeger was dat heel normaal, vertelt dierenfilosoof Erno Eskens (08:40) Wat is er met de winkels van de joodse familie Menko gebeurd? Dat zoekt kleindochter Rose Heijnen uit in de podcast ‘Verdwenen winkels’. Ze is te gast, samen met naar oma Emmy Menko. (25:55) De column van Nelleke Noordervliet (29:45) Het vergeten strafkamp Erika daarover schreef Hester den Boer: Kamp Erika, het oorlogsverhaal van mijn opa en het Nederlandse kamp dat verzwegen werd. (42:26) Recensierubriek met Nadia Bouras. Zij bespreekt: Links ≠ woke van Susan Neiman Tegen dekolonisatie. Een pleidooi voor Afrika’s eigen competentie van Olúfẹ́mi Táíwò De 6-delige podcast 'De verdwenen SS'er' Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/30-04-2023.html# (https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/30-04-2023.html)
4/30/202352 minutes, 7 seconds
Episode Artwork

2e uur: historische boeken, De jurk en het scheepswrak #1, 23-04-2023

(00:47) Historische boeken met Wim Berkelaar. Hij bespreekt: * Een jager in het woud. Frankrijk, Duitsland, Europa van Maarten Doorman * Poetins filosoof. Alexander Doegin van Victor Kal * Denkdwang. Hoe Ludwik Fleck de nazi’s misleidde van Pim van Gool * In de schaduw van de stad. Verhalen van vier eeuwen gewone Amsterdammers van Jelle van Lottum en Lodewijk Petram (14:25) Het Spoor Terug: de Jurk en het Scheepswrak #1. Een 17e-eeuwse jurk, gevonden op de bodem van de Waddenzee. Maar van wie is die geweest? Dit is de eerste aflevering van een vierdelige serie. Makers: historicus en Texelaar Arnold van Bruggen en podcastmaker Tjitske Mussche. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/23-04-2023.html#
4/23/202352 minutes, 9 seconds
Episode Artwork

1e uur: mantel Charles, beeld slavenopstand, staken op leven en dood, 23-04-2023

(00:58) Angst voor blunders op de kroningsdag van Charles. Paniek en zorgen bij het personeel van het Britse Koningshuis, want de mantel die King Charles moet dragen bij zijn kroning zou te zwaar zijn. Zijn er historische antecedenten van kronings-blunders? Gast: oud-Verenigd Koninkrijkcorrespondent Hieke Jippes. (11:34) Tula, een beeld van slavernij. Het was de bedoeling dat het als monument zou dienen op Curaçao. Een 2m hoog beeld van Tula, de leider van de grote slavenopstand in 1795. Nu staat het in een opslagloods in Oost-Groningen. Hoe komt dat? Gasten: historicus Lodewijk Dros, schrijver van het boek Tula: een beeld van de slavernij, en historicus en Afro-Curaçaoënaar Laurindo Andrea. (30:51) De column van John Jansen van Galen. (34:24) Staken op leven en dood. Deze maand is het tachtig jaar geleden dat in Hengelo de april-meistakingen tegen de Duitse bezetter begonnen. Hoe verspreidde de staking zich vanuit de Stork-fabriek in Hengelo? En wie werd er door de bloedige Duitse repercussies geraakt? Erik Dijkstra beschreef het in het boek en de televisieserie Staken op Leven en Dood. Gasten: historicus Erik Dijkstra en Euwe de Jong, nabestaande van twee van de betrokkenen van toen. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/23-04-2023.html#
4/23/202352 minutes, 22 seconds
Episode Artwork

2e uur: Surinaamse voetbalteams, Boerenpartij #2, 16-04-2023

(00:45) Surinaams voetbal in Nederland, dat begon toch met de omhaal van Humphrey Mijnals in 1960? Niet dus, al in de jaren dertig voetbalden er Surinamers in ons land. Gasten: sporthistoricus Jurryt van de Vooren en historicus en Stadsarchief-curator Mark Ponte. (16:15) Het Spoor Terug: de Boerenpartij #2. Wat hadden gevestigde partijen kunnen leren van de vorige Boerenpartij? De Boerenpartij die in de jaren ’60 populair was? Makers: journalist Gerard Leenders en journalist Katinka Baehr.   Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/16-04-2023.html#
4/16/202352 minutes, 44 seconds
Episode Artwork

1e uur: Operatie Mincemeat, Irakoorlog, buitenaards leven, 16-04-2023

(01:11) Het Pentagon-lek en Operatie Mincemeat. Afgelopen week was de wereld in rep en roer over het zogenaamde Pentagon-lek. Het deed denken aan Operatie Mincemeat tijdens de WOII. Gast: historicus Ivo van de Wijdeven.  (13:38) 20 jaar na de beeldenstorm in Irak. Voor het oog van de wereld trokken Irakezen in Bagdad het standbeeld van Saddam Hoessein omver. Althans, dat dachten we te zien. Gast: jurist en Midden-Oosten-kenner Laila al-Zwaini. (26:50) De column van Sana Valiulina. (31:50) Aliens en vliegende schotels. Bestaat er leven buiten de aarde? De ruimtesonde Juice zou een antwoord kunnen geven. Maar wat zoeken we eigenlijk in dat buitenaardse leven? Gast: natuurkundige en filosoof Jaco de Swart.  (42:16) Historische boeken met Annelien de Dijn.  Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/16-04-2023.html#
4/16/202352 minutes, 39 seconds
Episode Artwork

2e uur: white heart-kraaltje, Boerenpartij #1, 09-04-2023

(0:48) De wonderlijke geschiedenis van een kleine kraal. Hoe groeide het zogenaamde white heart-kraaltje uit tot een onmisbaar product voor inheemse gemeenschappen in Noord-Amerika? Gast: ontwerper Christien Meindertsma. (13:25) Het Spoor Terug: de Boerenpartij #1. Wat hadden gevestigde partijen kunnen leren van de vorige Boerenpartij? De Boerenpartij die in de jaren ’60 populair was? Maker: journalist en documentairemaker Gerard Leenders.   Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/09-04-2023.html# 
4/9/202353 minutes, 11 seconds
Episode Artwork

1e uur: Finlandisering, huilende Maria, Italiaanse keuken, 09-04-2023

(01:01) Het einde van de Finlandisering. Hoe Finland decennialang Rusland te vriend hield en zich tegelijkertijd bewapende en militaire paraat stond. Gast: historicus en Europa-correspondent van NRC Clara van de Wiel. (15:37) De bloedwenende Maria in Limburg. Een huilend Mariabeeldje veranderde het Limburgse Brunssum in 1995 in een pelgrimsoord. Deze week kwam de speelfilm ‘De man uit Rome’ uit. Gast: religiewetenschapper Ernst van den Hemel.   (25:51) De column van Ellen Ombre: ‘Halleluya’. (30:24) Hoe Italiaans is de Italiaanse keuken? Afgelopen week liepen de gemoederen hoog op over de klassieke keuken en eventuele gefabriceerde tradities. Gast: specialiste Italiaanse migratie en cultureel erfgoed Daniela Tasca. (40:56) Historische boeken met Bart Funnekotter. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/09-04-2023.html#
4/9/202352 minutes, 58 seconds
Episode Artwork

2e uur: Sovjet-spel Tetris, de Matroos & het Meisje, 02-04-2023

(01:01) De Sovjet-oorsprong van het spelletje Tetris. Gast: Ivo van de Wijdeven.  (14:01) Het Spoor Terug: de Matroos en het Meisje. Een radiodocumentaire van Gerard Leenders en Erik Willems over een Nederlands-Duits liefdesverhaal uit de WOII.  Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/02-04-2023.html#
4/2/202353 minutes, 53 seconds
Episode Artwork

1e uur: Oeganda’s anti-LHBTI-wet, de maan als wingewest, jurk en scheepswrak, 02-04-2023

(01:12) De koloniale wortels van Oeganda’s anti-LHBTI-wet. Gast: antropoloog en Afrikanist Loes Oudenhuijsen.  (12:10) De maan als nieuw koloniaal wingewest. Gast: schrijfster Marjolijn van Heemstra.  (21:07) De column van Micha Wertheim: 'Telefoon uit de klas'. (25:16) De jurk en het scheepswrak: de vrijwel intact gebleven 17e-eeuwse jurk. Gasten: Texelse duiker Teunis van den Bor en podcast- en documentairemaker Arnold van Bruggen.  (39:29) Historische boeken met Lotfi El Hamidi.  Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/02-04-2023.html#
4/2/202351 minutes, 34 seconds
Episode Artwork

2e uur: revival videotheek, Anton Constandse, columns, kind van Maria en Mao, 26-03-2023

(01:10) De terugkeer van Blockbuster-video: nostalgie achter het videotheek tijdperk. Gast: filmrecensent Dandyano Zentveld.  (09:25) De column van John Jansen van Galen.  (14:12) Vrijdenker Anton Constandse: politiek commentator van vrijdenkend Nederland voor VPRO-radio. Gasten: presentator Paul van der Gaag en historicus Wim Berkelaar. (29:23) De column van Nelleke Noordervliet.  (33:16) Kind van Maria en Mao: het verhaal van een generatie. Gast: presentator Jos Palm.
3/26/202352 minutes, 6 seconds
Episode Artwork

1e uur: dubbelgangers, Bibi Netanyahu, Taxioorlog, historische boeken, 26-03-2023

(01:30) Politieke dubbelgangers: een broodje aap of bestaan ze echt? Gast: journalist Marieke Kuypers. (12:14) Bibi Netanyahu en geschiedenismisbruik in Israël. Gast: voormalig Israël-correpsondent Derk Walters.  (23:13) De Taxioorlog in Amsterdam: gewelddadige rellen en maffiose praktijken. Gasten: journalist Sander ’t Sas en taxichauffeur Jan den Hartog.  (39:00) Historische boeken met kunsthistoricus Sanne Frequin.
3/26/202352 minutes, 27 seconds
Episode Artwork

2e uur: column Sana Valiulina, Ambonse moord, Oermens in de polder, 19-03-2023

(00:34) De column van Sana Valiulina. (04:39) De Ambonse moord uit 1623: angst en complotdenken in uitroep van Indië. Gast: Tristan Mostert.  (19:44) Het Spoor Terug: Oermens in de polder. Radiodocumentaire van Wim Eikelboom over een oertijd-experiment uit 1976.  Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/19-03-2023.html#
3/19/202352 minutes, 7 seconds
Episode Artwork

1e uur: Bankrun, Piratenverlichting, Weduwen, Heksenjacht, 19-03-2023

(01:04) De onverwachte terugkeer van de bankrun. Gast: gedragseconoom Johan de Jong. (13:45) Stonden piraten aan de wieg van de Verlichting? Een piratenmaatschappij op het 17e-eeuwse Madagaskar. Gast: politiek filosoof Anna Blijdenstein. (28:06) Weduwen: een nooit vertelde geschiedenis. Gast: literatuurwetenschapper Mineke Schipper.  (39:25) Waarom ging de heksenjacht viral? Heksenvervolgingen als een epidemische ziekte. Gast: historicus Steije Hofhuis. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/19-03-2023.html#
3/19/202352 minutes, 10 seconds
Episode Artwork

2e uur: Russische game, oorlogsdagboeken, Op de fiets #2, 12-03-2023

(00:32) Pro-Rusland of gewoon Russisch? De controverse omtrent een game. Gast: historicus Pieter van den Heede (07:57) De vergeten oorlogsdagboeken van daders én slachtoffers. Gast: journalist Nina Siegal (20:12) Het Spoor Terug: Op de fiets #2. Documentairemaker Marten Minkema onderzoekt de Nederlandse fietscultuur.   Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/12-03-2023.html#
3/12/202352 minutes
Episode Artwork

1e uur: Romantische beeld boer, Arabische diva’s, protest XR, 12-03-2023

(00:45) Ons romantische beeld van de boer. Waar komt dat beeld vandaan? Gasten: historicus Gerard Rooijakkers en literatuurwetenschapper Esther Peeren (19:52) De column van Abdelkader Benali (23:16) Diva’s: tentoonstelling over iconen uit de Arabische wereld. Gast: historicus Nadia Bouras (34:59) XR: geweldloos protest is het meest effectief. Maar wat leer de geschiedenis? Gasten: journalist Teun Dominicus en historicus Maartje Janse Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/12-03-2023.html#
3/12/202353 minutes
Episode Artwork

2e uur: Vergeten scheepsramp, Fake History Hunter, Op de fiets #1, 05-03-2023

(01:45) De Fake History Hunter: de jacht op historisch nepnieuws. Gast: historicus Jo Hedwig Teeuwisse. (08:46) Een vergeten scheepsramp uit 1917. Gast: historicus Mark Sijlmans.  (20:16) Het Spoor Terug: Op de fiets #1. Documentairemaker Marten Minkema onderzoekt de Nederlandse fietscultuur.   Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/05-03-2023.html#
3/5/202352 minutes, 42 seconds
Episode Artwork

1e uur: Homofobe retoriek 70’s, ‘De onderwerping’ van de aarde, 05-03-2023

(00:58) Hoe design van de minste weerstand het ideaal werd: nieuwe tentoonstelling Design Museum Den Bosch. Gast: conservator Tomas van den Heuvel. (11:43) De column van Ellen Ombre. (25:31) 'Denk aan de kinderen!': hoe homofobe retoriek uit de 70’s terugkeert. Gast: literatuurwetenschapper Looi van Kessel.  (40:04) ‘De onderwerping’ van de aarde: een geschiedenis van de verhouding van de mens tot de natuur. Gast: historicus Philipp Blom. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/05-03-2023.html#
3/5/202353 minutes
Episode Artwork

2e uur: Historische boeken, Sankara: de Che van Afrika, 26-02-2023

(00:30) Historische boeken met Nadia Bouras. Ze bespreekt: -          Geld, geloof en goede vrienden. Pieter van Eeghen en de metamorfose van Amsterdam, 1816-1889 van Laura van Hasselt -          Kijk ons dansen van Leïla Slimani -          Vreemdeling in eigen land. Het oorlogsdagboek van Anna Haag van Anna Haag -          Alma's dochters. Een verborgen familiegeschiedenis van Jutta Chorus (14:20) Het Spoor Terug: ‘Sankara, de Che van Afrika’. In deze radiodocumentaire onderzoekt Jan Maarten Deurvorst de populariteit van Thomas Sankara, president van Burkina Faso.   Meer info: www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/26-02-2023.html#
2/26/202352 minutes, 11 seconds
Episode Artwork

1e uur: Protest Suriname, Hildegard van Bingen, Rosey Pool, 26-02-2023

(01:10) Het protest in Suriname is niet los te zien van de koloniale erfenis. Gast: journalist Ferayed Hok. (15:08) De column van Nelleke Noordervliet. (18:42) Hildegard van Bingen: componist en profetes in de 12e eeuw. Gast: literatuurwetenschapper Dinah Wouters. (27:50) Het Koreaanse wonder: van ontwikkelingsland tot economische grootmacht. Gast: historicus Remco Breuker over boek De Koreaanse golf. (40:57) Rosey Pool: strijdbaar van Westerbork tot Mississippi. Gast: historicus Lonneke Geerlings over boek De vele levens van Rosey Pool. Meer info: www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/26-02-2023.html#
2/26/202352 minutes, 10 seconds
Episode Artwork

2e uur: speciale uitzending één jaar oorlog in Oekraïne, 19-02-2023

(00:45) Het Spoor Terug: ‘Naar het hart van de Donbas'. Een documentaire van Laura Stek over de zoektocht van fotograaf Karine Zenja Versluis naar de geboorteplaats van haar Oekraïense oma, met oud-voetballer Evgeniy Levchenko, die uit dezelfde regio komt. (39:40) Wie de Rusland-Oekraïne-oorlog aan den lijve meemaakte is NOS-verslaggever Gert-Jan Dennekamp. We spreken hem over zijn ervaringen als correspondent in de afgelopen 10 jaar in Oekraïne. Was hij net zo verrast als de rest van de wereld op 24 februari 2022, of zag hij iets dat het Westen nog niet zag? Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/19-02-2023.html#
2/19/202350 minutes, 16 seconds
Episode Artwork

1e uur: speciale uitzending één jaar oorlog in Oekraïne, 19-02-2023

(01:57) Waarom staan zo veel Russen nog steeds achter Poetin? Gast: historicus Ivo van de Wijdeven. (20:00) De column van Sana Valiulina. (24:15) Waarom hebben we het Oekraïense verzet tegen Poetin onderschat? Gast: politicoloog Olga Burlyuk. (39:06) Posthistorische vredesdroom van Europa aan diggelen. Gast: Duitslandkenner Hanco Jürgens. Meer info: https://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/19-02-2023.html# (http://www.vpro.nl/programmas/ovt/luister/afleveringen/2023/19-02-2023.html)
2/19/202352 minutes, 19 seconds
Episode Artwork

1e uur: Leopard-tanks, Afrika-correspondent Koert Lindijer, Familie van Gogh, reactionaire groep 'Civitas Christiana', column Micha Wertheim, OVT 12-02-2023

Het schilderij Amandelbloesem van Vincent van Gogh hing gewoon boven de bank bij opa, herinnert Willem van Gogh zich. Dat honderden werken door de familie samen bewaard zijn en in het Van Gogh Museum terechtkwamen is niet vanzelfsprekend. Dat is te zien in de tentoonstelling Kiezen voor Vincent in het Van Gogh Museum. Willem van Gogh is te gast. Verder in OVT: het verhaal achter de Leopard-tanks, wat Pim Lammers te maken heeft met het Heilige Roomse Rijk, column Micha Wertheim, journalist Koert Lindijer. 
2/12/202352 minutes, 34 seconds
Episode Artwork

2e uur: Het Spoor Terug: de Hongaartjes, Chinezenmoord in Batavia, OVT 12-02-2023

Duizenden Hongaarse kinderen kwamen na de Eerste Wereldoorlog met de trein naar Nederland en België om hier in gastgezinnen aan te sterken. Een unieke hulpactie. Nadat Hongarije aan de verliezende kant van de oorlog was beland, was het land namelijk totaal geïsoleerd binnen Europa geraakt. Niemand wilde helpen, toen een hongersnood uitbrak. Alleen Nederland en België hielpen, toen ze in 1920 een hulpactie opzetten: de kindertreinenactie, die officieel tot 1927 zou voortduren. Het was eigenlijk de bedoeling dat de kinderen tijdelijk bleven, maar sommige van hen bleven voor altijd in Nederland en België. Voordat deze Hongaarse kinderen hun plek vonden in hun nieuwe land, hadden ze nog een lange weg te gaan. Hoe verging het hen? Tegen welke obstakels liepen zij aan? De families van de Hongaarse kinderen uit de trein vertellen hun verhaal in deze documentaire van Marian van der Pluijm. Verder in OVT: de Chinezenmoord met Leonard Blussé.
2/12/202352 minutes, 20 seconds
Episode Artwork

1e uur: stakingen in Nederland, Couperus en de islamitische cultuur, column OVT 05-02-2023

'Gansch het raderwerk staat stil, als uw machtige arm het wil',zo klonk het bij de fameuze spoorwegstaking in 1903. Ruim een eeuw later wordt in ons land weer gestaakt. Volgende week ligt namelijk het streekvervoer plat, want de bonden en de werkgevers komen er in overleg niet uit. Keren oude tijden terug en wordt Nederland net als in de jaren zeventig straks weer overspoeld door stakingsgolven? Te gast is Rosa Kösters, historica verbonden aan het IISG, Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis, die alles van staken weet. Verder in OVT: Couperus en de islamitische cultuur met Abdelkader Benali, het verwijnen van Sovjet-dissidenten met Hella Rottenberg, de slavenhuisjes op Bonaire met Bòi Antoin, de column van John Jansen van Galen.
2/5/202352 minutes, 52 seconds
Episode Artwork

2e uur: historische boeken met Wim Berkelaar, Het Spoor Terug: De geur van geschiedenis OVT 05-02-2023

Is het tijd voor een geurenmuseum? Niets brengt het verleden zo dichtbij als de neus. 'Geurlandschappen' zijn steeds beter na te maken, van de Slag bij Waterloo - met buskruit, angstzweet en de eau de cologne van Napoleon - tot de straten van Amsterdam rond 1900 - met paardenvijgen, Boldoot en grachtenstank. Sommige geuren zijn nog niet weg, maar wel ernstig bedreigd. Bijvoorbeeld die van de fabrieken langs de Zaan voor zetmeel, biscuit en chocolade, die je steeds minder ruikt vanwege strengere regelgeving. Een groep Zaankanters wil nu een plaatselijk geurenmuseum oprichten, zodat hun jeugdherinneringen niet vervliegen. In De geur van geschiedenis onderzoekt documentairemaker Marten Minkema de mogelijkheden voor dit soort musea. Dit is een verkorte versie van de documentaire die Minkema maakte voor de podcast DOCS. Verder in OVT: historische boeken met Wim Berkelaar.
2/5/202351 minutes, 40 seconds
Episode Artwork

1e uur: omstreden onderzoek kennis van Holocaust, duurzame boer OVT 29-01-2023

Het eerste uur van OVT: Duurzaamheid is een toverwoord tegenwoordig, in een tijd dat we ons er steeds meer bewust van zijn dat we onze planeet niet onbeperkt kunnen exploiteren, en dat we rekening moeten houden met milieu en klimaat. Een bewustzijn dat tegelijkertijd botst met economische belangen, zoals die van de boeren, die zich de afgelopen jaren fel verzetten tegen de verduurzaming van hun bedrijfstak. Toch was Nederland nog niet zo heel lang geleden voorloper op dit terrein. Zo valt te lezen in het pas uitgekomen themanummer van het historische vaktijdschrift BMGN, dat gaat over de geschiedenis van ‘duurzaamheid’ in Nederland en België. Het nummer is samengesteld door Peter van Dam, historicus aan de UVA gespecialiseerd in de geschiedenis van milieu en maatschappij. Hij is te gast. Verder: het omstreden onderzoek naar kennis van de Holocaust met Astrid Sy en Marc van Berkel; de logica achter misdaden tegen de mensheid met Simon van Teutem; en de column van Abelkader Benali.
1/29/202352 minutes, 6 seconds
Episode Artwork

2e uur: verloren Hertogdom Gelre, De verschrikkelijk mooie migratie #4 OVT 29-01-2023

In uur 2 van OVT op 29 januari 2023: Zoals Gabriella Adèr zijn er in Nederland nog veel meer tweede, derde en inmiddels zelfs vierde generatie gastarbeiders. Welke invloed heeft de migratie nu nog op hen? En is dat iets vervelends of levert die achtergrond juist iets extra’s op? In deze laaste aflevering van De verschrikkelijk mooie migratie (en alles wat erna kwam) onderzoekt Gabriella welke impact de migratie van haar moeder nog heeft in haar eigen leven, maar ook in dat van haar zussen en nichten. Ze ontdekt dat de zwaarte, die ze in haar familie voelt, meer is dan alleen de migratie. Verder: Het verloren Hertogdom met Bas Steman en René Arendsen.
1/29/202352 minutes, 3 seconds
Episode Artwork

1e uur: Oekraïnse zoutmijnen, de documentaire over Nan Goldin, monument 'troostmeisjes' OVT 22-01-2023

De opiatencrisis richt in de Verenigde Staten een ongekende ravage aan: de hoeveelheid overdosis-doden blijft maar stijgen. En die crisis is te herleiden naar de steenrijke Sackler-familie, volgens fotografe Nan Goldin. Dezelfde musea die haar werk tentoonstellen, nemen miljoenen aan van de oxycodonfamilie. In de documentaire All the Beauty and the Bloodshed die nu in de bioscoop te zien is, volgt filmmaker Laura Poitras Goldins strijd en vervlecht het met haar onstuimige levensverhaal. Tracy Metz, Amerikaans journalist en directeur van het John Adams Institute bekijkt voor ons de film en vertelt over 'al het moois en al het bloedvergieten'. Verder in OVT: het monument voor 'troostmeisjes' met Griselda Molemans, Zeeland na de Watersnoodramp met Corine Nijenhuis, Oekraïense zoutmijn met Ivo van de Wijdeven. 
1/22/202351 minutes, 56 seconds
Episode Artwork

2e uur: historische boeken, Het Spoor Terug: de verschrikkelijk mooie migratie #3 Het dorp OVT 22-01-2023

De Siciliaanse familieleden van Gabriella Adèr vinden al snel hun weg in Rotterdam, waar ze belanden in een biotoop van Italiaanse migranten. Het zijn jaren van nieuwe vrienden, feestjes in het Italiaans centrum en optredens van Italiaanse bands in de Rotterdamse disco. Toch brengt de migratie ook spanningen in het gezin met zich mee: tussen de ouders en de kinderen, maar ook tussen de kinderen onderling. Gabriella zoekt uit waar die spanningen vandaan komen en waarom ze ruim veertig jaar later zorgden voor een breuk in het gezin. Verder: historische boeken met Bart Funnekotter en de column van Micha Wertheim.
1/22/202352 minutes, 17 seconds
Episode Artwork

2e uur: de dada-veldtocht, Het Spoor Terug: De verschrikkelijk mooie migratie #2 OVT 15-03-2023

De Siciliaanse familieleden van Gabriella Adèr vinden al snel hun weg in Rotterdam, waar ze belanden in een biotoop van Italiaanse migranten. Het zijn jaren van nieuwe vrienden, feestjes in het Italiaanse centrum en optredens van Italiaanse bands in de Rotterdamse disco. Toch brengt de migratie ook spanningen in het gezin met zich mee: tussen de ouders en de kinderen, maar ook tussen de kinderen onderling. Gabriella zoekt uit waar die spanningen vandaan komen en waarom ze ruim veertig jaar later zorgden voor een breuk in het gezin. In De verschrikkelijk mooie migratie (en alles wat erna kwam) gaat Gabriella in vier afleveringen op zoek naar het migratieverhaal van haar familie. Deze serie van OVT is elke week te horen in Het Spoor Terug op NPO Radio 1, en ook in de podcast van De verschrikkelijk mooie migratie. Alle info vind je op www.vpro.nl/deverschrikkelijkmooiemigratie. Verder in OVT: de 'dada-veldtocht' met Ariel Alvarez.
1/15/202352 minutes, 2 seconds
Episode Artwork

1e uur: Duitse bruinkool, Afro-Surinaamse klederdracht, spijt betoog Indonesië OVT 15-01-2023

‘Met een zuiver geweten erken ik vandaag de dag, als staatshoofd, dat er ernstige mensenrechtenschendingen hebben plaatsgevonden op meerdere momenten.’ Zo sprak Joko Widodo deze week op de Indonesische televisie. De president verwees naar meerdere misdaden onder het bewind van Soeharto, maar doelde vooral op de massamoord op een half miljoen vermeende communistische rebellen tussen 1965 en 1966. Maar hoe zat het met die massamoord, wat was de rol van de staat, en waarom juist nu deze spijtbetuiging? Historicus en Indonesië-kenner Remco Raben is te gast. Verder in OVT: Afro-Surinaamse klederdracht met Ella Broek en Jane Stjeward-Schubert, Duitse bruinkool met Annette Birschel en de column van Nelleke Noordervliet.
1/15/202351 minutes, 54 seconds
Episode Artwork

2e uur: het Bloedbad van Zutphen, Het Spoor Terug: De verschrikkelijk mooie migratie #1. De fabriek OVT 08-01-2023

Podcastmaker Gabriella Adèr herinnert zich haar moeders familie als een warme, hechte familie, maar na een conflict is er iets veranderd. Ze beseft dat ze altijd een kleine, donkere wolk boven haar familie heeft gevoeld. In de eerste aflevering van de podcast De verschrikkelijk mooie migratieduikt ze daarom in de oorsprong van de ruzie, die te vinden is in de migratie naar Nederland in 1969. Hoe zag die migratie eruit? En waar kwam de familie terecht? Verder: het Bloedbad van Zutphen met Johan Visser. 
1/8/202353 minutes, 22 seconds
Episode Artwork

1e uur: BVD-dossier van Papoea-leider, verzamelwoede Ramsey Nasr, nazi-verleden Wilhelm van Pruisen OVT 08-01-2023

Eind november werden de BVD-dossiers van maar liefst 71.000 personen overgedragen aan het Nationaal Archief. Het gaat om dossiers uit de periode 1946-1998. Geïnteresseerden kunnen sinds die overdracht de catalogus raadplegen en een verzoek om inzage indienen. Succes is daarbij niet gegarandeerd, omdat veel van de dossiers nog maar heel beperkt toegankelijk zijn.  Nico en Nancy Jouwe deden een verzoek ter inzage van het dossier van hun vader, Papoea-leider Nicolaas Jouwe, die na de Indonesische machtsovername in 1963 in ballingschap in Nederland terecht kwam. Hij werd – naar nu blijkt – nauwlettend door de BVD in de gaten werd gehouden. Nico en Nancy vertellen over het dossier van hun vader. Verder in OVT: 'Dr. Nasrs Wunderkammer' met Ramsey Nasr, het nazi-verleden van Wilhelm van Pruisen met Hanco Jürgens en de column van Sana Valiulina. 
1/8/202353 minutes, 4 seconds
Episode Artwork

2e uur: Twitter van Elon Musk, Het Spoor Terug: 'Op de vlucht voor de geuzen' OVT 25-12-2022

1572, dit jaar 450 jaar geleden, namen de geuzen Den Briel in. De ene stad na de andere koos daarop de kant van de opstand tegen Spanje. Katholieke geestelijken voelden zich onveilig. Velen vluchtten het land uit, of naar Amsterdam, de stad die nog steeds de kant van de opstand niet gekozen had. Een van die geestelijken was de augustijner monnik Wouter Jacobsz. Hij zocht zijn toevlucht in Amsterdam en hield daar een dagboek bij, waarin hij een beeld schetst van een overvolle stad vol wanhopige vluchtelingen.  Mathijs Deen maakte in samenwerking met historicus David de Boer, mede-auteur van De vluchtelingenrepubliek de radiodocumentaire 'Op de vlucht voor de geuzen'. Met de stem van Frits Lambrechts als Wouter Jacobsz. Verder: Twitter van Elon Musk met Marleen Stikker, de column van Sana Valiulina.
12/25/202252 minutes, 38 seconds
Episode Artwork

1e uur: 'In memoriam 2022' met Xandra Schutte, Nadia Bouras en Wim Berkelaar, OVT 25-12-22

In de laatste uitzending van het jaar houdt OVT traditioneel een eigenrequiem. Een in memoriam voor mensen die ons afgelopen jaar ontvallen zijn. Niet de allerbekendste die al volop aandacht kregen, zoals koningin Elizabeth of vader Abraham, maar wat minder bekende personen, uitgekozen door de gasten in de studio: Xandra Schutte, hoofdredacteur van De Groene Amsterdammer, en twee boekrecensenten van OVT, historici Nadia Bourasen Wim Berkelaar.
12/25/202252 minutes, 42 seconds
Episode Artwork

1e uur: Column, 'De macht van McKinsey & Company' en Russische vluchtelingen in verzet OVT 18-12-2022

Het is 's werelds meest invloedrijke adviesbureau: McKinsey & Company. Het laat zich voorstaan op een door waarden gedreven aanpak, maar wat blijft er van die reputatie over als je achter de schermen kijkt? Daarover schreven Walt Bogdanich en Michael Forsythe, twee onderzoeksjournalisten van The New YorkTimes, het boek De macht van McKinsey. Ze schetsen een onzichtbare maar grote invloed van het bureau op onze economie, ons politieke beleid en zelfs op oorlogsvoering. Onderzoeksjournalist Thomas Muntz bespreekt het boek van zijn Amerikaanse collega’s en vertelt over zijn eigen ervaringen met McKinsey. Verder in OVT: de column van Micha Wertheim, Russische vluchtelingen in verzet met Michel Krielaars, stukken Parthenon terug naar Athene met Raphael Hunsucker en Chatbot ChatGPT met Nieske Vergunst.
12/18/202252 minutes, 5 seconds
Episode Artwork

2e uur: Jiddisj in Mokum, de foto achter ‘Emancipation’, Het Spoor Terug: 'Nooit meer vissen' OVT 18-12-2022

Vier van de zeven Noordzeevissers van Texel hebben de moeilijke beslissing genomen op te houden met vissen. Met de komst van Brexit en windmolenparken op zee zijn de visgronden sterk gekrompen. En omdat de energiezuinige manier van vissen met zwevende puls-netten op aandringen van de Fransen is verboden en de prijs van brandstof is gestegen, is het zo ingewikkeld om nog winst te maken dat ze de handdoek in de ring gooienen de overheid hebben gevraagd om hen uit te kopen. Maar voor families die al generaties lang het grootste deel van het leven op zee doorgebracht hebben, is dat een zure beslissing. Mathijs Deen zocht de vissers op en sprak met hen over de tradities waarin ze zijn opgegroeid en het rusteloze bestaan van jager op zee, waar nu een eind aan komt. Verder in OVT: Jiddisj aan de UvA met Daniella Zaidman-Mauer en Whipped Peter, het verhaal achter de film 'Emancipator' met Dominique van Varsseveld.
12/18/202252 minutes, 21 seconds
Episode Artwork

2e uur: de Haagse Mat, historische boeken, 'Het Waterloopbos' OVT 11-12-2022

Een documentaire van Marten Minkema In het Waterloopbos verraden muurtjes, sleuven en metalen resten de geschiedenis van het bos, wat vroeger ‘De Voorst’ heette. Het diende jarenlang als proeflab van het Waterloopkundig Laboratorium in Delft. Nog steeds ligt het bos vol met schaalmodellen van havens, rivieren en waterwerken over de hele wereld: van IJmuiden en de Maasvlakte tot havens in Thailand en Nigeria. Bos en cultuur gaan hier hand in hand. In de radiodocumentaire Het Waterloopbos spreekt Marten Minkema oud-medewerkers over dit buitenlab. Ook gaat hij naar Deltares in Delft, waar nog steeds met schaalmodellen wordt gewerkt. Verder: de Haagse Mat me Youri Straatman en historische boeken met Bart Funnekotter.
12/11/202252 minutes, 15 seconds
Episode Artwork

1e uur: Iraanse zedenpolitie, de Reichsbürger-beweging, de Nobelprijs OVT 11-12-2022

Het treurige feit is inmiddels wereldnieuws: Mahsa Amini, een 22-jarige Koerdisch-Iraanse vrouw, overleed 16 september nadat ze door de Iraanse zedenpolitie was opgepakt en zwaar mishandeld. Ze zou –  zo luidde de reden van haar arrestatie –  haar hoofddoek niet conform de voorschriften hebben gedragen. Nu, drie maanden later, is het verzet dat volgde op haar overlijden nog altijd groot. Deze week werd bekend dat de gehate zedenpolitie zou zijn opgeheven. Maar wat is die zedenpolitie en hoe cruciaal is haar rol voor het islamitische bewind? Te gast is Halleh Ghorashi, hoogleraar diversiteit en integratie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Zij vluchtte in 1988 uit Iran naar Nederland. Verder: de Reichsbürger-beweging met Hanco Jürgens, de Holland-Amerika Lijn met Jonah Falke, de Nobelprijs met Ivo van de Wijdeven en de column van Sana Valiulina.
12/11/202252 minutes, 26 seconds
Episode Artwork

1e uur: excuses voor slavernijverleden, nieuwe kijk van het Verzetsmuseum en de gynaecologische eendenbek OVT 04-12-2022

‘Dit is een eenzijdige Nederlandse actie met een groot risico op mislukking’, zo concludeerde de Nationale Reparatie Commissie Suriname over de excuses voor het slavernijverleden die de Nederlandse regering op 19 december wil gaan maken. Want de excuses komen te vroeg en worden niet door de juiste persoon gemaakt. Rechtshistoricus Wouter Veraart vreest dat de regering te gehaast te werk gaat. Excuses worden te vaak gebruikt door de machtige partij om ‘de zaak dicht te timmeren’, terwijl juist zorgvuldigheid de eerste vereiste is. De historicus is te gast. Verder: de mythische beschaving in Ancient Apocalypse  met Bleda Düring, de oorsprong van de gynaecologische eendenbek met Rina Knoeff, de nieuwe kijk op het verzet in het Verzetsmuseum met Liesbeth van der Horst.
12/4/202252 minutes, 17 seconds
Episode Artwork

2e uur: Column, 'De kunst van het verdwijnen' en Het Spoor Terug: 'Het bloedbad van Rawagede' OVT 04-12-2022

Op 9 december is het 75 jaar geleden dat Nederlandse militairen een bloedbad aanrichtten in het Indonesische dorp Rawagede, even ten noord-oosten van Jakarta. Er vielen 431 slachtoffers in wat eigenlijk een terreuractie was. Een VN-commissie concludeerde al in 1948 dat de actie 'welbewust en meedogenloos' was. In Nederland werd de kwestie geseponeerd en voor de geschiedenis weggemoffeld. Jeroen Wielaert bezocht het getroffen dorp met de Indonesische historicus Rushdie Hoesein en ontmoette er een overlevende. In Nederland ging hij de inspanningen na voor het inlossen van de ereschuld, het zwijgen voorbij. Toen deze radiodocumentaire in 2007 werd uitgezonden waren er nog geen officieele excuses gemaakt voor dit drama, en deed het veel stof opwaaien. Nu, 75 jaar na dato, is het tijd voor een herhaling van deze inktzwarte geschiedenis. Na de documentaire een gesprek met historica Nicole Immler. Verder: de column van Nelleke Noordervliet en de podcast 'De kunst van het verdwijnen' met Bart van Nuffelen.
12/4/202252 minutes
Episode Artwork

1e uur: Loopgravenoorlog in Oekraïne, boekententoonstelling Vaticaan, column OVT 27-11-2022

“Russen sturen aan op loopgravenstrijd”, kopte de Volkskrant eerder deze week. Uit satellietbeelden valt namelijk op te maken dat Rusland bezig is een enorme verdedigingslinie van loopgraven op te bouwen, met name in de Donbas. Je zou in eerste instantie denken dat het een verouderd concept is,  ruim 100 jaar na de Eerste Wereldoorlog. Maar dat is niet zo, bij iedere oorlog zie je ze weer. De drang om je in te graven om de tegenstander te stoppen is er nog steeds. Militair historicus Wim Klinkert is te gast over deze ontwikkeling en de overeenkomsten tussen de Eerste Wereldoorlog en de oorlog in Oekraïne nu. Verder: boekententoonstelling Vaticaan met Irma Boom, Henriëtte Pimentel, de vrouw die Joodse kinderen redde met Esther Shaya, de column van Micha Wertheim en voetbaldiplomatie met Laurens Bluekens.
11/27/202252 minutes, 26 seconds
Episode Artwork

2e uur: de Politieke Partij Radikalen, het Spoor Terug: Zuur Amsterdam OVT 27-11-2022

Een documentaire van Christianne Alvarado Bij een portie kaas of ossenworst komt in een goed Amsterdams bruin caféook tafelzuur: een ‘augurkie’, of een paar zilveruitjes. Typisch Amsterdams. De stad is namelijk het epicentrum van het Nederlandse zuur, tonen Paul van Ravestein en Monique Mulder in het recent verschenen boek De zure stad. De augurk blijkt een perspectief te bieden op een verdwenen wereld: die van Joods Amsterdam. Ies en Dick Zwaaf, kinderen van een Joods zuurgeslacht; de laatste zuurproducent van Amsterdam Oos Kesbeke met zijn zoon Camiel; en de auteurs van De zure stad vertellen Christianne Alvarado over de geschiedenis van Amsterdam door de ogen van een augurk. Verder in OVT: de Politieke Partij Radikalen met Bas de Gaay Fortman en Peter van Dam. 
11/27/202250 minutes, 32 seconds
Episode Artwork

1e uur: Discutabele sportevenementen, Poetins nieuwe religie, 'Je beste vriendin' OVT 20-11-2022

Zondag 20 november begint dan eindelijk het WK voetbal in Qatar. Meer dan ooit ging dit WK over mensenrechten. De vraag of sport en politiek te scheiden zijn, is urgenter dan ooit. Te gast is journalist en schrijver Arend Hulshof, die voor Trouw een achtdelige serie over sport en mensenrechten schreef. Verder: Jan Keulen over zijn tijd als correspondent in onder andere Qatar, 'Je beste vriendin' over de Margriet en Libelle met Marjan van Marle en Poetins nieuwe ideologie uit de tsarentijd met Hella Rottenberg.
11/20/202252 minutes, 13 seconds
Episode Artwork

2e uur: Historische boeken, Column, 'Terug naar de Goeverneurstraat' OVT 20-11-2022

Wat als je een jaar lang radio maakt in één straat? VPRO-journalisten Roel van Broekhoven, Katrien de Klein en Kees Slager deden dit in 1976 in een volksbuurt in Dordrecht. In De straat hoorde je gewone mensen recht voor z’n raap vertellen wat hen bezighield. De stem des volks in stereo, aldus de drie idealistische radiomakers. En die stem des volks kreeg destijds veel minder media-aandacht dan nu. 46 jaar later keren we terug naar die zo gewone en toch zo bijzondere straat: de J.J.A. Goeverneurstraat in Dordrecht.  Hoe is het daar nu, en hoe kijken de journalisten en de straatbewoners terug op hun radio-avontuur? Je hoort het in deze audiodocumentaire van Cecile Elffers. Verder: historische boeken met Nadia Bouras en de column van John Jansen van Galen.
11/20/202252 minutes, 41 seconds
Episode Artwork

1e uur: nucleaire dreiging, het graf van Toetanchamon, 'The Woman King' OVT 13-11-2022

Deze maand is het 100 jaar geleden dat het meest mysterieuze graf uit de Egyptische oudheid werd ontdekt: het graf van Toetanchamon. Ook is vanaf deze week een serie te zien waarin Ruud Gullit op zoek gaat naar de vloek die op dit graf zou rusten. Wie groef Toetanchamon op en wat ontdekte Ruud Gullit over de vloek van deze farao? Daniel Soliman is te gast.  Verder: nucleaire dreiging met Paul van Hooft, het lied Vamos a la Playa met Arthur Weststeijn, film The Woman King over de vrouwelijke strijders van Dahomey met Femke van Zeijl. 
11/13/202252 minutes, 16 seconds
Episode Artwork

2e uur: column, 'Tango of Death', De fossielen van Dubois OVT 13-11-2022

Zo’n 5 jaar geleden stuitte de criminoloog Willem de Haan per toeval op een gruwelijk verhaal. Al bladerend door een boek, ergens in een boekwinkel in Buenos Aires, las hij dat er in het concentratiekamp Buchenwald een Argentijnse tango was gespeeld. De nazi’s zouden een orkest van gevangenen hebben gedwongen om het nummer Plegaria te spelen. Het verhaal schokte hem – niet op z’n minst omdat Willem in zijn vrije tijd een gepassioneerd tangodanser was, die het lied Plegaria heel goed kende. En het verhaal riep tal van vragen bij hem op. Als criminoloog was Willem de perfecte persoon om deze muzikale oorlogsmisdaad tot de bodem toe uit te zoeken. Deze week verscheen het resultaat van zijn onderzoek: het Engelstalige boekTango of Death, uitgegeven bij Brill. Hij is te gast.  Verder: de column van Sana Valiulina, het Spoor Terug: de fossielen van Dubois #2
11/13/202252 minutes, 27 seconds
Episode Artwork

1e uur: Midterms Amerika, Soldaat van Oranje, historische IDFA-documentaires OVT 06-11-2022

Op dinsdag 8 november gaan de Amerikanen weer naar de stembus voor de ‘midterms'. Daarin wordt bepaald hoe de verdeling zal zijn in het Congres. De Republikeinen hopen op een herhaling van de zogenaamde ‘Republican Revolution’ uit 1994, onder leiding van Republikein Newt Gingrich. Wat hield die midterm-revolutie in en is er kans op herhaling? Te gast is journalist en Amerikakenner Casper Thomas. Verder: bespreken we dat Soldaat van Oranje werelderfgoed wordt met David Barnouw, is Wouter Linmans te gast over de remake van Im Westen nichts Neues en bespreekt Nadia Bouras vier historische IDFA-documentaires.
11/6/202252 minutes, 3 seconds
Episode Artwork

2e uur: geschiedenis van de Bijlmerbajes, Het Spoor Terug: De fossielen van Dubois OVT 06-11-2022

De kamers hadden geen tralies, de cellen werden kamers genoemd en gedetineerden heetten bewoners. De Bijlmerbajes moest zo humaan mogelijk worden. Dat was het ideaal – maar de werkelijkheid was weerbarstiger – beschrijven Nils von der Assen en Daphné Dupont-Nivet in De hechtenisclub, een geschiedenis van de Bijlmerbajes. Daphné Dupont-Nivet is samen met oud-directeur Jan van den Brand te gast. Verder: de column van Nelleke Noordervliet, en in Het Spoor Terug: De fossielen van Dubois #1. 
11/6/202252 minutes, 12 seconds
Episode Artwork

1e uur: Braziliaanse verkiezingen, Muziek The Jordan, Historische boeken met Bart Funnekotter OVT 30-10-2022

Wie wint de Libris Geschiedenis Prijs? Deze week reiken we, als feestelijk slotstuk van de Maand van de Geschiedenis, de Libris Geschiedenis Prijs uit. Verder in OVT: muziek van The Jordan, historische boeken met Bart Funnekotter, Braziliaanse verkiezingen met Mariana Françozo en een gesprek met de winnaar van 2021: Sandra Langereis
10/30/202251 minutes, 51 seconds
Episode Artwork

2e uur: Libris Geschiedenis Prijs OVT 30-10-2022

Wie wint de Libris Geschiedenis Prijs? Deze week reiken we, als feestelijk slotstuk van de Maand van de Geschiedenis, de Libris Geschiedenis Prijs uit. Verder in OVT: column van Sana Valiulina
10/30/202251 minutes, 57 seconds
Episode Artwork

2e uur: 'Graaiers en gokkers', De vrouw die Friesland redde, Sovjet-marineofficier die de wereld redde OVT 23-10-2022

Tijdens de Maand van de Geschiedenis reist OVT door Nederland. deze week zenden wij uit vanuit het Huis te Breckelenkamp in Lattrop. Hier bespreken wij onder andere de Sovjet-marineofficier Vasili Arkhipov die de wereld redde met Kaj Leers Verder: Graaiers en gokkers met Roel Janssen, De vrouw die Friesland redde met Sunny Jansen, livemuziek van Eerie Wanda, Bart Funnekotter over De Weimarrepubliek
10/23/202251 minutes, 43 seconds
Episode Artwork

1e uur: Rampjaar 1672, Javamens, column, muziek Eerie Wanda OVT 23-10-2022

Tijdens de Maand van de Geschiedenis reist OVT door Nederland. Deze week zenden we uit vanuit het Huis te Breckelenkamp in Lattrop (Twente), waar we onder andere het Rampjaar 1672 bespreken met Luc Panhuysen en Martin van der Linde. Verder: Javamens met Olaf Oudheusden, column van Micha Wertheim, livemuziek van Eerie Wanda.
10/23/202252 minutes, 18 seconds
Episode Artwork

1e uur: Watersnoodramp, Wij en het Water, Het Monsterschip OVT 16-10-2022.

Tijdens de Maand van de Geschiedenis reist OVT door Nederland. Deze week vanuit het Watersnoodmuseum in Ouwerkerk, waar we onder andere de Watersnoodramp bespreken met Kees Slager, auteur van het boek 'De Ramp' en overlevende Ria Geluk.  Verder: boekrecensie van Bart Funnekorter, Lotte Jensen over 'Wij en het water', muziek van Someone
10/16/202252 minutes, 8 seconds
Episode Artwork

2e uur: Clara de neushoorn, 'De vergeten stad', Kernenergie OVT 16-10-2022.

Tijdens de Maand van de Geschiedenis reist OVT door Nederland. Deze week vanuit het Watersnoodmuseum in Ouwerkerk. De neushoorn Clara was in de jaren 1740 een ware muze. Gijs van der Ham, schrijver van Clara de neushoorn: wonderdier, sensatie, muze, is te gast. Verder in OVT: Tom Buijtendorp over De vergeten stad, Gerard Rooijakkers over kernenergie en livemuziek van Someone
10/16/202251 minutes, 45 seconds
Episode Artwork

2e uur: Theatervoorstelling de Gliphoeve, Column, Toekomst Bijlmer OVT 09-10-2022

Deze week zenden wij live uit vanuit cultureel centrum NoLIMIT in de Bijlmer. In het 2e uur bespreken wij: de theatervoorstelling de Gliphoeve met Guilly Koster, Manoushka Zeegelaar Breeveld en Maarten van Hinte, muziek van rapper Kiddo Cee, de column van Abdelkader Benali en de toekomst van de Bijlmer met Wouter Pocornie en Najah Oauki
10/9/202251 minutes, 59 seconds
Episode Artwork

1e uur: Verslag van de Bijlmervliegramp, geschiedenis van de Bijlmer, Historische boeken OVT 09-10-2022

Deze week zenden wij live uit vanuit cultureel centrum NoLIMIT in de Bijlmer. Het eerste uur bespreken wij het verslag van de Bijlmervliegramp met Jules Rijssen, de geschiedenis van de Bijlmer met Henno Eggenkamp en is er livemuziek van rapper Kiddo Cee
10/9/202240 minutes, 28 seconds
Episode Artwork

2e uur: geschiedenis als wapen, column, film: Beste meneer Bouterse, OVT 02-10-2022

Het Suriname van vandaag wordt gespleten door de geschiedenis. De herinnering aan de Decembermoorden in 1982 zorgt er, ondanks de veroordeling van Desi Bouterse, voor dat de samenleving niet verder kan. Filmmaker Ananta Khemradj is 32, en merkt dat haar generatie, die de moorden zelf niet meemaakte, ook worstelt met dit verleden. In de film Beste meneer Bouterse, die vanaf 6 oktober in de bioscoop te zien is, onderzoekt Khemradj hoe Suriname verder moet. Ze is bij ons te gast. Verder: Ivo van de Wijdeven over geschiedenis als wapen, Libris-kanshebber 'De strijd om Bali' met Wim Berkelaar, Robert Bloemendal over zijn vader Philip Bloemendal, column van John Jansen van Galen, muziek van Camerata Trajectina
10/2/202252 minutes, 58 seconds
Episode Artwork

1e uur: essay, trickle down economie, evacuatie naar het Openluchtmuseum OVT 02-10-2022

‘Ieder neme slechts het hoognodige mede en wel voornamelijk dekens, eetgerei en mondvoorraad. In verband met luchtgevaar wordt men aangeraden kleine groepen te vormen, voorzien van witte vlaggen.’ Zo was te lezen op het pamflet dat op 24 september 1944 het bevel tot evacuatie van Arnhem gaf. De stad  moest evacueren omdat het binnen enkele uren het strijdtoneel zou worden van Operatie Market Garden. Een van de evacuees was de toen vijfjarige Ineke Overmars-Redelaar, zij is te gast. Verder: muziek van Camerata Trajectina, een essay van Beatrice de Graaf en de trickle down economie met Hans Stegeman. 
10/2/202252 minutes, 20 seconds
Episode Artwork

1e uur: Italiaanse verkiezingen, Maarten Schmidt, Column OVT 25-09-2022

Deze zondag zijn er verkiezingen in Italië. De partij van Giorgia Meloni, Fratelli d'Italia, gaat de grootste worden. Een historische uitslag, de partij is gelieerd aan het facistische verleden van het land. We spreken erover met Rosa van Gol. Verder: Kaags spionnencollege met Ben de Jong, het koloniale verleden van België en Nederland met Anne-Lot Hoek en Nadia Nsayi, Jaco de Swart over astronoom Maarten Schmidt, een column van Nelleke Noordervliet 
9/25/202251 minutes, 47 seconds
Episode Artwork

2e uur: Libris geschiedenisboek, Schaaksport, Het Spoor Terug OVT 25-09-2022

Het is 350 jaar geleden dat het rampjaar plaats heeft gevonden. Dit betekende het einde van het regime van Johan de Witt en het herstel van het stadhouderschap van de Oranjes. Daarom in Het Spoor Terug een vierdelige documentaire gemaakt door Mathijs Deen, met deze aflevering het vierde deel: de uittocht.  Verder: een recensie van Wim Berkelaar over Libris-kanshebber De Zwijger, Florian Jacobs over valsspelen tijdens schaken met computers. 
9/25/202252 minutes, 5 seconds
Episode Artwork

1e uur: Sisi, Oekraïense bliksemoffensief, Zarifa, OVT 18-09-2022

Geen mierzoete kitsch, maar een radicaal nieuwe interpretatie van Sisi. Die is vanaf deze week te zien in de film Corsage, over keizerin Elisabeth van Oostenrijk en Hongarije. We praten met Caroline de Gruyter, kenner van het Habsburgse Rijk. Verder: vertelt Laila al-Zwaini over de jongste vrouwelijke burgemeester in Afghanistan, vertelt Serge Blom over het Oekraïense bliksemoffensief en zijn Bram Mellink en Merijn Oudenampsen te gast over 'De weg naar slavernij' van Friedrich Hayek.
9/18/202251 minutes, 57 seconds
Episode Artwork

2e uur: column, historische boeken, Het Spoor Terug, OVT 18-09-2022

Het is 350 jaar geleden dat het rampjaar plaats heeft gevonden. Dit betekende het einde van het regime van Johan de Witt en het herstel van het stadhouderschap van de Oranjes. Daarom in Het Spoor Terug een vierdelige documentaire gemaakt door Mathijs Deen, met deze aflevering het derde deel: de opkomst van Willem III. Verder: een column van Abdelkader Benali en historische boeken met Wim Berkelaar.
9/18/202251 minutes, 59 seconds
Episode Artwork

1e uur: energiecrisis, Ieren dansen om dood Queen, Libris nominaties, OVT 11-09-2022

'Zet de verwarming wat lager en eerder af, doe de gordijnen op tijd dicht en wees zuinig met elektriciteit.’ De dwingende adviezen van Den Uyl tijdens de oliecrisis uit 1973 doen denken aan de adviezen van de huidige energiecrisis. Wat kan Rutte leren van deze communicatie? Te gast is Arne van der Wal. Verder: vertelt Joost Augusteijn waarom Ieren dansen om de dood van de Queen, maken we bekend wie genomineerd is voor de Libris Geschiedenis prijs, vertelt Lex Rietman over Dalí's racistische religie en bespreken we met Jelske Dijkstra over 75 gedigitaliseerde platen met de Friese taal van 100 jaar geleden erop. 
9/11/202251 minutes, 57 seconds
Episode Artwork

2e uur: Nazimiljardairs, nominaties Libris Geschiedenisprijs, Het Spoor Terug Rampjaar 2

Het is 350 jaar geleden dat het rampjaar plaats heeft gevonden. Dit betekende het einde van het regime van Johan de Witt en het herstel van het stadhouderschap van de Oranjes. Daarom in Het Spoor Terug een vierdelige documentaire gemaakt door Mathijs Deen, met deze aflevering het tweede deel: de val van De Witt. Verder: is David de Jong te gast om te praten over zijn boek Nazimiljardairs en worden de genomineerde boeken voor de Libris Geschiedenisprijs bekend gemaakt
9/11/202252 minutes, 26 seconds
Episode Artwork

2e uur: historische boeken, column en Het Spoor Terug, OVT 04-09-2022

Het is 350 jaar geleden dat het rampjaar plaats heeft gevonden. Dit betekende het einde van het regime van Johan de Witt en het herstel van het stadhouderschap van de Oranjes. Daarom in Het Spoor Terug een vierdelige documentaire gemaakt door Mathijs Deen, met deze aflevering het eerste deel: de inval.  Verder: bespreekt Bart Funnekotter historische boeken en is er een column van Micha Wertheim.
9/4/202251 minutes, 35 seconds
Episode Artwork

1e uur: Referendum in Chili, Gezinshereniging, Spaanse 'Stonehenge', OVT 04-09-2022

4 september is een historische dag in Chili. Dit jaar omdat er een referendum plaats vindt over een wijziging van de grondwet gedateerd uit 1980. Maar ook omdat er 52 jaar geleden de eerste revolutionaire president, Salvador Allende, werd gekozen. Te gast om hierover te spreken is Jan van der Putten. Verder: vertelt Saskia Bonjour over hoe het kabinet gezinshereniging bij erkende statushouders uitstelt, is Josephine Rijkaarts te gast om de vraag te beantwoorden of Winnetou wel 'woke' was en legt Luc Armkreutz uit wat voor invloed droogte heeft op de Spaanse 'Stonehenge' en andere archeologische vindplaatsen.
9/4/202251 minutes, 59 seconds
Episode Artwork

1e uur: Als de overheid faalt #8: De enquêtes van de toekomst en crisis in de vluchtelingenopvang

In de laatste aflevering van de zomerserie 'Als de overheid faalt' onderzoeken Jos Palm en Michal Citroen de parlementaire enquêtes die ons te wachten staan in de nabije toekomst. Verder: Marlou Schrover, hoogleraar Migratiegeschiedenis over de opvangcrisis van vluchtelingen
8/28/202252 minutes, 7 seconds
Episode Artwork

2e uur: Vakantieman Erella Grassiani bezoekt een markt in Tel Aviv en in Het Spoor Terug: 'Mijn route volgt niet de paden' van Anton de Goede, OVT 28-08-2022

De in Heerlen geboren schrijver-dichter Anton Dautzenberg zette een wandeling uit in het Zuid-Limburgse Gulpdal en besloot die te verbeelden in een gedicht. Het werd een ode aan het landschap, aan zijn jeugd en bovenal aan de verbeelding. Anton de Goede zocht de dichter op in Schaesberg, het dorp waar Dautzenberg opgroeide, in de Oostelijke Mijnstreek. Samen togen zij daarna naar het Gulpdal, verder wandelend door de natuur, waarbij riskante plekken niet werden gemeden. Verder: Vakantieman Erella Grassiani bezoekt een markt in Tel Aviv, OVT 28-08-2022
8/28/202251 minutes, 33 seconds
Episode Artwork

2e uur: Vakantieman Hassnae Bouazza in Libanon en in Het Spoor Terug: 'De geplande commune' van Veerle van Dieren, OVT 21-08-2022

In de jaren 70 van de vorige eeuw laat de gemeente Utrecht een tiental flats bouwen in de wijk Overvecht. Flats die niet alleen meer ruimte en comfort moeten bieden aan de bewoners, maar die ook een harmonieuzer gezinsleven moeten stimuleren, contactstoornissen moeten tegengaan en een liefdesgemeenschap mogelijk moeten maken. Idealen die zelfs voor die tijd hoog gegrepen lijken. Bewoner en programmamaker Veerle van Dieren dook in het rijke verleden van de Experimentele Flats. Verder: Vakantieman Hassnae Bouazza reist naar de havenstad Byblos in Libanon, OVT 21-08-2022
8/21/202251 minutes, 27 seconds
Episode Artwork

1e uur: Als de overheid faalt #6: Grootschalige fraude in de bouw, aanslag Salman Rushdie, OVT 14-08-2022

In de 8-delige serie 'Als de overheid faalt' onderzoeken Jos Palm en Michal Citroen hoe de parlementaire enquête in het verleden wanbeleid aan de kaak stelde. In deze 6e aflevering: de enquête naar grootschalige bouwfraude. Verder: we bespreken de aanslag op Salman Rushdie, OVT 14-08-2022
8/14/202252 minutes, 24 seconds
Episode Artwork

2e uur: Vakantieman Job van Tol in Apeldoorn en in Het Spoor Terug: 'De perfecte amateur' van Marten Minkema, OVT 14-08-2022

Veelzijdig surrealist Louis Lehmann (1920-2012) was danser, tekenaar, vertaler, recensent, musicus, componist en bovendien internationaal erkend scheepsarcheoloog. Maar het meest beroemd is hij als dichter. Al voor de oorlog gold Lehmann als aanstormend poët en wonderkind. Zelf zag Louis zijn dichterschap vooral als grote sta-in-de-weg voor een echte baan, die hij inderdaad nooit kreeg. Mensen die dat wel lukte, waren voor hem grote tovenaars die hij benijdde. Verder: Vakantieman Job van Tol tipt het oudste dierenverblijf van Nederland, OVT 14-08-2022
8/14/202254 minutes, 14 seconds
Episode Artwork

2e uur: Vakantieman Marlisa den Hartog in een Italiaans Palazzo en in Het Spoor Terug: 'Ik zag hoe zwart ik was' van Sandra Rottenberg, OVT 07-08-2022

Het leven van Rosey Pool, geboren in 1905 in Amsterdam en gestorven in 1971 in London, raakte aan vrijwel alle grote gebeurtenissen in de 20e eeuw. Ze bevond zich vaak in het oog van de storm. Als activist, socialist, vervolgde Jodin en lesbische vrouw kwam ze op voor Afro-Amerikaanse dichters en schrijvers. Haar bloemlezingen met door haar vertaalde gedichten vonden een gretig publiek in de jaren ’50 en ’60 van de vorige eeuw. Ze leek vergeten en verdwenen, tot Lonneke Geerlings in 2020 promoveerde op haar biografie. Verder: Vakantieman Marlisa laat ons erotische fresco's zien in een Italiaans Palazzo, OVT 07-08-2022
8/7/202253 minutes, 8 seconds
Episode Artwork

1e uur: Als de overheid faalt #5: De Bijlmer vliegramp, OVT 07-08-2022

In de 8-delige serie 'Als de overheid faalt' onderzoeken Jos Palm en Michal Citroen hoe de parlementaire enquête in het verleden werden aangewend om wanbeleid aan de kaak te stellen. Deze aflevering: de enquête naar de Bijlmerramp. Te gast in deze aflevering: huisarts en publicist Nizaar Makdoembaks, politicus Rob van Gijzel en journalist Vincent Dekker. Verder: de eerste linkse president van Colombia, OVT 07-08-2022
8/7/202255 minutes, 8 seconds
Episode Artwork

1e uur: Als de overheid faalt #4: Opsporing en aanpak van drugscriminaliteit, oorlogsmisdadiger Willem van Oranje?, OVT 31-07-2022

In de jaren 90 was de zware criminaliteit rondom drugsimperia nog een nieuw fenomeen. Dat vroeg dan ook om een strenge aanpak en moderne opsporingsmethoden. Een ontwikkeling die, volgens de parlementaire enquêtecommissie, tot een crisis leidde waarbij Openbaar Ministerie en politie er ordinair ruziënd een enorme puinhoop van hadden gemaakt. Verder: oorlogsmisdadiger Willem van Oranje?, OVT 31-07-2022
7/31/202253 minutes, 44 seconds
Episode Artwork

2e uur: Vakantieman Milo van Bokkum in een Joodse enclave in Siberië en in Het Spoor Terug: 'Naar zee!' van Mathijs Deen, OVT 31-07-2022

Ze gingen soms al voor hun vijftiende naar zee, de matrozen, machinisten, vissers die nu met pensioen zijn. De landrotten die hun dagen op de vaste wal hebben gesleten kunnen zich maar moeilijk voorstellen hoe het voor hun generatiegenoten was om altijd maar op zee te zijn. Mathijs Deen keek met zeevarenden terug op hun leven. Verder: Vakantieman Milo van Bokkum reist naar een Joodse enclave in het Oosten van Siberië, OVT 31-07-2022
7/31/202253 minutes, 10 seconds
Episode Artwork

2e uur: Vakantieman Melanie During in de prehistorie en in Het Spoor Terug: 'De Mallemolen' van Jan Maarten Deurvorst, OVT 24-07-2022

Op een autovrij hofje in Den Haag met piepkleine huurwoningen werden talloze grootheden geboren. Jonge kunstenaars in alle disciplines kwamen vanaf de jaren vijftig op de Mallemolen wonen en bouwden er een gemeenschap zonder regels, waar woest werd gedronken en wild gevochten en waar de creativiteit moest ontstaan uit totale vrijheid. Jan Maarten Deurvorst maakte een portret van het hofje. Verder: Vakantieman Melanie During neemt ons mee naar de prehistorie, OVT 24-07-2022
7/24/202253 minutes, 14 seconds
Episode Artwork

1e uur: Als de overheid faalt #3: Overheidssteun aan de scheepsbouw, diervriendelijke wet, OVT 24-07-2022

Heel Den Haag wist van dit schandaal, maar niemand durfde in te grijpen. Want Nederlands trots, onze scheepsbouw die de concurrentie met Japan niet aan kon, stond op het spel. De overheid pompte in totaal 2,2 miljard in de zieltogende bedrijfstak, waarvan geen cent werd terug gezien. In 1983 was de maat vol: het was tijd voor een enquête. Verder: diervriendelijke wet, OVT 24-07-2022
7/24/202251 minutes, 29 seconds
Episode Artwork

2e uur: Vakantieman Bareez Majid in Iraaks-Koerdistan en in Het Spoor Terug: 'Nagekomen verhalen' van Sandra Rottenberg, OVT 17-07-2022

Wie waren de 400 mannen die tijdens de Februaristaking van 1941 zijn opgepakt, en van wie slechts een handvol de naziterreur overleefde? Historica Wally de Lang begon een intensieve speurtocht en heeft de levens van bijna al deze mannen en hun familie kunnen reconstrueren in een boek en een tentoonstelling. Sandra Rottenberg maakte er een documentaire over. Verder: Vakantieman Bareez Majid tipt een museum in Iraaks-Koerdistan, OVT 17-07-2022
7/17/202252 minutes, 15 seconds
Episode Artwork

1e uur: Als de overheid faalt #2: De oorlogsenquête, kijken naar het verleden met de ruimtetelescoop, OVT 17-07-2022

Kort na de oorlog verscheen een vernietigend rapport: zowel de regering in Londen als het Rode Kruis hadden gefaald bij de hulpverlening aan gedeporteerde Joden en politieke gevangen. Het vormde de aanzet voor de enquête naar het regeringsbeleid 1940-1945. Want als het Londense oorlogskabinet bij zoiets cruciaals als de opvang van overlevenden tekort was geschoten, had het dat misschien meer steken laten vallen? Verder: met de James Webb ruimtetelescoop kijken we ‘terug in de tijd’. Wat betekent dat, in hemelsnaam?, OVT 17-07-2022
7/17/202251 minutes, 45 seconds
Episode Artwork

2e uur: Vakantieman Femke van Zeijl in de Braziliaanse wijk van Lagos en in Het Spoor Terug: 'Sporen van drugs' van Emmie Kollau, OVT 10-07-2022

Iedereen doet wel eens wat stoms in zijn jeugd, maar wat als je daden uit het verleden je je hele leven blijven achtervolgen? In Sporen van Drugs zoekt Emmie Kollau drie overlevers op van de heroïne-epidemie van de jaren zeventig en tachtig. Verder: Vakantieman Femke van Zeijl gaat naar de Braziliaanse wijk van Lagos, Nigeria, OVT 10-07-2022
7/10/202252 minutes, 1 second
Episode Artwork

1e uur: Als de overheid faalt #1: De toestand in fabrieken en werkplaatsen, moord op Abe, OVT 10-07-2022

De ‘Enquête betreffende werking en uitbreiding der wet van 19 september 1874 en naar den toestand van fabrieken en werkplaatsen’, zoals ze officieel heette, onderzocht de arbeidsomstandigheden in Nederland. Als initiatief van vooruitstrevende liberalen werd de enquête na veel mitsen en maren geaccepteerd door behoudende kamerleden. Want ook zij begrepen wel dat er iets helemaal mis was met ‘de toestand der werkende klasse’. Verder: is de moord op Shinzō Abe echt wel zo uitzonderlijk als de media melden? Japanoloog Luk van Haute is te gast. OVT 10-07-2022
7/10/202252 minutes, 5 seconds
Episode Artwork

1e uur: boerenprotesten, het dagboek van Anne Frank verscheen 75 jaar geleden, de zwaarste Tour de France uit de geschiedenis, podcast 'Schandaal en controverse in de Russische literatuur', de column van John Jansen van Galen...

De actievoerende boeren roepen op om maandag 'heel Nederland plat te leggen’. Eerder deze week brak een groep door een politieblokkade bij het huis van minister Van der Wal. ‘Dit gaat niet om geld, maar om onze identiteit’, zo wordt er gezegd. Dat sentiment klonk ook zo’n dertig jaar terug: in 1989 en 1990 hielden boze boeren een reeks ingrijpende protesten. Verder: het dagboek van Anne Frank verscheen 75 jaar geleden, de zwaarste Tour de France uit de geschiedenis, podcast 'Schandaal en controverse in de Russische literatuur', de column van John Jansen van Galen, OVT 03-07-2022
7/3/202251 minutes, 58 seconds
Episode Artwork

2e uur: is racisme af te leren?, Het Spoor Terug: Een halve eeuw interrail, OVT 03-07-2022

Het Zuid-Afrika van eind 20e eeuw was het schoolvoorbeeld van een racistische samenleving, waar met Apartheid rassensegregatie geïnstitutionaliseerd werd. Tegenwoordig zijn witte mensen in Zuid-Afrika een demografische minderheid, die op politiek gebied gedomineerd worden door de zwarte bevolking. Om zich, na de afschaffing van apartheid, aan de nieuwe werkelijkheid aan te passen, moest de witte bevolking ‘racisme afleren’, aldus socioloog Jacob R. Boersema. Verder: Het Spoor Terug: Een halve eeuw interrail, OVT 03-07-2022
7/3/202252 minutes, 3 seconds
Episode Artwork

2e uur: de vroegste Nederlandse slavernij, de column van Abdelkader Benali, in Het Spoor Terug: de Hunebedbouwer, OVT 26-06-2022

In oktober 1595 heeft de eerste Nederlandse expeditie naar Azië net Kaap de Goede Hoop gerond, en legt de vloot aan bij Madagaskar, aan de oostkant van Afrika. Als ze weer vertrekken rooft de bemanning twee tieners van het eiland mee. De jongens worden aan boord gebracht, in de boeien geslagen en ‘verdeeld’ onder de hoge piefen op het schip. Daarmee zijn de twee jongens, voor zover bekend, de eerste Nederlandse tot slaaf gemaakten. Journalist Leendert van der Valk ontdekte dit verhaal tijdens zijn onderzoek naar de beginperiode van de Nederlandse slavernij. Verder: de column van Abdelkader Benali, in Het Spoor Terug: de Hunebedbouwer, OVT 26-06-2022
6/26/202252 minutes, 16 seconds
Episode Artwork

1e uur: de tand van Lumumba, Hooggerechtshof draait recht op abortus terug in VS, de opkomst van de gezondheidscultuur, OVT 26-06-2022

Vele millennia was de grote vraag voor de mens: hoe kom ik aan genoeg eten om te overleven? Sinds kort kampt vooral het Westen juist met het luxeprobleem van overvoeding. In reactie daarop lijkt een 'gezonde leefstijl', met dieetpillen en fitnessgoeroe's, een ware cultus geworden. Hoe is het zover gekomen? John Verriet deed onderzoek naar de opkomst van de gezondheidscultuur. Verder: de tand van Lumumba, Hooggerechtshof draait recht op abortus terug in VS, OVT 26-06-2022
6/26/202251 minutes, 53 seconds
Episode Artwork

T. Rex raadsel opgelost?

Waarom heeft de Tyrannosaurus Rex toch zulke rare korte armpjes? Die vraag plaagt de wetenschap al sinds in 1900 het eerste fossiel van deze dino ontdekt werd. Want hoe angstaanjagend de enorme T. Rex er ook uit moet hebben gezien, die kleine voorpootjes steken daar wat onbeholpen bij af. Deze week verscheen onderzoek dat een nieuwe verklaring biedt. Paleontoloog Melanie During van de Uppsala Universiteit in Zweden is te gast om ons te vertellen of het raadsel van de T. Rex nu eindelijk is oplost.
6/19/20226 minutes, 17 seconds
Episode Artwork

2e uur: Historische Boeken met Wim Berkelaar, Het Spoor Terug: Schoremstad, OVT 19-06-2022

Op een industrieterrein in Amsterdam-Noord staat een oud, wit poortgebouw. Het is de enige herinnering aan Asterdorp, de woonschooldie in 1927 opende om 'ontoelaatbare' en 'onmaatschappelijke' gezinnen te huisvesten en op te voeden. Ignace Schoot en Mandula van den Berg duiken in de geschiedenis van dit vergeten dorp en zien de gevolgen van het doorgeslagen maakbaarheidsideaal. Wat gebeurt er als beleidsmakers huisvesting gebruiken om goede burgers te kneden? Verder: Historische Boeken met Wim Berkelaar, OVT 19-06-2022.
6/19/202251 minutes, 19 seconds
Episode Artwork

1e uur: de uitbreiding van de NAVO, waarom de T. Rex zulke kleine armpjes heeft, de column van Micha Wertheim, Frank Westerman over onwaarschijnlijke reisverhalen, 'Onze koloniale erfenis' opent in Het Tropenmuseum, OVT 19-06...

De NAVO moet haar tanden laten zien om onze democratie te verdedigen, zo klinkt het sinds de oorlog in Oekraïne. Binnenkort overlegt de NAVO in Brussel over toetreding van Finland en Zweden. Is onze democratie nog in veilige handen? En is uitbreiding wijs, of juist een verkeerd gebaar naar Poetin? Verder: 'Onze koloniale erfenis' in het Tropenmuseum, waarom de T. Rex zulke korte armpjes heeft, Frank Westerman over onwaarschijnlijke reisverhalen, de column van Micha Wertheim, OVT 19-06-2022.
6/19/202251 minutes, 57 seconds
Episode Artwork

2e uur: proefschrift over Iraaks-Koerdische herinneringscultuur, Het Spoor Terug: Dr. Rat, OVT 12-06-2022

De stad Halabja wordt ook wel het ‘Hiroshima van Koerdistan’ genoemd. In 1988 voerde de Iraakse regering hier een gifgasaanval uit, met gruwelijke gevolgen. Het is een voorbeeld van het extreme geweld dat de overheid tegen Koerden in het Noorden van Irak gebruikte. Bareez Majid promoveerde vorige maand in Leiden op een proefschrift over de Iraaks-Koerdische herinneringscultuur en is te gast om over haar onderzoek te vertellen. In Het Spoor Terug: Dr. Rat - Het korte leven van een graffiti artiest, OVT 12-06-2022.
6/12/202252 minutes, 26 seconds
Episode Artwork

1e uur: artillerie in de Donbas, hoe een Joegoslavisch handbalteam op de vlucht voor de oorlog in Nederland belandde, de column van Sana Valiulina, Bataafs superioriteitsdenken in de 18e eeuw, OVT 12-06-2022

In de oorlog met Oekraïne is Rusland overgestapt op een nieuwe tactiek: het bestookt het front van afstand met artillerie en luchtbombardementen. Stalin noemde artillerie ooit ‘The God of War’. Hoe heeft de Russische traditie in het gebruik van dit soort vuurwapens zich ontwikkeld? Verder: hoe een Joegoslavisch handbalteam op de vlucht voor de oorlog in Nederland belandde, Bataafs superioriteitsdenken in de 18e eeuw, de column van Sana Valiulina, OVT 12-06-2022.
6/12/202253 minutes
Episode Artwork

2e uur: vloek van ruim drieduizend jaar oud ontcijferd, fascinatie voor de 'wondermens', Het Spoor Terug: Hekserij op het platteland, OVT 05-06-2022

‘Vervloekt door de God JHW. Je zult vervloekt sterven.’ Die tekst ontcijferde een onderzoeksteam op een loden tablet dat is opgegraven bij de Palestijnse stad Nablus. Het team dat de inscriptie ontcijferde weet vrijwel zeker dat het tablet uit de periode tussen 1500 en 1200 vóór Christus stamt. Verder: de fascinatie voor de wondermens, Het Spoor Terug: Hekserij op het platteland, OVT 05-06-2022
6/5/202252 minutes, 2 seconds
Episode Artwork

1e uur: Nederland herbewapent, Amazone blijkt minder ongerept dan gedacht, Tattoo-koning Schiffmacher over Borneo-reis ‘door de hel’, de column van Nelleke Noordervliet, OVT 05-06-2022

Minister Ollongren sprak van een ‘historisch moment' deze week bij de presentatie van de defensienota. Nederland gaat 5 miljard extra per jaar uitgeven aan de eigen verdediging, een verhoging van veertig procent. Waarom toont Nederland zich nu bereid in de buidel te tasten voor defensie, en is dat inderdaad een breuk met eerder beleid? Verder: Amazone blijkt minder ongerept dan gedacht, Tattoo-koning Schiffmacher over Borneo-reis ‘door de hel’, de column van Nelleke Noordervliet.
6/5/202252 minutes, 18 seconds
Episode Artwork

1e uur: de Amerikaanse wapenlobby, Jemenitische kinderaffaire, de column van Abdelkader Benali, 17e-eeuwse educatiereizen, Russische legeropstand uit 1825, OVT 29-05-2022

Amper 72 uur na de schietpartij op een school in Uvalde, waarbij 19 kinderen en 2 leraren vermoord werden, opent in Houston, daar 5 uur rijden vandaan, het jaarlijkse congres van de NRA. Daar zal het recht op wapenbezit blijvend worden verdedigd. Hoe is de wapenlobby in de VS zo sterk geworden? Verder: een Russische legeropstand uit 1825, vormende reisjes voor 17e-eeuwse rijkeluiszonen, de Jemenitische kinderaffaire, de column van Abdelkader Benali, OVT 29-05-2022
5/29/202252 minutes, 36 seconds
Episode Artwork

2e uur: scheepswrakken in de polder, Historische boeken met Nadia Bouras, Het Spoor Terug: De zaak Eibert Meester, OVT 29-05-2022

Het is het grootste scheepskerkhof op land ter wereld, de provincie Flevoland. Maar liefst 450 scheepswrakken zijn daar inmiddels al in de klei gevonden. Wrakken waar maar weinig bekend over is. Podcast-maker Jon Hille en maritiem archeoloog Yftinus van Popta gingen op zoek naar de persoonlijke, vaak dramatische verhalen die schuilgaan achter deze wrakken. Ze maakten er een vierdelige serie over: Het wrakke water. Bedenker van de serie Jon Hille is te gast. Verder: Historische boeken met Nadia Bouras, Het Spoor Terug: De zaak Eibert Meester, OVT 29-05-2022
5/29/202252 minutes, 58 seconds
Episode Artwork

2e uur: Handjeklap-provincie Limburg, Het Spoor Terug: 'Moslima' #2

In Limburg trad verleden jaar het voltallige provinciebestuur af wegens gebrek aan integriteit. Onderzoeksjournalist Joep Dohmen sloeg ruim een kwarteeuw geleden al alarm over de Limburgse handjeklap-cultuur. Dohmen schreef samen met Paul van der Steen ‘De Vriendenreünie’, dat deze week verschijnt. Verder: Het Spoor Terug: 'Moslima' #2, OVT 22-05-2022
5/22/202252 minutes, 8 seconds
Episode Artwork

1e uur: de racistische theorie achter de massamoord in Buffalo, de column van John Jansen van Galen, 'Vrouwen van Suriname' gerestaureerd, een biografie van de spermabank, OVT 22-05-2022

Vreemd eigenlijk dat niemand eerder een geschiedenis van de spermabank geschreven heeft. Dat is de gedachte die in je opkomt als je het boek Zaad zonder naamvan de Belgische historica Tinne Claes leest. Het is namelijk een geschiedenis vol van menselijk drama, met verhalen over diepe kinderwensen, taboes, familiegeheimen, geld, machtsmisbruik én groot geluk. Verder: de racistische theorie achter de massamoord in Buffalo, 'Vrouwen van Suriname' gerestaureerd, OVT 22-05-2022
5/22/202252 minutes, 4 seconds
Episode Artwork

1e uur: Historische verkiezingsuitslag Noord-Ierland, het duistere verleden van de BMW-familie, de relikwieën van de profeet Mohammed, Henk Schulte Nordholt over 'Merdeka', OVT 15-05-2022

Sinn Féin heeft de verkiezingen in Noord-Ierland gewonnen. Nog niet zo lang geleden werd de partij gezien als politieke tak van de IRA, nu mag ze de premier gaan leveren. Voor het eerst komt een partij aan de macht die hereniging met de rest van Ierland nastreeft. Wat gaat deze historische overwinning betekenen? Verder: Het duistere verleden van de BMW-familie, de relikwieën van de profeet Mohammed, Henk Schulte Nordholt over 'Merdeka', OVT 15-05-2022
5/15/202252 minutes, 9 seconds
Episode Artwork

2e uur: de heiligverklaring van Titus Brandsma, de column van Micha Wertheim, Het Spoor Terug: 'Moslima' #1, OVT 15-05-2022

Het wordt een grote ceremonie op het Sint-Pietersplein. Zondagochtend 15 mei, onder uitzendtijd van OVT, wordt de Nederlandse priester Titus Brandsma (1881-1942) heilig verklaard door paus Franciscus in Rome. Hoe bijzonder is het dat er een Nederlander heilig wordt verklaard, en waarom valt die eer nu aan Titus Brandsma ten deel? We vragen het aan historicus Wim Berkelaar. Verder: de column van Micha Wertheim, Het Spoor Terug: 'Moslima' #1, OVT 15-05-2022
5/15/202251 minutes, 30 seconds
Episode Artwork

2e uur: 'Verloren Oorlogskind', de column van Nelleke Noordervliet, Het Spoor Terug: PTSS #2, OVT 08-05-2022

‘Er mist iemand.’ Woorden die op elke verjaardag van de overgrootmoeder van Thomas Sijtsma vielen. Iedereen wist dat het om Harry Davids ging, en niemand wist waar hij was. Een Joodse jongen die tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt geboren. Als onderduiker komt hij terecht bij Berend en Jeltje Bakker, de overgrootouders van Sijtsma. Daar groeit het kind op, beschermd tegen de Duitsers. Verder: de column van Nelleke Noordervliet, Het Spoor Terug: PTSS #2, OVT 08-05-2022
5/8/202253 minutes, 2 seconds
Episode Artwork

1e uur: Keren de VS terug naar het tijdperk van vóór Roe v. Wade?, de deportatie van de Krim-Tataren, de geschiedenis van het Russisch in Oekraïne, banaantje-aap verhalen, OVT 08-05-2022

Wat gebeurt er als het Amerikaanse Hooggerechtshof beslist om de uitspraak van Roe v. Wade ongedaan te maken? In 1973 werd met die zaak het nationale recht op abortus vastgelegd. Keert Amerika terug naar het tijdperk waarin abortus in de ene staat legaal was, en in de andere illegaal? Verder: de deportatie van de Krim-Tataren, de geschiedenis van het Russisch in Oekraïne, banaantje-aap verhalen, OVT 08-05-2022
5/8/202252 minutes, 46 seconds
Episode Artwork

2e uur: de column van Abdelkader Benali, Historische Boeken met Wim Berkelaar, Karel Lanser over PTSS, Het Spoor Terug: PTSS #1: Mannen huilen niet, OVT 01-05-2022

De Griekse held Ajax pleegde zelfmoord nadat hij in een flashback aan de oorlog een kudde schapen had aangevallen. Tegenwoordig had hij wellicht gediagnosticeerd kunnen worden met PTSS: posttraumatisch stresssyndroom. Pas in 1980 werd deze term opgenomen in het DSM. Herhaling van een tweedelige docu uit 2013 over oorlogstrauma's en de behandeling daarvan. Verder: Historische Boeken met Wim Berkelaar, de column van Abdelkader Benali en Karel Lanser over PTSS, OVT 01-05-2022
5/1/202254 minutes, 42 seconds
Episode Artwork

1e uur: Stukjes deur van de Hagia Sophia opgegeten, Zwitserse neutraliteit onder druk, 'Crapuul: kroniek van een krottenwijk', Hollywoodserie biedt nieuw perspectief op Watergate', OVT 01-05-2022

De bewoners van het Stokstraatkwartier in Maastricht werden het ‘crapuul’ genoemd: het uitschot. De voormalige volkswijk is tegenwoordig een mondain winkelgebied. Frank Bokern schreef een boek over de buurt die ontstond als tragisch nevenproduct van de vroege industriële revolutie in Maastricht. Verder: een Hollywoodserie als nieuw perpectief op Watergate, de deur van de Hagia Sophia wordt langzaam opgegeten, Zwitserse neutraliteit onder druk door oorlog in Oekraïne, OVT 01-05-2022
5/1/202253 minutes, 16 seconds
Episode Artwork

2e uur: waarom donkere materie ertoe doet, de column van John Jansen van Galen, Het Spoor Terug: De man met de rammelaars #2

Hoe raak je 85% van het universum 'kwijt'? Dat vroeg de natuurkundige Jaco de Swart zich af. De afgelopen eeuw kwamen astronomen langzaam tot het besef dat zo’n 85% van het universum bestaat uit iets wat ze niet kunnen zien, en waar ze bijna niks over weten. Voor het gemak hebben ze het maar ‘donkere materie’ genoemd. Verder: de column van John Jansen van Galen, Het Spoor Terug: De man met de rammelaars #2, OVT 24-04-2022
4/24/202252 minutes, 12 seconds
Episode Artwork

1e uur: Macron en Le Pen: links noch rechts?, 'Babi Yar. Context', de ondergang van de Koersk, Spaghettiwestern-componist Ennio Morricone, OVT 24-04-2022

‘Ni droit, ni gauche’: links noch rechts. Zo afficheren de Franse presidentskandidaten Emmanuel Macron en Marine Le Pen zich. Is de tijd van traditioneel links en rechts in de politiek echt voorbij? En zo ja, wat is er dan voor in de plaats gekomen: een tweedeling tussen het mondaine Frankrijk en dat van de vergeten Fransen in gele hesjes? Verder: de documentaire Babi Yar. Context, Ennio Morricone's verlangen naar erkenning, de ondergang van de Koersk, OVT 24-04-2022
4/24/202252 minutes, 4 seconds
Episode Artwork

2e uur: Historische boeken met Bart Funnekotter, Het Spoor Terug: De man met de rammelaars #1

Wat beweegt een volwassen man om een verzameling van bijna duizend rammelaars aan te leggen? Als podcastmaker Lotte van Gaalen op zoek gaat naar het antwoord op deze vraag, stuit ze op het wonderlijke levensverhaal van Heinz Keijser: de man met de rammelaars. Verder: Historische boeken met Bart Funnekotter, OVT 17-04-2022
4/17/202252 minutes, 22 seconds
Episode Artwork

1e uur: Bart van der Boom over de Joodse Raad, dagboek van een Spanjestrijder, Ruslands meest beruchte nationalist, de scheepsramp die tot de stichting van Kaapstad leidde, de column van Nelleke Noordervliet, OVT 17-04-2022

In 1647 verging het VOC-schip De Haarlem in de Tafelbaai. Het leidde tot de permanente vestiging van Europeanen in Zuid-Afrika en de stichting van Kaapstad. Historicus Bart Gielen probeert het scheepswrak van De Haarlem te traceren om deze geschiedenis letterlijk boven water te halen. Verder: Bart van der Boom over de Joodse Raad, het dagboek van een Spanjestrijder, de beruchte Russische nationalist Zjirinovski, de column van Nelleke Noordevliet, OVT 17-04-2022
4/17/202252 minutes, 38 seconds
Episode Artwork

1e uur: Vijftig jaar na 'Grenzen aan de Groei', OVT 10-04-2022

We leven vijftig jaar na 'Grenzen aan de Groei', het rapport waarin Amerikaanse wetenschappers waarschuwden dat de mensheid de planeet in rap tempo uitputte. Politici, media en wetenschappers doken onmiddellijk op het boekje dat was gemaakt in opdracht van de Club van Rome. Waarom werd 1972 niet het keerpunt waar men toen van droomde? Te gast zijn klimaatjournalist Jaap Tielbeke. historicus Geert Buelens, en oud-politicus Jan Pronk, OVT 10-04-2022
4/10/202252 minutes, 58 seconds
Episode Artwork

2e uur: de column van John Jansen van Galen, oorlogsmisdaden in Boetsja, Het Spoor Terug: Roermond als epicentrum, OVT 10-04-2022

Boetsja zal wellicht in de geschiedenisboeken worden toegevoegd aan het rijtje van My Lai en Srebrenica. Ook dat waren anonieme plekken, totdat zich een bloedbad ontvouwde in het Vietnamese dorpje in 1968, en een massa-executie plaatsvond nabij de VN-Enclave in 1995. Sindsdien staan de beide plaatsnamen voor oorlogsmisdaden en genocide. Een gruwelijk etiket waarvoor wellicht ook Boetsja in aanmerking komt. Maar hoe moeten we naar de gebeurtenissen in Boetsja kijken? Was er sprake van voorbedachte rade of van ontsporing van geweld? Te gast zijn historicus Karel Berkhoff en Alette Smeulers, hoogleraar strafrecht en criminologie van internationale misdrijven. Verder: de column van John Jansen van Galen, Het Spoor Terug: Roermond als epicentrum, OVT 10-04-2022
4/10/202252 minutes, 46 seconds
Episode Artwork

1e uur: de Russische oorlogskerk, de Fins-Russische Winteroorlog, eerherstel voor vermoorde heksen in De Peel, de column van Nelleke Noordervliet, OVT-blog over Russischtalige media, OVT 03-04-2022

Rusland voert in Oekraïne een oorlog tegen de Westerse goddeloosheid, aldus het hoofd van de Russisch-Orthodoxe Kerk. Poetin en Kirill, de patriarch van Moskou, lijken twee handen op één buik. Waar komt die kerkelijke gezagsgetrouwheid vandaan? Hoort de kerk niet de tegenspreker te zijn van een gewelddadig werelds gezag? Verder: eerherstel voor vermoorde heksen in De Peel, de Fins-Russische Winteroorlog, de column van Nelleke Noordervliet, OVT-blog over Russischtalige media, OVT 03-04-2022
4/3/202252 minutes, 14 seconds
Episode Artwork

2e uur: 'Lentz: De man achter het persoonsbewijs', Het Spoor Terug: Oude muziek, OVT 03-04-2022

Jurriën Rood schreef Lentz, de man achter het persoonsbewijs, eenfilosofische biografie van een zo goed als onbekende man die als ambtenaar een cruciale, voor Nederland zeer schadelijke rol vervulde tijdens de Tweede Wereldoorlog. En in Het Spoor Terug: Oude muziek, OVT 03-04-2022
4/3/202252 minutes, 18 seconds
Episode Artwork

2e uur: de column van Micha Wertheim, 'Adolf Hitler: De beeldbiografie', Het Spoor Terug: de Hovenier, OVT 27-03-2022

Over Adolf Hitler zijn talloze publicaties verschenen. Maar volgens historici Erik Somers en René Kok, beide verbonden aan het NIOD, vertoonde die veelheid aan materiaal tot nu toe een opvallende lacune: een gedegen fotohistorisch onderzoek. En dat terwijl foto’s vanaf de jaren twintig juist een cruciale rol speelden in de totstandkoming van de zogenaamde 'Führermythe'. Verder: de column van Micha Wertheim en in Het Spoor Terug: de Hovenier, over tuinbeheer als vakmanschap, OVT 27-03-2022
3/27/202251 minutes, 38 seconds
Episode Artwork

1e uur: de Holodomor, de oorsprong van het internationaal oorlogsrecht, Oekraïens erfgoed onder vuur, OVT 27-03-2022

Uitroeiing door honger: het is de letterlijke betekenis van de Oekraïense term Holodomor. Begin jaren dertig dwong Stalin de Oekraïners hun oogst af te staan aan de Sovjetautoriteiten. Miljoenen mensen stierven hierdoor de hongerdood. Hoe bepaalt de Holodomor de Oekraïense nationale identiteit, en de Oekraïense blik op Rusland? Verder: de oorsprong van het internationaal oorlogsrecht, Oekraïens erfgoed onder vuur, OVT 27-03-2022
3/27/202251 minutes, 52 seconds
Episode Artwork

2e uur: Historische boeken met Nadia Bouras, de column van Abdelkader Benali en in Het Spoor Terug: Het gezicht van de trein, OVT 20-03-2022

In Het Spoor Terug: 'Het gezicht van de trein', gemaakt door Marten Minkema. Thuis kan je alles naar eigen smaak inrichten. Maar reis je met de trein, dan zit je in het interieur van Niels Greif en zijn team. Greif was bijna een halve eeuw designer bij de Nederlandse Spoorwegen en schreef daarover het boek Treinen ontwerpen. Een documentaire over de perfecte treinstoel, kunst in de trein en de eeuwige strijd tussen design en techniek. Verder: Historische Boeken met Nadia Bouras, de column van Abdelkader Benali, OVT 20-03-2022
3/20/202251 minutes, 58 seconds
Episode Artwork

1e uur: Oekraïens graan, Poetin zaait angst met Stalin-terminologie, Oekraïense kozakkenidentiteit, Tsjetsjeense moordcommando’s, OVT 20-03-2022

Poetin bezigde deze week opnieuw macabere taal in een toespraak op de Russische televisie: hij had het over de 'zelfreiniging' van het land om met 'nationale verraders' af te rekenen. Die woorden roepen associaties op met de terreur en zuiveringen onder Stalin. Waarom verwijst Poetin naar dit zwarte verleden? Verder: het graan van Oekraïne, Tsjetsjeense moordcommando’s, de Oekraïense kozakkenidentiteit, OVT 20-03-2022.
3/20/202252 minutes, 16 seconds
Episode Artwork

2e uur: Oorlog in de dierentuin, de column van Micha Wertheim, Het Spoor Terug: Als geschiedenis in je opstaat #3

Afgelopen week klonk een noodkreet vanuit de dierentuin in Charkiv. In de tweede grootste stad van het land woedt de oorlog hevig. De dierenverzorgers van de oudste dierentuin van Oekraïne vrezen dat ook de dierentuin geraakt zal worden door de vallende bommen. Veel dierentuinen kennen een roerige geschiedenis, we duiken in deze verhalen. Verder: de column van Micha Wertheim en in Het Spoor Terug: Als geschiedenis in je opstaat #3, OVT 13-03-2022.
3/13/202252 minutes, 26 seconds
Episode Artwork

1e uur: Een Oekraïens filmsprookje uit 1965, Poetin en de oligarchen, dehumanisering van vluchtelingen, OVT 13-03-2022

Het Oekraïne van regisseur Sergej Paradzjanov is autarkisch en eigenzinnig. Klaagzangen, enge geluiden en spookachtige beelden vormen het decor van zijn film 'Schaduwen van vergeten voorouders' uit 1965. Wat vertelt dit filmsprookje ons over de geschiedenis van Oekraïne, en over de Sovjetdictatuur? Daarnaast: Poetin en de oligarchen en Leo Lucassen over dehumanisering van vluchtelingen, OVT 13-03-2022.
3/13/202252 minutes, 24 seconds
Episode Artwork

2e uur: de herbewapening van Duitsland, Europese afhankelijkheid van Russisch gas, en in Het Spoor Terug: Independence: een eigen gasinstallatie voor Litouwen, OVT 06-03-2022

Duitsland is uit een Doornroosje-slaap ontwaakt, concludeerde de Oekraïense ambassadeur toen deze week bekend werd dat Duitsland een historische monsterinvestering doet in de eigen herbewapening. Historicus en Duitsland-kenner Hanco Jürgens vertelt over deze breuk met het naoorlogse Duitse pacifisme. Daarnaast: de Europese afhankelijkheid van Russisch gas, en in Het Spoor Terug de reportage 'Independence: een eigen gasinstallatie voor Litouwen', OVT 06-03-2022
3/6/202253 minutes, 20 seconds
Episode Artwork

1e uur: de Doomsday Clock, de PR-machine van het Kremlin, de column van Sana Valiulina, historisch perspectief op de belegerde stad, OVT 06-03-2022

De Russische Doema heeft een wetsvoorstel aangenomen om ‘nepnieuws’ over de oorlog in Oekraïne met 15 jaar cel te bestraffen. Met Michel Krielaars en Kristina Petrasova bespreken we dit nieuwe dieptepunt in het gevecht om vrije informatie en vrijheid van meningsuiting in Rusland. Daarnaast: de Doomsday Clock staat bijna op middernacht, de column van Sana Valiulina en militair historicus Serge Blom over de belegerde stad.
3/6/202252 minutes, 44 seconds
Episode Artwork

2e uur: waarom Poetin de VS als vijand ziet, Het Spoor Terug: Lemberg, Lvov, Lwow, Lviv. Eén stad, vele gezichten, OVT 27-02-2022

Afgelopen week schetste Poetin de NAVO als een door Amerika geleid gevaar, dat Rusland existentieel bedreigt. Militair historicus Christ Klep is te gast om met ons te bespreken hoe Poetin Amerika ziet – en hoe dat in een lange geschiedenis past van wat Klep de Russische ‘omsingelingsmentaliteit’ noemt. Daarnaast in Het Spoor Terug: Lemberg, Lvov, Lwow, Lviv. Eén stad, vele gezichten, OVT 27-02-2022
2/27/202253 minutes, 22 seconds
Episode Artwork

1e uur: de column van Sana Valiulina, Oorlog in Oekraïne: de geschiedenis als politiek wapen, OVT 27-02-2022

Oorlog in Europa: zelden werd de geschiedenis zo schaamteloos misbruikt en vervormd als door Vladimir Poetin deze week, in de speeches waarmee hij de invasie in Oekraïne probeerde te legitimeren. Met historici en betrokkenen bespreken we hoe Poetin de geschiedenis als politiek wapen inzet. Daarnaast: de column van Sana Valiulina, OVT 27-02-2022.
2/27/202252 minutes, 58 seconds